Editors Guild of Ethiopia

21/09/2026

የኢትዮጵያ ጋዜጠኝነት በመስቀለኛ መንገድ ላይ፦ የዓርታኢያን ማኅበር ምልከታዎች
(መላኩ ብርሃኑ)

ቀድሞ በስራ አስፈጻሚ አባልነት ያገለገልኩት ፣ አሁንም አባል የሆንኩበት የኢትዮጵያ ዓርታኢያን ማኅበር (Editors' Guild of Ethiopia) በራዲሰን ብሉ ሆቴል ባዘጋጀው 3ኛው ወርሃዊ የዓርታኢያን የቁርስ ላይ ወይይት ላይ የመሳተፍ ዕድል አግኝቼ ነበር።

ይህን አይነት የባለሙያዎች ውይይት በሚዲያ ኢንደሰትሪውና በጋዜጠኝነት ላይ የተደቀኑትን አሳሳቢ ሁኔታዎች ለመፈተሽ የሚያስችል ፕላትፎርም ነው ብዬ አምናለሁ ።

ለሚቀጥሉት 14 ወራት የሚዘልቀው ወሳኝ የውይይት መድረክ በይፋ የተከፈተው ደግሞ የኢንደስትሪው አሁናዊ አንገብጋቢ ነገር በሆነው "በኢትዮጵያ የጋዜጠኝነት መስቀለኛ መንገድ ላይ መገኘት" ርዕሰ ጉዳይ ላይ ነው።

የትናንቱ ውይይት ከተለያዩ ሚዲያዎች የተውጣጡ በርካታ ዋና ዓርታኢያን፣ የመንግሥትና የሙያ ማህበራት ተወካዮች በተገኙበት የተካሄደ ሲሆን እንደመነሻ በአሁኑ ወቅት የአገራችን ጋዜጠኝነት የተደቀነበትን ከባድና የማይካድ ችግር፣ ከአርታኢያን ፈተና ጋር በማሰናሰል በቀረበው ጽሁፍ ላይ ተንተርሰን ተወያይተንበታል።

በተለምዶ ለእውነተኛ መረጃ የመጨረሻው በር ጠባቂ (gatekeeper) የሚባለው የዘመኑ አርታኢ በውስጣዊ ድክመቶችና በውጫዊ ተጽዕኖዎች ሳቢያ ከበባ ውስጥ ነው።

የሶሻል ሚዲያና ኤአይ ተጽዕኖ የፈጠረውን የአርታኢ አስፈላጊነት ጨምሮ ሰፊ ሃሳቦች የተነሱበትን ይህንን ውይይት እንደመካፈሌ በውይይቱ ወቅት፣ በኢትዮጵያ ስላለው የሚዲያ ሁኔታ ያለኝን ጥልቅ ስጋት በሚከተሉት አምስት ዋና ዋና ተግዳሮቶች ላይ በማተኮር አጋርቻለሁ።

የማኅበራዊ ሚዲያ የበላይነት መግነንና የሚዲያ አጀንዳ ቀራጭነት ሚና መላላት አንዱ ተግዳሮት ነው።

እንደቲቪ፣ ራዲዮና ጋዜጣ ያሉ ሚዲያዎች (Legacy media) የራሳቸውን አገራዊ ውይይትና አጀንዳ ከመቅረጽ ይልቅ፣ ያም ይሄም በማኅበራዊ ሚዲያ የሚለቃቸውን "breaking news" አንደዘገባ መነሻ በመከተል በሱ ላይ የተመረኮዘ ዜና አጠናቃሪ እየሆኑ ነው። ሚዲያዎችና አርታኢያን የመረጃ ፈር ማስያዝ ተጽዕኗቸውን እያጡ በአንጻሩ የማህበራዊ ሚዲያ ጎርፍ እያሰመጣቸው ነው።

በሌላ በኩል ልምድ ያላቸውን አርታኢያን ከሚዲያ እያጣን መሆኑም አንድ ስጋት ነው። እነዚህኞቹ ከሚዲያ እየሸሹ በምትኩ የሙያ ስነምግባር በቅጡ ያልገባቸው ልጆች ደግሞ መድረኩን እየያዙት ነው። ምንም በማይካድ መልኩ የሙያ ሥነ-ምግባርን የጠበቁ መረጃዎችን ለመቅረጽ የሚያስችል ተቋማዊ ትውስታ ያላቸው፣ ልምድና ብቃት ያላቸው የበሰሉ ዓርታኢያን በኢኮኖሚና በሙያዊ ጫናዎች ምክንያት፣ ወደ ተለያዩ ተቋማት የኮሙዩኒኬሽን ስራዎች ፈልሰዋል።

