Quel est le site Web ?

https://www.facebook.com/440457986104150/

برابری جنسیتی - Gender Equality, Salon-de-Provence (2026)

21/06/2026

۷۴ ضربه شلاق به‌خاطر «جرمِ» آواز خواندن با مویِ آشکار. قلبم با پرستو احمدی عزیز و ارکستر وتهیه‌کننده که آنان نیز به همین‌گونه آسیب دیده‌اند. باشد که این روزهای تاریک به سر آید، زنان بار دیگر آزادیِ انتخابِ شیوه زندگی و پوشش خود را باز یابند، و هنر و بیان هنری بار دیگر در میهن عزیز و گران‌قدرمان شکوفا شود.

74 lashes for the “crime” of singing with her hair unveiled. My heart is with dear Parastoo Ahmadi and the musicians and producers who have been similarly affected. May these dark days come to an end, and may women regain the freedom to choose how they live and dress, and may artistic expression once again flourish in our precious homeland.
از برگه گوگوش
#هنرمند

19/06/2026

مراسم یادبود مرجان ساتراپی، هنرمند ایرانی‌ـ‌فرانسوی، روز ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ در گورستان پرلاشز پاریس برگزار شد؛ مراسمی که با حضور مادر او، اعضای خانواده، دوستان، مقام‌های دولتی، چهره‌های برجسته هنری و سینمایی فرانسه، روزنامه‌نگاران و جمعی از علاقه‌مندانش همراه بود.

در میان مهمانان، چهره‌هایی از سینما، رسانه، ادبیات و سیاست فرانسه دیده می‌شدند؛ از جمله کاترین دنوو ، بازیگر سرشناس سینمای فرانسه؛ کیارا ماسترویانی، بازیگر فرانسوی‌ـ‌ایتالیایی و دختر کاترین دنوو و مارچلو ماسترویانی؛ شارلوت لوبون ، بازیگر، هنرمند و کارگردان کانادایی‌ـ‌فرانسوی؛ گلشیفته فراهانی، بازیگر ایرانی‌ـ‌فرانسوی؛ ژول (Jul)، خواننده و رپر فرانسوی؛ انورا مالاگری، مجری و چهره تلویزیونی فرانسه؛ تریستان بانون ، نویسنده و روزنامه‌نگار فرانسوی؛ سوفیا آرام بازیگر و روزنامه‌نگار ؛ و ژان‌پی‌یر لاوینیات روزنامه‌نگار سینمایی فرانسوی.

15/06/2026

ایستادگی زنان افغانستانی در برابر سرکوب و خشونت
🔸زنان افغانستان زیر سلطه یک نظام تمامیت خواه مذهبی مردسالار هستند که هیچ حقی برای زنان قائل نیست و زنان همچون بردگان فاقد حقوق انسانی در شرایطی بغایت ظالمانه گرفتار شده اند. اعتراض زنان افغانستانی نشان می دهد مقاومت همچنان زنده است و زنان مرعوب نظام زن ستیز و خشن طالبان نشده اند و تا پای جان از مطالبه حقوق مسلم شان یعنی کار، تحصیل و آزادی دست نمی کشند. علاوه بر این عامل اولیه تظاهرات یعنی بازداشت زنانی که چادری/برقع نپوشیده اند نیز نشان دیگری از مقاومت و ایستادگی در برابر کنترل دولتی بر پوشش زنان است.

🔸خشونت خیابانی علیه زنان وجه عریان خشونت ساختاری است که در ابعاد و سطوح مختلف بر زنان اعمال می شود. طالبان بر اساس قرائتی که از دین اسلام دارد و برای اجرای ایدئولوژی خود خشونت را تجویز و اجرا می کند.

🔸نظام فرهنگی اجتماعی مردسالاری که به روابط نابرابر قدرت بین مرد و زن شکل داده، سابقه ای طولانی دارد و در همه ارکان زندگی اجتماعی ریشه دوانده. بر این اساس خشونت ابزاری برای کنترل زنان و اِعمال ارزش های مردسالاری بر زنان است. هر زن که هنجارهای جامعه مردسالاری را رعایت نکند یا از آنها عبور کند سزاوار تنبیه و مجازات شناخته می شود. انضباط مردسالاری که بر زنان اعمال می شود مغایر با آزادی و حقوق انسانی زنان است، از این رو وقتی زنان به حقوق شان آگاه می شوند زیر بار محدودیت های دولت/ قانون، عشیره/فرهنگ و خانواده نمی روند و ممکن است مورد خشونت قرار گیرند.

