01/05/2026
🌼 VAPPU - NGÀY HỘI MÙA XUÂN, CUỘC ĐẠI DIỄU HÀNH CỦA NHỮNG CHIẾC NÓN TRẮNG
🌿 Vappu là ngày lễ truyền thống của Phần Lan, kỷ niệm vào 1/5 hàng năm.
🐴 Tên tiếng Phần Vappu bắt nguồn từ vị thánh Walpurgis người Đức, được phong thánh vào ngày 1/5/870. Đến đầu thế kỷ 18, những gia đình thượng lưu bắt đầu kỷ niệm ngày này bằng cách cưỡi ngựa thưởng ngoạn mùa xuân, và uống sima cùng người thân, bạn bè.
🧑 Đến thế kỷ 19, sinh viên các trường kỹ thuật thường tiệc tùng tưng bừng vào đêm 30/4, khoe chiếc nón trắng truyền thống của họ. Hoạt động này dần phổ biến khắp Phần Lan, tạo nên một lễ hội lớn ở những thành phố đông sinh viên.
☘️ Nếu bỏ qua các yếu tố văn hóa, tôn giáo, chỉ riêng thời tiết tháng 5 thôi cũng đáng chào mừng rồi. Dù không có gì đảm bảo 1/5 sẽ nắng ấm chan hòa, nhưng chắc chắc Vappu báo hiệu mùa xuân đang đến. Có sống qua 6 tháng mùa đông thì mới hiểu tín hiệu xuân - hè ý nghĩa như thế nào với người Phần.
🌺 Ấn tượng Vappu có thể tóm tắt trong 4 điều sau.
1. Chiếc nón tốt nghiệp 🎓
Vào ngày Vappu, đi đâu bạn cũng thấy những chiếc nón trắng viền đen - tiếng Phần gọi là ylioppilaslakki hay gọi tắt là lakki. Đội nón này vào ngày tốt nghiệp trung học là tập tục chịu ảnh hưởng từ truyền thống học thuật của Thụy Điển.
Chiếc nón xinh đẹp trở thành biểu tượng của giáo dục, được người Phần nâng niu, gìn giữ cả đời. Nhiều cụ ông, cụ bà U80 vẫn đội ylioppilaslakki ra đường mừng Vappu cùng giới trẻ, với niềm tự hào vẹn nguyên như xưa.
2. Đội nón cho tượng 🎓
Havis Amanda là bức tượng cô gái khỏa thân cực kỳ nổi tiếng, dựng ở quảng trường Helsinki năm 1908. Từ chỗ gây tranh cãi, tượng Havis Amanda nhanh chóng được công chúng yêu thích và trở thành biểu tượng của Helsinki.
Cứ đến đêm 30/4, lại có ai đó đội chiếc nón tốt nghiệp cho Havis Amanda. Lúc đầu, hành động này là tự phát và bất hợp pháp. Đến thập niên 1920, việc đội nón cho tượng dần trở thành truyền thống, khi điêu khắc gia Ville Vallgren - tác giả bức tượng - vui mừng khoe "con gái" ông đã trúng tuyển đại học. Năm 1951, cảnh sát chấp thuận cho tượng đội nón tốt nghiệp vào đêm 30/4, bắt đầu từ 6 giờ chiều.
Nghi thức này nhanh chóng lan rộng khắp Phần Lan. Hầu như thành phố nào cũng có một bức tượng người lao động như ngư dân, tiều phu, công nhân, thợ săn... Cứ đến Vappu, sinh viên địa phương lại tắm rửa tượng sạch sẽ, rồi đội lên cho họ chiếc nón tốt nghiệp trứ danh. Như thể họ được nghỉ lao động 1 ngày để trở lại trường học.
3. Sima 🍹
Sima là nước chanh lên men nhẹ - thức uống không thể thiếu dịp Vappu của người Phần. Cách làm dễ dàng, nhanh chóng, uống vào cực sảng khoái, rất hợp không khí lễ hội sinh viên. Vị sima tương tự soda chanh lên men với chút caramel, chua chua ngọt ngọt. Người ta thường thả ít nho khô vào sima cho thêm hấp dẫn.
4. Bánh tippaleipä 🥨
Tippaleipä đi cùng sima như cặp bài trùng không thể thiếu của Vappu. Bánh giòn rụm, ngọt ngon, làm bằng những nguyên liệu nhà bếp nào cũng có. Thành phẩm trông... rối nùi như tổ chim, do bột được tạo hình số 8 qua phễu rồi chiên trong dầu.
Vappu bắt đầu từ tối hôm trước, với những đoàn người đội ylioppilaslakki túa ra từ mọi ngả đường, tập trung đội nón cho tượng, rồi ca hát, nhảy múa, đốt lửa, uống rượu... cả đêm. Sáng 1/5 là ngày hội picnic toàn dân, mọi người ra công viên ăn uống, vui chơi, tận hưởng tiết xuân vừa chớm.
🍹🥨 Chúc cả nhà Vappu vui vẻ!
🍹🥨 Hyvää vappua!