የእነሱ መልቀቅ የሚፈጥረውን ክፍተት ሚዲያውን የፕሮፌሽናል ዘገባ እጥረት እና የራሱን ቀለም ፈጣሪ የመሆን አድሉን እያሳጣ ዋጋ እያስከፈለው ነው።

በሌላ በኩልም በመገናኛ ብዙሃን ላይ የሚወጡ የተቆጣጣሪ አካላት መመሪያዎች ከመገናኛ ብዙሃን ባለቤት ጫናዎችና ከመንግስትና ከማይታወቁ አካላት ከሚመጡ ፈተናዎች ጋር ተዳምረው የሚዲያው እድገትና የኤዲተሩ ነጻነት አደጋ ላይ ነው።

ከሕግ አሠራር ውጪ የሚመጡ ቅጣቶችና አንዳንድ የሕግ ማዕቀፎች የዓርታኢያንን ያመኑበትን የመስራት ነጻነት ጠፍንገው ይዘውታል። ይህ ሁኔታ ለኢኮኖሚ ህልውና ሲባል መንግሥትን ለማስደሰት ከሚደረጉ የባለቤቶች ጫናዎች ጋር ሲደመር፣ የሕዝብን ጥቅም የሚያስቀድመውን ጋዜጠኝነት በእጅጉ እየጎዳው ይገኛል።

ከዚህ በተጨማሪም የሙያ ሥነ-ምግባር መላላት ሚዲያዎች ጠንከር ላለ የሕዝብ ትችት እንዲጋለጡ እያደረገ ሲሆን፣ ይህም ታዳሚዎች ከእምነት ማጣት የተነሳ ኃላፊነት ወደማይሰማቸው አማራጭ የሶሻል ሚዲያ መረጃ አቅራቢዎች ፊታቸውን እንዲያዞሩ በር ከፍቷል።

እንደአጠቃላይ ግን በዘርፉ ተደማጭነታችንን ጠብቀን ለመቀጠል ማዕበሉ እስኪወስደን ድረስ ዝም ብለን ማየት የለብንም እላለሁ። ሚዲያው ከእንቅልፉ መንቃት አለበት። እንደ ዓርታኢያን ማኅበር ባሉ ተቋማት የሚመራ ዘርፈ-ብዙ የመፍትሄ አቅጣጫ ማስቀመጥ የሚያስችል የተጠናከረ ስብስብ መፍጠር ያስፈልጋል። ሙያዊ መሥፈርቶቻችንን ወደማይጣሱ ጥብቅ ደንቦች መለወጥ ይኖርብናል።

በተጨማሪም፣ አስተማማኝና ሥርዓት የጠበቀ የጋዜጠኝነት ተቋም እንዲኖር መደገፍ ለመንግሥት ለራሱም ቢሆን ስትራቴጂካዊ ጥቅም አለው። ዋና ዋናዎቹ የሚዲያ ተቋማት ከፈረሱ፣ የአገሪቱ የመረጃ ፍሰት ሙሉ በሙሉ በዲጂታል ማጭበርበር በሚመሩ፣ ሥርዓት በሌላቸውና ኃላፊነት በማይሰማቸው አካላት ቁጥጥር ሥር ይወድቃል።ይህ ደግሞ ጉዳቱ "ኮላተራል' ነው።

እንደሚዲያ ባለሙያ በውይይቱ ላይ የተገኘን ሁላችንም በአንድ የማይካድ እውነት ላይ ተስማምተናል፦ ምንም እንኳን አሁን በአሳሳቢ መስቀለኛ መንገድ ላይ ብንገኝም፣ የኃይል ሚዛኑን ግን ወደነበረበት መመለስ አለብን። ፕሮፌሽናል ጋዜጠኝነት የሕዝብን አመኔታ መልሶ ለማግኘትና በዘመናዊው የዲጂታል ትርምስ ላለመዋጥ በጽናት መቆም አለበት።

"ይህንን ዕቅድ በትክክል እንዴት ወደ ተግባር እንቀይረዋለን?" የሚለው ጉዳይ ደግሞ የሚቀጥሉት 14 ወራት ውይይቶቻችን የሚቀርጹትን የመፍትሄ ሃሳቦች የሚጠብቅ ዋና ስራ ይሆናል።