🔸مقاومت زنان منطقه متوقف نخواهد شد، چون هر چه می گذرد زنان بیشتر به حقوق شان آگاه می شوند و کمتر ستم و تبعیض جنسیتی را تحمل خواهند کرد. حرکت های زنان برای دستیابی به حقوق برابر ادامه پیدا خواهد کرد و این حرکتها قطعا دستاوردهای مثبتی برای زنان به ارمغان می آورد.

سیمین کاظمی در گفتگو با جهان صنعت
۲۵ خرداد ۱۴۰۵

https://jahanesanat.ir/?p=635229

13/06/2026

اگر طالبان برادری به نام جمهوری اسلامی دارد، زنان افغانستان خواهرانی در ایران دارند

شیرین عبادی - در روزهای گذشته، طالبان در شهر هرات موج تازه‌ای از بازداشت زنان را به بهانه نوع پوشش آغاز کرده است. صدها زن تنها به خاطر مقداری آرایش، بیرون بودن مو، نداشتن چادر، و فروشنده‌های لوازم آرایشی در بازار، دختران نوجوان و زنان در خیابان هدف بازداشت‌های خودسرانه بودند. روز ۱۹ خرداد، وقتی زنانِ هرات در اعتراض به این بازداشت‌ها به خیابان آمدند، طالبان به تجمع‌شان حمله کرد. یک نفر کشته و چندین نفر زخمی و ده‌ها تن دیگر زخمی شدند. همچنین در خبرها آمده است که چند زن پس از آزادی، متاسفانه در پی میزان فشار و تحقیر در بازداشت به زندگی خود پایان داده‌اند.

این روایت، برای زنان ایرانی بسیار آشناست. در چهل و هفت سال گذشته جمهوری اسلامی از هیچ تلاشی برای فشار بر زنان کوتاهی نکرده است. طالبان، در همسایگی ما، در حال الگوبرداری از همان مسیری است که جمهوری اسلامی چهار دهه پیش‌تر قدم در آن گذاشته است. اگر طالبان امروز زنان را به جرمِ پوشش به زندان می‌برد، جمهوری اسلامی همین کار را از ۱۳۵۷ شروع کرد. اگر طالبان زنانِ معترض را به گلوله می‌بندد، جمهوری اسلامی همین کار را با مهسا امینی، نیکا شاکرمی، سارینا اسماعیل‌زاده و صدها زنِ دیگر کرده. این دو حکومت، نه فقط همسایه، که برادران‌اند ـ برادرانی که بر سرِ یک میزِ مشترک نشسته‌اند: میز خفه کردن صدای زنان.

اما زنان افغانستان، تنها نیستند. آنها خواهرانی در ایران دارند که این رنج را با گوشت و پوست و خون خود تجربه کرده‌ و در برابرش ایستاده‌اند. در ایران، پس از قتلِ مهسا امینی، زنان به خیابان آمدند و شعار «زن، زندگی، آزادی» را به یک شعارِ جهانی بدل کردند. در افغانستان، زنانِ هرات روز ۱۹ خرداد، در برابر طالبان، با همان جسارت ایستادند.

مبارزه‌ی زنانِ افغانستان و ایران، باید الهام‌بخش زنان در سراسر جهان باشد. جایی که برای نفس کشیدن باید از دولت اجازه گرفت، جایی که جانِ زنان برای صاحبانِ قدرت بی‌اهمیت است، جایی که اعتراضِ کوچک به نوع پوشش، به مرگ یا زندان می‌انجامد، اسمی جز «جهنم» ندارد. اگر طالبان از الگوی جمهوری اسلامی برای سرکوب زنان استفاده می‌کند، بدون شک زنان أفغانستان خواهرانی در ایران دارند که دشواری‌های بسیاری در این مسیر پشت سر گذاشته‌اند. صدای این زنان که از خیابان‌های هرات و تهران و کابل شنیده می‌شود، روزی، بلندتر از هر دیوار و طناب و گلوله‌ای، طنین‌انداز خواهد شد.
رادیو البرز

