09/09/2025
ሓቅታት ብዛዕባ እዚ ሎኦም መዓልቲ ዝተመረቐ ናይ ኢትዮጵያ
ግድብ
🌍 ቦታኣብ ኢትዮጵያ ፡ ኣብ ሩባ ሰማያዊ ኣባይ፡ ኣብ ጥቓ ዶብ ሱዳን።
⚡ ዓቕሚ ሓይሊ ኤሌክትሪክ፡ ኣስታት 5,150 ሜጋዋት – ኣብ ኣፍሪቃ እቲ ዝዓበየ እዩ።
💧 ስፍሓት ዕቋር ማይ፦ 74 ቢልዮን ሜትር ኪዩብ ማይ (ካብ ዓባይ ለንደን ዝዓቢ) ክሕዝ ይኽእል።
💰 ወጻኢታት: 5 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ኮይኑ፡ መብዛሕትኡ ብኢትዮጵያውያን ብቦንድን ወፈያታትን ዝምወል እዩ።
🏗️ ምጅማር ህንጸት: 2011 ዓ/ም – ሕጂ 9 መስከረም 2025 ሙሉእ ብሙሉእ ተመሪቑ።
👷 ሃገራዊ ፕሮጀክት፡ ብቐንዱ ብናይ ውሽጢ ዓዲ ገንዘብ ዝተሃንጸ ንናጽነትን ሓድነትን ንምምልካት ዝዓለመ እዩ።
🔌 ጽልዋ፡- ቀረብ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ልዕሊ ዕጽፊ፡ ንሚልዮናት ሓይሊ ኤሌክትሪክ ዝህብን ናብ ጎረባብቲ ሃገራት ዝለኣኽ ሰደድ ዝድግፍን ክኸውን እዩ።
🌾 ጥቕሚ፡- ኣብ ምቁጽጻር ውሕጅ፡ መስኖ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዞባዊ ውህደት ጸዓት ይሕግዝ።
🚨 ምስሕሓብ፡ ግብጽን ሱዳንን ዋሕዚ ማይ ኣባይ ብምንካይ ስክፍታ ኣለወን፤ ኢትዮጵያ እቲ ግድብ ንታሕቲ ዝወረዱ ሃገራት ከምዘይጎድእ’ያ ትጽዕር።
ኣብቲ ስነ-ስርዓት ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ንጂ.ኣር.ዲ “መብራህቲ ምዕባለ” ብምባል ብምንኣድ ኣብ መላእ ዓለም ዝርከቡ ኣፍሪቃውያን ነቲ ዓወት ክዕዘብዎ ዓዲሞም። ካብ ሶማልያ፣ ኬንያ፣ ጅቡቲ፣ ደቡብ ሱዳን ዝመጹ መራሕቲ ተረኺቦም፣ ሓያሎ ካብኣቶም ሓይሊ ኤሌክትሪክ ኢትዮጵያ ካብ ወጻኢ ንምእታው ድሌቶም ገሊጾም።
ኢትዮጵያውያን ነቲ መብጽዓ ሓድሽ ስራሕ፣ ተበጻሕነት ሓይሊ ኤሌክትሪክ፣ ከምኡ’ውን ምዕባለ ኢንዳስትሪ ከብዕሉ እንከለዉ፡ ምስተን ኣብ ቀረብ ማይ ኣባይ ጽልዋ ከየስዕብ ዝስግኣ ግብጽን ሱዳንን ወጥሪ ይቕጽል ኣሎ። ኢትዮጵያ፡ እቲ ግድብ ንታሕቲ ዘለዋ ናይ እቲ ተፋሰስ ዘለዋ ሃገራት ሃገራት ከይጎድእ ብጥንቃቐ ዝተሃንጸ ምዃኑ ንጎረባብቲ ኣረጋጊጻ።
GERD ሕጂ ንልምዓት ኢትዮጵያ ምዕራፍን ንመጻኢ ጽሩይ ጸዓት ኣፍሪቃ ምልክትን ኮይኑ ቆይሙ ኣሎ።
ብዛዕባ ዓብዪ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ (GERD) ገለ ወሰንቲ ሓቅታት እነሆ፤
______________________________________
ብዛዕብኡ
ሱዳን
ዝተሓዋወሰ መርገጺ።
ኣወንታዊ፡ ሱዳን ካብ ምቁጽጻር ዋሕዚ ማይ (ውሕድ ውሕጅ፡ ዝያዳ መስኖ)ብሕሱር ዋጋ ጽሩይን ካብ ወጻኢ ዝኣቱ ሓይሊ ኤሌክትሪክን ተጠቃሚት ክትከውን ትኽእል እያ።
ስክፍታታት፡ ብዘይ ቀያዲ ስምምዕ፡ ሱዳን ሃንደበታዊ ምፍናው ማይ ነተን ንኣሽቱ ዲጋታታ ክጎድእን ንመሬት ሕርሻ ኣብ ሓደጋ ከእቱን ስግኣት ኣለዋ።
ስለዚ፡ ሱዳን ነቲ ግድብ ትድግፎ፡ ንጹር ሕግታት ምምላእን ኣሰራርሓን እንተሃልዩ።
🌍 ግብጺ
ብትሪ ዝቃወም።
ግብጺ ንኣስታት 90–97% ማይኣ ኣብ ሩባ ኣባይ እያ እትምርኮስ።
እቲ ግድብ ኣብ እዋን ድርቂ ወይ እቲ ዕቋር ማይ ኣብ ዝመልኣሉ እዋን ቀረብ ማይ ከጉድል ስግኣት ኣለዎ።
ግብጺ፡ ኢትዮጵያ ንቑልቁል ዝወረደ ዋሕዚ ንምሕላው ብሕጊ ቀያዲ ስምምዕ ክትፍርም ከምዘለዋ ትጽዕር።
ብፖለቲካዊ መዳይ ግብጺ ንGERD ከም ናይ ህላወ ሓደጋ እያ እትርእዮ።
🌍 ኬንያ፡ ጅቡቲ፡ ሶማልያ፡ ደቡብ ሱዳን
መብዛሕትኡ ደጋፊ።
GERD ካብ ኢትዮጵያ ብተመጣጣኒ ዋጋ ሓይሊ ኤሌክትሪክ ንምእታው ከም ዕድል ይርእይዎ።
ኣብቲ ምረቓ መራሕቲ እዘን ሃገራት ነቲ ፕሮጀክት ብምንኣድ ብዛዕባ ዞባዊ ምትሕብባር ጸዓት ተዛሪቦም።
ንስኹም ኸ እንታይ ትብሉ ብዛዕብኡ
እናበልኩ ዝሰናበት ሕእብትኹም ሳባ ኪዳነ እየ ካብ ፓሪስ ሕጂ ሕጂ
9/9/2025 ፓሪስ