ለማንኛውም ለኢትዮጵያ ጋዜጠኝነት ከፈተና ባሻገር ማንሰራራት እንዲመጣ የሚደረገው ትግል ጉዞው ቀላል አይመስለኝም።

19/09/2026

የአርታኢያን የቁርስ ላይ የውይይት መርሐግብር ጀመረ

የኢትዮጵያ አርታኢያን ማህበር ከሲቪል ማህበራት ፈጠራ ፈንድ ጋር በመተባበር የአርታኢያን የቁርስ ላይ ውይይት ምዕራፍ 3 መርሐግብር ዛሬ መስከረም 9 ቀን 2019 ዓ.ም. አዲስ አበባ በሚገኘዉ ራዲሰን ብሉ ሆቴል በይፋ አስጀመረ።

በመጀመሪያዎቹ ሁለት ምዕራፎች 24 ስኬታማ የዉይይት መድረኮች በስኬት የተከናወኑ ሲኾን፣ ይህ ሦስተኛው ምዕራፍ አርታኢያን ተገናኝተው ስለሙያቸው፣ ስለኢትዮጵያ ሚዲያ ምህዳር በጠረጴዛ ዙርያ በመወያየት ሙያዊ አንድነታቸውን የሚያጠናክሩበት፣ ክህሎትና ልምድ የሚለዋወጡበት፣ የእርስ በርስ ቁጥጥር ስርዓትን የሚያጎለብቱበት እና የጋራ ተሳትፎን ለማስፋፋት የሚያስችል ሁሉን አቀፍ መድረክ በመኾን አገልግሏል።

በዛሬው መርሐግብር መክፈቻ ላይ አቶ አዝመራው አንዴሞ ሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሕግ ፣ ፍትሕና ዲሞክራሲ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ፣ ምክትል ሰብሳቢ እና አቶ ምስራቅ ጌቱ የኢትዮጵያ መገናኛ ብዙሓን ባለሥልጣን ተወካይ ተገኝተው መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል።

አቶ አዝመራው በንግግራችው የአርታኢያን የውይይት መድረክ ለሚዲያው ዘርፍ የርስ-በርስ ቁጥጥርን ማጠናከር፣ የሙያ ደረጃዎችን ማሻሻሌ፣ የሚዱያ ተቋማት ተሞክሮን
መለዋወጥ እና የጋራ የሙያ አቋም መፍጠር የሚዱያውን ዘርፍ ማጠናከር ወሳኝ ናቸው ብለዋል።