13/06/2026

زنان افغانستان؛ مقاومت در برابر تاریکی
فتانه عبدالحسینی

خبر بازداشت شماری از زنان در هرات توسط طالبان، بار دیگر توجه افکار عمومی جهان را به وضعیت اسفبار حقوق زنان در افغانستان جلب کرده است. این دستگیری‌ها که در ادامه سیاست‌های سرکوبگرانه طالبان علیه زنان صورت می‌گیرد، تنها یک رویداد امنیتی نیست؛ بلکه بخشی از پروژه‌ای گسترده برای حذف زنان از عرصه عمومی، خاموش کردن صدای اعتراض و تثبیت نظامی مبتنی بر تبعیض جنسیتی است.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، زنان افغانستان با محدودیت‌های بی‌سابقه‌ای در زمینه آموزش، اشتغال، آزادی رفت‌وآمد و مشارکت اجتماعی مواجه شده‌اند. محروم کردن دختران از تحصیل، جلوگیری از حضور زنان در بسیاری از مشاغل و اعمال محدودیت‌های گسترده بر زندگی روزمره آنان، نمونه‌هایی از سیاست‌هایی است که آشکارا با اصول بنیادین حقوق بشر در تعارض قرار دارد.

با این حال، آنچه در افغانستان جریان دارد صرفاً داستان سرکوب نیست؛ بلکه داستان مقاومت نیز هست. زنان افغانستان در سخت‌ترین شرایط ممکن، با وجود تهدید، زندان و خشونت، همچنان برای حق آموزش، آزادی و کرامت انسانی مبارزه می‌کنند. این ایستادگی بخشی از یک سنت جهانی مبارزه زنان برای دستیابی به حقوق برابر است؛ سنتی که از جنبش‌های حق رأی زنان در اروپا و آمریکا تا مبارزات معاصر علیه تبعیض و خشونت جنسیتی در سراسر جهان امتداد یافته است.

در ایران نیز جنبش زنان در دهه‌های اخیر نقش مهمی در مطالبه آزادی‌های مدنی و حقوق برابر ایفا کرده است. زنان ایرانی با وجود محدودیت‌ها و فشارهای گوناگون، همواره از بازیگران اصلی تحولات اجتماعی بوده‌اند و خواسته‌های آنان برای برابری، عدالت و حق انتخاب، بازتابی از مطالبات مشترک زنان در بسیاری از نقاط جهان است.

پیوند میان مبارزات زنان ایران، افغانستان و دیگر کشورها نشان می‌دهد که آزادی و برابری جنسیتی مرز جغرافیایی نمی‌شناسد و خواسته‌ای انسانی و جهانی است.

اقدام طالبان در بازداشت زنان در هرات باید به صراحت محکوم شود. بازداشت و سرکوب زنانی که خواهان حقوق اولیه خود هستند، نه نشانه اقتدار بلکه نشانه هراس از صدای آزادی‌خواهی است. هیچ حکومتی نمی‌تواند با زندان، تهدید و سرکوب، خواست آزادی و برابری را برای همیشه خاموش کند. تجربه تاریخ نشان داده است که جنبش‌های آزادی‌خواهانه، هرچند با موانع و هزینه‌های سنگین مواجه شوند، در نهایت مسیر خود را به سوی تحقق عدالت و حقوق انسانی ادامه می‌دهند.

امروز دفاع از زنان افغانستان تنها یک مسئولیت اخلاقی در قبال یک ملت نیست؛ بلکه دفاع از ارزش‌های جهانی آزادی، کرامت انسانی و برابری است. جامعه جهانی، نهادهای حقوق بشری و همه آزادی‌خواهان جهان باید در کنار زنان افغانستان بایستند و صدای آنان را در برابر سیاست‌های تبعیض‌آمیز و سرکوبگرانه طالبان بلندتر کنند. آینده‌ای عادلانه و انسانی بدون حضور آزاد و برابر زنان قابل تصور نیست.

