12/06/2026
🇪🇺 PAKT MIGRACYJNY ZACZYNA OBOWIĄZYWAĆ. CO ZMIENIA SIĘ OD DZISIAJ W POLSCE?
Od 12 czerwca 2026 roku państwa Unii Europejskiej, w tym Polska, zaczynają stosować przepisy unijnego Paktu o migracji i azylu.
Wokół tego tematu narosło mnóstwo emocji i sprzecznych informacji. Jedni mówią, że „od dziś Polska będzie musiała przyjmować tysiące migrantów”, inni twierdzą, że pakt w ogóle nas nie dotyczy.
Prawda jest bardziej skomplikowana.
Pakt został przyjęty przez Radę Unii Europejskiej 14 maja 2024 roku. Państwa członkowskie dostały dwa lata na przygotowanie administracji, służb, baz danych i procedur. Dzisiaj kończy się ten okres przejściowy i nowe zasady zaczynają być stosowane w praktyce.
🔴 JAK BYŁO DO TEJ PORY?
Do tej pory każde państwo UE miało własny system rozpatrywania wniosków o azyl, choć część zasad wynikała już z prawa europejskiego.
Najczęściej za rozpatrzenie wniosku odpowiadało państwo, w którym migrant po raz pierwszy przekroczył granicę Unii. Powodowało to, że największe obciążenie spadało na kraje położone na zewnętrznych granicach UE, takie jak Włochy, Grecja czy Hiszpania.
W praktyce występowały również duże różnice pomiędzy państwami:
➡️ inne tempo rozpatrywania wniosków,
➡️ różne warunki pobytu w ośrodkach,
➡️ problemy z ustalaniem tożsamości,
➡️ wielokrotne składanie wniosków w różnych krajach,
➡️ przemieszczanie się migrantów pomiędzy państwami UE,
➡️ trudności z odsyłaniem osób, które nie otrzymały prawa do ochrony.
🟡 JAK MA BYĆ TERAZ?
Pakt migracyjny to nie jedna ustawa, lecz pakiet 10 unijnych aktów prawnych, które obejmują niemal cały proces — od zatrzymania osoby na granicy, poprzez rejestrację i rozpatrzenie wniosku, aż po przyznanie ochrony albo wydanie decyzji o powrocie.
1️⃣ Dokładniejsza kontrola na granicy
Osoby, które nielegalnie przekroczą zewnętrzną granicę UE, mają przechodzić obowiązkową procedurę sprawdzającą.
Ma ona obejmować między innymi:
✅ ustalenie tożsamości,
✅ kontrolę bezpieczeństwa,
✅ sprawdzenie stanu zdrowia,
✅ pobieranie odcisków palców i innych danych biometrycznych,
✅ rejestrację w unijnej bazie Eurodac.
Celem jest ograniczenie sytuacji, w których osoba przemieszcza się po Europie pod różnymi nazwiskami albo składa wnioski azylowe w kilku państwach.
2️⃣ Szybsze decyzje na granicy
Część wniosków ma być rozpatrywana w przyspieszonej procedurze granicznej.
Dotyczyć ma to między innymi osób:
➡️ pochodzących z państw uznanych za bezpieczne,
➡️ których obywatele bardzo rzadko otrzymują azyl,
➡️ wprowadzających służby w błąd,
➡️ ukrywających swoją tożsamość,
➡️ mogących stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa.
Unijne regulacje dotyczące bezpiecznych państw pochodzenia i bezpiecznych państw trzecich również zaczynają być stosowane 12 czerwca 2026 roku.
3️⃣ Łatwiejsze ustalanie, który kraj odpowiada za migranta
Nowe przepisy dokładniej określają, które państwo powinno rozpatrzyć dany wniosek.
Pod uwagę mogą być brane między innymi:
➡️ kraj pierwszego wjazdu,
➡️ miejsce rejestracji,
➡️ posiadanie wizy lub zezwolenia na pobyt,
➡️ obecność członków rodziny w innym państwie UE.
Ma to ograniczyć tzw. migrację wtórną, czyli sytuację, w której osoba zarejestrowana w jednym kraju samodzielnie przenosi się do kolejnego.
4️⃣ Mechanizm solidarności
To najbardziej kontrowersyjna część paktu.
Każdego roku ma być tworzona europejska p**a solidarności dla państw znajdujących się pod szczególną presją migracyjną.
Pomoc może przyjmować różne formy:
➡️ relokacji części osób do innych państw,
➡️ wkładu finansowego,
➡️ wysłania personelu lub ekspertów,
➡️ przekazania sprzętu,
➡️ wsparcia operacyjnego i logistycznego.
Nie oznacza to więc automatycznie, że każde państwo musi przyjąć określoną liczbę osób. Jednak mechanizm nie jest całkowicie dobrowolny — państwa mają uczestniczyć w systemie solidarności, wybierając jedną z przewidzianych form pomocy.
🇵🇱 CZY POLSKA OD DZISIAJ MUSI PRZYJMOWAĆ MIGRANTÓW?
Nie. Od dzisiaj nie rozpoczyna się automatyczne przewożenie migrantów do Polski.