ለ14 ወራት የሚቆየው ይኸው ፕሮግራም የበለጠ የተቀናጀ፣ ሙያዊ አንድነቱ የተጠበቀ እና የተጠናከረ የሚዲያ ማህበረሰብ ለመገንባት አስተዋፅኦ ያበረከሰታል ተብሎ ይጠበቃል።
***
Editors’ Breakfast Meeting | Episode III
The Editors Guild of Ethiopia is pleased to announce the launch of its flagship Editors’ Breakfast Meeting, Episode III, on 19 September 2026 at Radisson Blu Hotel, Addis Ababa in collaboration with Civil Society Innovation Fund.
Building on 24 successful sessions delivered through the first two episodes, Episode III will provide an inclusive platform for editors to foster dialogue, strengthen professional solidarity, advance self-regulation, and promote collective engagement on key issues affecting Ethiopia’s media landscape.
During the opening of the program, Azmeraw Andemo, Deputy Chairperson of the Legal, Justice and Democracy Affairs Standing Committee of the House of Peoples’ Representatives, and Misrak Getu, representative of the Ethiopian Media Authority, delivered remarks.
In his speech, Azmeraw said that the Editors’ Dialogue Forum is crucial for strengthening self-regulation in the media sector, improving professional standards, facilitating the exchange of experiences among media institutions, and building a shared professional position. He emphasized that these efforts are essential to strengthening the media sector.
The 14-month programme comes at a critical time, seeking to contribute to a more cohesive, professional, and resilient media community.
***
Walga’ii Ciree Gulaaltotaa | Kutaa III
Waldaan Gulaaltota Itoophiyaa,Walga’ii Ciree Gulaaltotaa, sagantaa isaa addaa Kutaa III, Fulbaana 19, 2026, Hoteela Radisson Blu, Finfinneetti jalqabsiisuu isaa gammachuu guddaadhaan beeksisa.
Kutaa I fi II keessatti walgahiiwwan 24 milkaa’inaan gaggeeffaman irratti hundaa’uun, Kutaan III kun gulaaltotaaf marii, tokkummaa ogummaa, of-to’annoo, akkasumas dhimmoota ijoo haala miidiyaa Itoophiyaa irratti dhiibbaa qaban irratti hirmaannaa waliinii cimsuuf waltajjii hunda hammataa ni ta’a.
Sagantaa baniinsaa irratti, Azmaraawu Andeemok, Itti Aanaa Walitti Qabaa Koree Dhaabbataa Dhimmoota Seeraa, Haqaa fi Dimokraasii Mana Maree Bakka Bu’oota Ummataa, fi Misrak Getu, bakka bu’aa Abbaa Taayitaa Miidiyaa Itoophiyaa, yaada isaanii dhiyeessaniiru.
Azmaraaw haasaa isaanii keessatti, Waltajjiin Marii Gulaaltootaa damee miidiyaa keessatti of-to’annoo cimsuuf, sadarkaa ogummaa fooyyeessuuf, dhaabbileen miidiyaa muuxannoo isaanii akka waljijjiiran taasisuuf, akkasumas ilaalcha ogummaa waliinii ijaaruuf murteessaa ta’uu ibsaniiru. Hojiiwwan kunneen damee miidiyaa cimsuuf barbaachisoo ta’uu isaas cimsanii dubbataniiru.
Sagantaan kun ji’oota kudha afuriif kan turu yoo ta’u, yeroo miidiyaan Itoophiyaa haala murteessaa keessa jiru kanatti, hawaasa miidiyaa caalaatti walitti hidhata qabu, ogummaa isaa cimsatee fi dandamataa ta’e ijaaruu irratti kan xiyyeeffatedha.
!

17/09/2026

አራት ምግባረ ሰናይ ድርጅቶች በ 2 ሚልየን ዩሮ የሚተገብሩት ኘሮጀክቶች ይፋ ኾኑ

በአያ ሆቴል ዛሬ መስከረም 7/2019 ዓ.ም በተካኼደው መርሐግብር ላይ በሲቪል ማኀበረሰብ ፈጠራ ፈንድ በድምሩ የ2 ሚልየን ዩሮ ( ከ 377 ሚልየን ብር በላይ) የገንዘብ ድጋፍ ያገኙት የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር፣ የሕግ ት/ቤቶች ማኀበር፣ ትምራን እና ጮራ አቡጊዳ ኪነጥበባዊ ማኀበር ናቸው። እነዚህ አራት ማኀበራት እያንዳንዳቸው 500 ሺ ዩሮ ፈንድ ያገኙ ሲኾን በሚመሯቸው ኮንሰርቲየሞች አማካይነት በድምሩ ራሳቸውን ጨምሮ በስራቸው የሚገኙ 13 ምግባረሠናይ ተቋማትን በማሳተፍ በሰብዓዊ መብት፣ በሰላምና ፀጥታ ጉዳዮች፣ በሕግና በፍትሕ፣ በጋዜጠኞች ደህንነትና አቅም ግንባታ፣ ተፈናቃዮችን በማቋቋምና በመደገፍ፣ በሴቶችና በወጣቶች እንዲሁም አካል ጉዳተኞች ጉዳዮች.... በተለያዩ ክልሎች ለመተግበር የተቀረጹ ፕሮጀክቶችን ለመደገፍ ይውላል።

ፕሮጀክቶቹ በፈረንሳይ፣ በኖርዌይ እና አየርላንድ መንግስታት በተገኘ የገንዘብ ድጋፍ የሚከናወን ሲኾን ቆይታውም ለ30 ወራት ይሆናል።

አቶ ፋሲካው ሞላ የሲቪል ማኀበረሰብ ድርጅቶች ባለሥልጣን ምክትል ዳይሬክተር እንደተናገሩት የፈንዱ ተጠቃሚ የኾኑ ድርጅቶች ውጤታማ እንዲሆኑ ከመንግስትም አካላት ጭምር ተቀራርበው በትብብር እንዲሰሩ፣ ግልፅነትና ተጠያቂነትን እንዲያሰፍኑ አደራ በማለት ባለሥልጣኑ ከጎናቸው መሆኑን አረጋግጠዋል።
#ድሬቲዩብ