کانال علمی مطالعات زنان

13/06/2026

طالبان حلقه محدودیت بر زنان افغانستان را تنگ‌تر کرد

| پیام ما | در هرات، شهری که سال‌ها به فرهنگ، تجارت و زندگی شهری پرجنب‌وجوش در غرب افغانستان شناخته می‌شد، خیابان جبرئیل در روزهای اخیر به صحنه‌ای تازه از تقابل زنان بانظم سخت‌گیرانه طالبان تبدیل شد. زنانی که به بازداشت‌های اخیر به بهانه پوشش اعتراض داشتند، با نیروهای امنیتی روبه‌رو شدند. فریاد اعتراض ضعیف بود، اما صدای آن به‌سرعت از مرزهای افغانستان عبور کرد. هم‌زمان، در سطح حقوقی نیز فرمان شماره ۱۸ طالبان نگرانی‌ها را درباره آینده دختران و زنان افغانستان عمیق‌تر کرده است. فرمانی که به گفته نهادهای حقوق بشری، ازدواج کودکان و محدودیت زنان برای خروج از ازدواج‌های اجباری را در ساختار حقوقی طالبان تثبیت می‌کند.

در تازه‌ترین موج محدودیت‌ها علیه زنان افغانستان، دو روند هم‌زمان بیش‌ازپیش برجسته شده است؛ از یک سو، تشدید برخوردهای خیابانی با زنان در هرات به بهانه «رعایت‌نکردن حجاب موردنظر طالبان» و از سوی دیگر، تثبیت محدودیت‌های حقوقی از مسیر فرمان شماره ۱۸ که مسئله ازدواج، رضایت، جدایی و اختیار زنان بر زندگی خانوادگی‌شان را به شکلی تازه تحت کنترل مردان خانواده و ساختار قضایی طالبان قرار می‌دهد.

در هفته چهارم اردیبهشت، گزارش‌هایی از هرات منتشر شد که نشان می‌داد نیروهای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر طالبان شماری از زنان و دختران را به دلیل آنچه «عدم رعایت پوشش اسلامی» خوانده شده، بازداشت کرده‌اند. سازمان ملل متحد، از طریق هیئت معاونت خود در افغانستان، نسبت به این بازداشت‌ها ابراز نگرانی کرد و آن را مسئله‌ای جدی در حوزه حقوق بشر دانست. بر اساس گزارش‌ها، زنان بازداشت‌شده متهم بودند که صورت خود را نپوشانده‌اند یا با آرایش در فضای عمومی ظاهر شده‌اند. اتهام‌هایی که در چارچوب نظم تازه طالبان، می‌تواند به هشدار، بازداشت یا برخورد تنبیهی منجر شود. اهمیت ماجرا فقط در تعداد بازداشت‌ها نیست. در افغانستان امروز، بازداشت یک زن صرفاً یک برخورد قضایی یا انتظامی تلقی نمی‌شود. این اتفاق می‌تواند برای او و خانواده‌اش بار سنگین اجتماعی، انگ، خطر خشونت خانگی و انزوای بیشتر به همراه داشته باشد. جورجت گانیون، معاون ویژه دبیرکل سازمان ملل و مسئول یوناما، هشدار داده است که بازداشت زنان در افغانستان می‌تواند پس از آزادی نیز آنان را در معرض خشونت و طرد در خانواده و جامعه قرار دهد. این هشدار، تصویر روشنی از پیامدهای فراتر از بازداشت ارائه می‌کند. زنانی که حتی پس از رهایی، ممکن است با زندگی بسته‌تر و هراسی عمیق‌تر به خانه بازگردند.

