14/06/2026
COLLI EPYNT ๐ด๓ ง๓ ข๓ ท๓ ฌ๓ ณ๓ ฟ
The story of the loss of a Welsh community...
(English below - scroll for poster)
Ar 30 Mehefin 1940, bu farw cymuned gyfan.
Cafodd 220 o bobl eu gorfodi i adael eu cartrefi ar Fynydd Epynt pan gipiwyd eu tir gan y Weinyddiaeth Ryfel. Chwalwyd ffermydd, teuluoedd a ffordd o fyw oedd wedi'i gwreiddio'n ddwfn yn y dirwedd Gymraeg.
Ond mae stori Epynt yn un sy'n taro tant yma ym Mro Preseli.
Chwe blynedd yn ddiweddarach, trodd y Weinyddiaeth Ryfel ei sylw at Fryniau'r Preseli. Pe bai'r cynlluniau hynny wedi llwyddo, gallai cymunedau'r Preseli fod wedi wynebu'r un tynged ag Epynt. Diolch i ymgyrch Brwydr y Preseli, ni ddigwyddodd hynny.
Cyn y sgwrs am 7.15yh, bydd y gantores werin leol Danny Sioned yn perfformio'n fyw o 6.30yh, gan osod naws arbennig ar gyfer noson sy'n archwilio hanes, cof a hunaniaeth.
๐
Dydd Mawrth 30 Mehefin
๐ถ Danny Sioned yn fyw: 6.30yh
๐ค Euros Lewis: 7.15yh
๐ Canolfan Bethlehem, Trefdraeth
---
On 30 June 1940, an entire community was lost forever.
The people of Epynt were forced from their homes when their land was taken over by the War Office. Farms, families and a way of life rooted in generations of Welsh-speaking culture were swept away.
But Epynt's story has a powerful connection to Preseli.
Just six years later, the War Office proposed a military training area in the Preseli Hills. Had those plans succeeded, local communities could have suffered the same fate as Epynt. Thanks to the campaign known as Brwydr y Preseli โ the Battle of the Preseli โ they did not.
Before the talk at 7.15pm, acclaimed local folk songstress Danny Sioned will perform live from 6.30pm, providing a fitting musical introduction to an evening exploring memory, identity and one of the most important stories in modern Welsh history.
๐
Tuesday 30 June
๐ถ Live music with Danny Sioned: 6.30pm
๐ค Euros Lewis: 7.15pm
๐ Canolfan Bethlehem, Newport