10/09/2026

17/07/2026

የኢትዮጵያ አርታዒያን ማኅበር በጋዜጠኞች ላይ የሚፈጸሙ የመብት ጥሰቶችን ለውትወታ (አድቮኬሲ) እና ድጋፍ መሰነድ እንዲሁም በሴት ጋዜጠኞች ላይ የሚደርሱ ጾታን መሠረት ያደረጉ ጥቃቶችን እና የሐሰት መረጃዎችን ለመከላከልና ደኅንነትን ለማጎልበት የእርስ በርስ የትብብርን ለመፍጠር ያለመ በክልሎች እና በአዲስ አበባ ለሚገኙ አስተባባሪ አርታዒያን ሥልጠና መስጠት ጀምሯል። ይህ ሥልጠና ሰልጣኞች በጋራ የጥቃት መረጃዎችን የመሰብሰብ ፣ የማጣራት ፣ የመሰነድ እና ደኅንነቱ በተጠበቀ ሁኔታ ሪፖርት የማድረግ አቅማቸውን ለማሳደግ እንዲሁም ዲጂታል ደኅንነትንና የሙያ ሥነ-ምግባርን የጠበቁ የመሰነድ ክህሎት ላይ ያተኮረ ነው፡፡ ይህ ስልጠና በአውሮፓ ህብረት የገንዘብ ድጋፍ የተከናወነ ሲሆን African Media Integrity & Resilience Programme (AMIRP) በሚል ማዕቀፍ ውስጥ በኢትዮጵያ ፣ መካከለኛው አፍሪካ ሪፐብሊክ እና በጋና የሚተገበሩት በርካታ ፕሮጀክቶች አካል ነው፡፡

Waldaa Gulaaltota Itoophiyaa leenjii guyyaa tokkoo miidhaa Gaazexeessitoota irra gahu galmessuu fi odeeffannoo dogoggoraa koorniyaa irratti xiyyaaffatee waloon ittisuu irratti kennuu eegalee jira.
Leenjiin kun gaazexeessitoota, gulaaltota fi ogeeyyi miidiyaa kudha lama naannoolee gara garaa irraa kan walitti fide yoo ta'u, dandeettii taatee galmessuu, mirkaneessuu fi miidhaa gaazexeessitoota irra gahu gabaasu ni guddisa. Kana malees nageenya dijitaalaa fi naamuusa taatee galmessuu irratti hubannoo ni kenna.
Leenjiin kun hubannoo kennuu qofa osoo hin taane networkii dubartoota haqa barbaaduu hundeessuuf bu'uura kaa'a.

Editors' Guild of Ethiopia (EGE), with support from the EU-funded African Media Integrity & Resilience Programme (AMIRP), has officially kicked-off a crucial training for news editors from selected four regions and Addis Ababa.
The training focused on; documenting violations against journalists, enhancing digital safety and reporting, and upholding press integrity
This initiative also marks the foundational launch of the ‘Women LEAD the Truth (ሀቅናት) Network’ - a vital peer-to-peer platform aimed at combating gender-based violence and gendered disinformation against women journalists.
Together, we are fostering a safer, more resilient media environment by protecting those who bring us the truth!

03/04/2026

EGE extends its warmest congratulations to Meron Aragaw! This is a well-deserved recognition and a powerful inspiration for fellow women lawyers from Ethiopia.

ሜሮን አራጋው ከአፍሪካ 100 ተጽእኖ ፈጣሪ ሴት የሕግ ባለሙያዎች አንዷ ሆነው ተመረጡ

ኮርትሩም ሜይል 100 (Courtroom Mail 100) የተሰኘ ተቀማጭነቱ በናይጄሪያ የሆነ ከፍተኛ ልምድ ያላቸው እና በሰብ ሳህራ አፍሪካ እና በሌሎች የአፍሪካ አገራት ያሉ የሕግ ባለሙያዎች ኘላትፎርም (Panel of Experts) ባካሄደው ምርጫ ከተሰማሩበት፣ የሕግ፣ የጥብቅና፣ የአድቮከሲ...ስራዎች በተጨማሪ በማኀበረሰቡና በፖሊሲ አውጪዎች ዘንድ በጎ ተጽእኖ ያሳረፈ ስራ ያከናወኑ ሴት የህግ ባለሙያዎችን በጥንቃቄ በመምረጥ በየዓመቱ የዓለም አቀፍ የሴቶች ቀንን ተመስርቶ እውቅና ይሰጣል። ከዚህ ቀደም ከኢትዮጵያ ብርቱካን ሚደቅሳ እውቅናውን አግኝተዋል።