تجمع اعتراضی به بازداشت‌ها
در هرات، بازداشت‌ها بی‌پاسخ نماند. گزارش‌ها از تجمع اعتراضی در منطقه جبرئیل حکایت دارد. اعتراضی کم‌سابقه در کشوری که پس از بازگشت طالبان، تجمع‌های خودجوش و خیابانی به‌شدت محدود و پرهزینه شده است. شاهدان گفته‌اند نیروهای طالبان برای پراکندن معترضان از زور استفاده کرده‌اند و صدای تیراندازی در ویدئوهای منتشرشده شنیده می‌شود. یوناما کشته‌شدن دست‌کم یک پسر بر اثر تیراندازی و زخمی‌شدن چند نفر دیگر را تأیید کرده و اعلام کرده گزارش‌ها درباره کشته‌شدن فرد دوم را بررسی می‌کند. این اعتراض پس از موج بازداشت زنان شکل گرفت. زنانی که خانواده‌ها و ساکنان محلی می‌گویند برخی از آنان حتی پوشش کامل داشته‌اند. روایت رسمی طالبان با روایت شاهدان و نهادهای حقوق بشری متفاوت است. مقام‌های محلی طالبان در هرات گفته‌اند تجمع جبرئیل نظم عمومی را مختل کرده و گزارش بازداشت زنان صرفاً به دلیل پوشش را رد کرده‌اند. وزارت امربه‌معروف طالبان نیز چنین گزارش‌هایی را «شایعه» خوانده و تأکید کرده رعایت حجاب را «حکم الهی» و وظیفه اجرایی خود می‌داند. اما هم‌زمان، نهادهای بین‌المللی می‌گویند بازداشت، تهدید و برخورد خیابانی با زنان به بخشی از سازوکار کنترل بدن و حضور اجتماعی آنان تبدیل شده است.

این تحولات در خلأ رخ نمی‌دهد. از سال ۲۰۲۱، یعنی زمان بازگشت طالبان به قدرت، حقوق زنان و دختران در افغانستان به‌تدریج و مرحله‌به‌مرحله محدودتر شده است. از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از دوره ابتدایی تا محرومیت از دانشگاه، محدودیت در اشتغال، ممنوعیت حضور در بسیاری از فضاهای عمومی، محدودیت سفر بدون محرم و کنترل پوشش و حتی صدای زنان در فضای عمومی. اکنون برخوردهای هرات نشان می‌دهد که طالبان نه‌تنها قوانین محدودکننده را حفظ کرده، بلکه در برخی مناطق وارد مرحله اجرای سخت‌تر و خیابانی‌تر آن شده است
فرمان تازه طالبان برای محدودیت‌های جدید
هم‌زمان با این برخوردهای میدانی، فرمان شماره ۱۸ طالبان نیز لایه حقوقی تازه‌ای به محدودیت‌ها افزوده است. این فرمان که در ۲۴ اردیبهشت امسال در روزنامه رسمی طالبان منتشر شد، چارچوبی برای «جدایی زوجین» تعیین می‌کند. در ظاهر، موضوع فرمان مربوط به شرایط جدایی و اختلافات خانوادگی است، اما در تحلیل حقوقی نهادهایی مانند عفو بین‌الملل، مفاد آن پیامدهایی به‌مراتب گسترده‌تر برای دختران و زنان دارد. این فرمان، به گفته عفو بین‌الملل، ازدواج‌هایی را که در کودکی ترتیب داده شده‌اند به رسمیت می‌شناسد و راه‌های اعتراض یا خروج دختران و زنان از چنین ازدواج‌هایی را محدود می‌کند. یکی از مهم‌ترین بخش‌های نگران‌کننده فرمان شماره ۱۸، معیار رضایت است. بر اساس تحلیل‌های حقوقی منتشرشده، در این فرمان سکوت دختر پس از رسیدن به بلوغ می‌تواند به منزله رضایت به ازدواج تعبیر شود. این برداشت، در جامعه‌ای که ساختارهای سنتی، فشار خانوادگی و ترس از مخالفت با پدر، پدربزرگ یا مردان خانواده بسیار پررنگ است، عملاً مفهوم رضایت آزادانه و آگاهانه را تهی می‌کند. رضایت، وقتی در سکوت و زیر سایه فشار معنا شود، دیگر نشانه انتخاب نیست؛ نشانه بی‌قدرتی است.