Polska została zwolniona z udziału w mechanizmie relokacji przewidzianym na 2026 rok. Polski rząd informuje, że w obecnej puli Polska nie będzie musiała przyjmować relokowanych migrantów ani ponosić związanych z tym kosztów.
Pod uwagę wzięto między innymi:
🇺🇦 przyjęcie milionów osób uciekających przed wojną w Ukrainie,
🇧🇾 presję migracyjną na granicy polsko-białoruskiej,
🛡️ działania związane z ochroną zewnętrznej granicy UE.
Trzeba jednak podkreślić bardzo ważną rzecz:
⚠️ zwolnienie dotyczy obecnie roku 2026, a nie wszystkich kolejnych lat i nie całego paktu.
Sytuacja poszczególnych państw ma być oceniana regularnie. Nie można więc dzisiaj zagwarantować, że Polska będzie zwolniona również za rok, dwa lub pięć lat.
CO ZATEM ZMIENIA SIĘ W POLSCE?
Nawet pomimo zwolnienia z tegorocznej relokacji Polska musi stosować pozostałe elementy paktu.
Oznacza to między innymi:
✅ dostosowanie pracy Straży Granicznej,
✅ nowe zasady rejestracji i identyfikacji migrantów,
✅ rozszerzone pobieranie danych biometrycznych,
✅ zmiany w procedurach azylowych,
✅ nowe zasady wymiany informacji z innymi państwami,
✅ przygotowanie odpowiedniej infrastruktury i administracji,
✅ dokładniejsze ustalanie, który kraj odpowiada za konkretny wniosek.
Dla większości mieszkańców Polski dzisiaj nie wydarzy się żadna nagła, widoczna zmiana. Nie powstaną automatycznie nowe ośrodki w każdym mieście, samorządy nie otrzymają nakazu przyjmowania określonej liczby osób, a obywatele nie będą zobowiązani do zapewniania komukolwiek mieszkań.
Zmiana dotyczy przede wszystkim działania państwa, służb granicznych, Urzędu do Spraw Cudzoziemców, sądów i całego systemu azylowego.
🇬🇧 A CO TO OZNACZA DLA POLAKÓW W WIELKIEJ BRYTANII?
Wielka Brytania nie jest już członkiem Unii Europejskiej, dlatego unijny pakt migracyjny nie obowiązuje bezpośrednio w UK.
Nie zmienia on:
❌ statusu settled lub pre-settled Polaków,
❌ zasad wizowych w Wielkiej Brytanii,
❌ praw Polaków mieszkających legalnie w UK,
❌ zasad podróżowania Polaków pomiędzy Polską a Wielką Brytanią.
Pakt dotyczy przede wszystkim osób przybywających do Unii Europejskiej i ubiegających się o azyl, a nie Polaków legalnie mieszkających czy pracujących za granicą.
CZY PAKT ROZWIĄŻE PROBLEM NIELEGALNEJ MIGRACJI?
Zwolennicy paktu twierdzą, że nowe zasady pozwolą:
✅ skuteczniej kontrolować granice,
✅ szybciej ustalać tożsamość migrantów,
✅ sprawniej rozpatrywać wnioski,
✅ szybciej odsyłać osoby bez prawa pobytu,
✅ odciążyć państwa najbardziej narażone na presję migracyjną.
Przeciwnicy obawiają się natomiast, że:
❌ mechanizm solidarności może z czasem prowadzić do nacisku na przyjmowanie migrantów,
❌ nowe procedury będą bardzo kosztowne,
❌ system może jedynie zarządzać migracją, zamiast skutecznie ją zatrzymywać,
❌ decyzje dotyczące liczby osób i podziału odpowiedzialności będą w coraz większym stopniu podejmowane na poziomie unijnym.
Wiele zależeć będzie więc nie tylko od przepisów zapisanych na papierze, ale przede wszystkim od ich egzekwowania, skuteczności ochrony zewnętrznych granic oraz realnej możliwości odsyłania osób, którym odmówiono azylu.
PODSUMOWANIE
🔹 Tak — od 12 czerwca 2026 roku pakt migracyjny zaczyna być stosowany w Polsce.
🔹 Nie — nie oznacza to, że od dzisiaj tysiące migrantów zostaną automatycznie przywiezione do naszego kraju.
🔹 Polska jest zwolniona z mechanizmu relokacji na 2026 rok.
🔹 Zwolnienie nie oznacza jednak, że cały pakt Polski nie dotyczy.
🔹 Polska musi wdrożyć nowe procedury graniczne, azylowe, rejestracyjne i biometryczne.
🔹 Nie ma pewności, że zwolnienie z mechanizmu solidarności zostanie utrzymane w kolejnych latach.
Pakt migracyjny nie jest więc ani prostą „przymusową relokacją”, ani dokumentem, który niczego nie zmienia. To bardzo duża reforma europejskiego systemu migracyjnego, której prawdziwe skutki poznamy dopiero w praktyce.
💬 Co o tym sądzicie? Czy nowe przepisy zwiększą bezpieczeństwo Europy, czy jedynie podzielą odpowiedzialność za problem, którego Unia od lat nie potrafi skutecznie rozwiązać?