فرمان شماره ۱۸ همچنین به پدر و پدربزرگ اختیار گسترده‌ای در ترتیب‌دادن ازدواج دختران می‌دهد و در مواردی ازدواج‌هایی را که توسط خویشاوندان دیگر ترتیب داده شده‌اند نیز واجد اعتبار می‌داند. این سازوکار، به‌ویژه برای دختران خردسال یا نوجوان، خطر ازدواج اجباری و ازدواج کودکان را افزایش می‌دهد. عفو بین‌الملل اعلام کرده است که این فرمان با اصول حقوق بشر بین‌الملل درباره ممنوعیت ازدواج کودک، ازدواج اجباری، برابری در ازدواج و ضرورت رضایت روشن، آزادانه و متقابل ناسازگار است. پیش از بازگشت طالبان، قانون مدنی افغانستان سن قانونی ازدواج دختران را ۱۶ سال تعیین کرده بود و ازدواج دختران زیر ۱۵ سال بر اساس قانون منع خشونت علیه زنان جرم‌انگاری شده بود. هرچند اجرای این قوانین در بسیاری از مناطق با چالش روبه‌رو بود، اما دست‌کم چارچوبی رسمی برای اعتراض، پیگیری و حمایت از زنان و دختران وجود داشت. طالبان پس از بازگشت به قدرت، بسیاری از این سازوکارها را از میان برده و نظام حقوقی خود را بر پایه تفسیر سخت‌گیرانه از شریعت و احکام داخلی بازسازی کرده است. نتیجه، کاهش دسترسی زنان به عدالت و افزایش اختیار نهادهای مردانه و مذهبی بر زندگی آنان بوده است.

ورود بیشتر طالبان به قلمرو زندگی زنان
ناجلا رحیل، معاون انجمن مستقل وکلای مدافع در تبعید و بنیان‌گذار سازمان هویت زنان، این مقررات را آشکارا زن‌ستیزانه توصیف کرده و گفته است چنین قوانینی آزادی زنان در انتخاب همسر را محدود و تصمیم‌گیری درباره سرنوشت خانوادگی آنان را به دست مردان می‌سپارد. این تعبیر، قسمت اصلی بحران را نشان می‌دهد: زنان در افغانستان طالبان نه فقط از مدرسه، دانشگاه و اداره کنار گذاشته می‌شوند؛ بلکه حتی در خصوصی‌ترین قلمرو زندگی، یعنی انتخاب ازدواج یا خروج از ازدواج، با ساختاری مواجه‌اند که اختیار آنان را به حداقل می‌رساند. از این منظر، بازداشت زنان در هرات و فرمان شماره ۱۸ دو رویداد جداگانه نیستند. یکی بدن زن را در خیابان کنترل می‌کند و دیگری زندگی خانوادگی او را در دادگاه و خانه. یکی حضور زن در فضای عمومی را جرم‌انگاری می‌کند و دیگری استقلال او در تصمیم‌گیری شخصی را از بین می‌برد. در کنار هم این دو روند تصویری از یک نظام منسجم می‌سازند: نظامی که می‌خواهد زن را از شهر، مدرسه، کار، اعتراض، انتخاب و حتی سکوت آزادانه محروم کند. برای بسیاری از زنان افغانستان، زندگی زیر سلطه این محدودیت‌ها فقط مسئله قانون نیست؛ مسئله ترس روزانه است. ترس از خروج از خانه، ترس از ایست بازرسی، ترس از نگاه مأمور امربه‌معروف، ترس از بازداشت، ترس از بازگشت به خانه پس از بازداشت و ترس از تصمیمی که خانواده یا دادگاه به‌جای آنان می‌گیرد. این ترس، به‌تدریج ساختار اجتماعی را تغییر می‌دهد. دخترانی که از مدرسه بازمانده‌اند، زنانی که شغل خود را ازدست‌داده‌اند و خانواده‌هایی که از ترس انگ اجتماعی دختران خود را بیشتر در خانه نگه می‌دارند، همه بخشی از پیامدهای انسانی این سیاست‌ها هستند.

محکومیت‌های جهانی مانع پیشروی طالبان نیست
جامعه جهانی در سال‌های گذشته بارها محدودیت‌های طالبان علیه زنان را محکوم کرده است، اما تجربه افغانستان نشان داده که محکومیت‌های دیپلماتیک بدون ابزار مؤثر فشار، لزوماً مانع پیشروی طالبان نشده است. نهادهای حقوق بشری اکنون از مفاهیمی چون «آپارتاید جنسیتی» برای توصیف وضعیت افغانستان استفاده می‌کنند؛ تعبیری که بر نظام‌مند بودن حذف زنان تأکید دارد، نه صرفاً بر مجموعه‌ای از تصمیم‌های پراکنده.

در خرداد ۱۴۰۵، هرات بار دیگر نشان داد که زنان افغانستان، حتی در تنگ‌ترین فضاها، هنوز می‌کوشند صدای خود را حفظ کنند. اما هزینه این صدا هر روز سنگین‌تر می‌شود. فرمان‌های حقوقی، بازداشت‌های خیابانی و سرکوب اعتراض‌ها در کنار هم چشم‌اندازی نگران‌کننده از آینده افغانستان می‌سازند؛ آینده‌ای که در آن حذف زنان نه حاشیه سیاست، بلکه متن حکمرانی طالبان است. جهان تا کجا می‌تواند شاهد تبدیل تبعیض به قانون و ترس به نظم روزمره باشد، بی‌آنکه هزینه‌ای واقعی برای عاملان آن تعریف کند
رسانه توسعه پایدار ایران

12/06/2026

شریف ترین همبستگی
در این چند روز، بارها به مردان افغانستان فکر کرده‎ام؛ به مردانی که پنج سال است زیر سایه شوم طالبان زنده‌گی می‌کنند؛ مردانی که شاید کمتر کسی از روزگارشان حرف زده باشد، چون همه نگاه‌ها ــ و به‌حق ــ متوجه زنانی است که از آموزش، کار و حضور در جامعه محروم‌اند. اما در کنار این مصیبت عظیم، رنج دیگری نیز وجود دارد؛ رنج مردانی که شاهد خاموش شدن و نابود شدن تدریجی زنده‌گی و آینده خویشند.

بسیاری از مردان افغانستان از کودکی با این باور بزرگ می‌شوند که مسوول نفقه خانواده‌اند؛ مسوول نان خانه‌؛ مسوول امنیت و آینده فرزندان‌. حالا تصور کنید مردی را که نه کاری دارد، نه درآمدی، نه امیدی به آینده. تصور کنید پدری را که هر روز خود را بیشتر از دیروز مسوول نان و آب خانه می‎داند و هر روز شرمنده‎تر.

در این سال‌های طالبانی، هزاران مرد افغانستان زیر بار همین فشارها خرد شده‌اند. خبر بسیاری از آنان هرگز به گوش ما نرسیده است؛ جوانانی سیزده‎چهارده، تا مردانی سی‎چهل ساله، بیشتر و کمتر، که مرگ را بر زنده‌گی فرسایشی ترجیح داده‎اند. همچون اینجینیر شمس بیست و هفت ساله که چند روز پیش در خیابان‌های کابل به رسم اعتراض علیه فقر و بیکاری گسترده‎ی روزگار طالبانی، تنش را به شعله‎های آتش سپرد. البته داستان آنانی که عطای افغانستان را به لقایش بخشیدند و هجرت را برگزیدند هم پایان بهتری ندارد. منیرِ شانزده‌ساله همین هفته در مرز بیگانه –ترکیه- با گلوله‎ای کشته شد. این نام‌ها فقط دو نمونه از میان هزاران داستان ناگفته‌ مردان سرزمین من است.

اما این همه‎ ماجرا نیست. مردان دیگری نیز پس از سقوط افغانستان به دست رژیم خون‎خوار طالب، سلاح برداشتند و به کوه‌ها رفتند. قهرمانانی که نه نان داشتند و نه نام. نه رسانه‌ای از آنان گفت و نه کسی برایشان مدال فرستاد. بسیاری از آنان می‌دانستند که شاید هرگز پیروز نشوند و حتی نام‌شان نیز در جایی باقی نماند. با این همه، جنگیدند و جانشان را فدا کردند.

من هرگز از جنگ ستایش نمی‌کنم؛ اما نمی‌توانم از مردانی یاد نکنم که در این سال‌های تاریک، با دست‌های خالی در برابر نیرویی سفاک ایستاده‎اند که تمام کشور را در قبضه گرفته است. آنان بخشی از روایت رنج و مقاومت افغانستان‌اند.

با این همه، چیزی که این روزها بیش از هر چیز مرا امیدوار کرد، نه جنگ بود و نه اسلحه. فریادی بود که دیروز و امروز از هرات برخاست. فریاد مردانی که برای حق خودشان به خیابان نیامدند؛ برای نان بیشتر نیامدند؛ برای تأمین امنیت خویش نیامدند. برای آزادی دختران آمدند، برای اعتراض علیه دروازه‎های بسته مکاتب، برای بازپس‎گیری حقوق زنان و دختران این سرزمین. مردانی که در برابر تفنگ‌ها، در برابر موترهای زرهی و تانک‌های زنجیردار این دژخیم جاهل شجاعانه ایستادند. قهرمانان ما قدم به میدان گذاشتند، در حالی که می‌دانستند هزینه اعتراض در افغانستان امروز تنها حبس و زندان نیست؛ بلکه گلوله است.

سال‌هاست که زنان افغانستان برای حق آموزش و کار مبارزه می‌کنند. سال‌هاست که دختران افغانستان هزینه می‌پردازند. اما دیدن مردانی که در چنین شرایطی برای حق دختران صدا بلند می‌کنند، معنایی فراتر از اعتراض دارد. این همان چیزی است که من آن را شریف‌ترین همبستگی می‌نامم. شریف‌ترین شکل همبستگی آن است که انسان برای حقی بایستد که مستقیماً متعلق به خودش نیست. این همبستگی، افغانستان را سرافراز می‌کند و مدنیت و آگاهی ما را به خیابان‎های سرتاسر دنیا می‎برد.

ما زنان افغانستان این روزها دیدیم که تنها نیستیم. دیدیم که میان این همه تاریکی، هنوز مردانی هستند که آزادی زنان را مسئله زنان نمی‌دانند؛ مسئله شرافت، عدالت و آینده افغانستان می‌دانند. من به احترام آن مردان سر تعظیم فرود می‌آورم. به احترام پدرانی که در کنار دختران‌شان ایستادند. به احترام برادرانی که سکوت نکردند. به احترام جوانانی که با وجود ترس، صدای خود را بلند کردند.

سر تعظیم فرود می‎آورم در مقابل پسر شانزده ساله جبرییل که می‎دانست بسته ماندن دروازه مکتب یک دختر، زخمی بر آینده تمام افغانستان است. نام این قهرمان کوچک معترض که حتی هنوز جنازه‎اش به خانواده داده نشده،‌ سرتاج افغانستان خواهد ماند.

قهرمانان هرات در روزگاری که طالب با تمام دین و دنیایش کوشید میان زنان و مردان دیوار بکشد، به ما یادآوری کردند که آزادی تقسیم‌پذیر نیست؛ یا همه آزادند یا هیچ‌کس آزاد نیست.

مسلما روزی که تاریخ این سال‌های تاریک را بنویسد، در کنار نام زنانی که برای آزادی جنگیدند، از مردانی نیز یاد خواهد کرد که در سخت‌ترین روزها کنار آنان ایستادند؛ درود بر شرفتان.
حمیرا قادری
روزنامه هشت صبح

12/06/2026

لیز دوست، خبرنگار ارشد امور بین‌المللی بی‌بی‌سی، برنده جایزه معتبر ادبیات زنان بریتانیا در سال ۲۰۲۶ شد.
خانم دوست، این جایزه را برای اولین کتاب خود تحت عنوان «بهترین هوتل درکابل» که در باره افغانستان نوشته است، در بخش «آثار غیرداستانی» دریافت کرد. مراسم اهدای جایزه ادبیات زنان بریتانیا روز پنجشنبه در لندن برگزار شد.

کتاب «بهترین هوتل درکابل» به عنوان «تاریخ مردمی» افغانستان مدرن توصیف شده است.

ویرجینیا ایوانز، برنده جایزه بخش داستانی ادبیات زنان برای رمان «خبرنگار» شد.

جولیا گیلارد، رئیس هیئت داوران و نخست وزیر پیشین استرالیا، این کتاب را «یک رمان برجسته با ترکیب مثال‌زدنی از اصالت، تعالی و سهولت دسترسی» توصیف کرد.

بی بی سی دری

برابری جنسیتی - Gender Equality

21/06/2026

19/06/2026

15/06/2026

13/06/2026

13/06/2026

13/06/2026

12/06/2026

12/06/2026

Adresse

Téléphone

Site Web

Notifications

Raccourcis

Partager

Type