በድርጅቱ የ2026 ምርጫ መሰረት ከኢትዮጵያ ሜሮን አራጋው በብቸኝነት ተመርጠው እውቅናውን አግኝተዋል።

ሜሮን አራጋው የስርአተ-ፆታ፣ የወጣቶች እና የማህበራዊ ጉዳዮች ማካተት ጉዳይ በአለምአቀፍ ድርጅት ከፍተኛ አማካሪ ሲሆኑ ከዚህ ቀደም የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የሴቶች፣ ህፃናትና ማህበራዊ ጉዳይ ቢሮ ምክትል ኃላፊና የሴቶች ዘርፍ ኃላፊ ሆነው አገልግለዋል። የኢትዮጵያ የህግ ባለሙያ ሴቶች ማህበር የስራ አስፈጻሚ ዳይሬክተርነት መርተዋል። በተጨማሪም የተለያዩ ተቋማት በማማከር፣ በጥናትና ምርምር እንዲሁም በሴቶችና በህፃናት የመብት ጉዳዮች ተሟጋችነትም ይታወቃሉ።
#ድሬቲዩብ

03/03/2026

#ፍትህአወቅ የወንድወሰን (የሙያ ታሪክ)

በተወዳጅ ሚድያ (ዕዝራ እጅጉ )የተዘጋጀ

#ጋዜጠኝነት የሚድያ ሰው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) ፕሬዝዳንት ሆኖ ተመርጧል።

በምስራቅ አፍሪካ የሚዲያ ዘርፍ ላይ ኢትዮጵያ ያላትን ተሰሚነት የሚያጎላ አዲስ ምዕራፍ ተመዝግቧል። እ.ኤ.አ. የካቲት 28 ቀን 2026 በናይሮቢ በተካሄደው የአፍሪካ ሚዲያ ፌስቲቫል ማጠናቀቂያ ላይ፣ ፍትህአወቅ የወንድወሰን የሶሳይቲው ፕሬዝዳንት በመሆን በከፍተኛ ድምፅ ተመርጧል።
* ምክትል ፕሬዝዳንት፦ ወ/ሮ ዙቤይዳ ካኑ (ከኬንያ አርታዒያን ማህበር)

"ይህ ምርጫ ለኢትዮጵያ አርታዒያን ብቻ ሳይሆን፣ በቀጠናው ለሚገኙ ሁሉም የሙያ ባልደረቦች የጋራ እድገት ትልቅ ፋይዳ አለው።"

#ስለ ምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES)

የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) የአምስት ሀገራት የሚዲያ ማህበራት ጥምረት ሲሆን፣ አባላቱም ኢትዮጵያ፣ ኬንያ፣ ታንዛኒያ፣ ዩጋንዳ እና ደቡብ ሱዳን ናቸው። ሶሳይቲው በዋናነት በፕሬስ ነፃነት፣ በሙያ ስነ-ምግባር እና በጋራ ልማት ላይ ትኩረት አድርጎ ይሠራል።

ተወዳጅ ሚድያም የጋዜጠኞችን ታሪክ በዲጂታል ሚድያ እና በመፅሐፍ የሚሰንድ ሲሆን በዚህ መሠረት የፍትህ አወቅ ሙያዊ አስተዋፅኦ በተወዳጅ ሚድያ የመዝገበ አእምሮ ቦርድ የሚመጥ ሆኖ በመገኘቱ ታሪኩን ሰንደነዋል። ዕዝራ እጅጉ ታሪኩን እንደሚከተለው ያቀርበዋል።

፨፨፨፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨ ፨፨፨፨፨፨

አባቱ አቶ የወንድወሰን ወደ ንባቡ አለም እንዲሳብ መሠረት ሆነውታል። እርሳቸው ጋዜጣና መፅሔት የማንበብ ልምዱ ስለነበራቸው ፍትህ ገና በታዳጊነት ህትመቶቹን እየተቀበለ ያነብ ነበር። ይህ ንባቡ ዛሬ ለያዘው ዕውቀት መነሻ ሆኖታል። ፍትህ በደንብ ማንበቡን የተረዱት አባቱ ፊልድ ደርሰው ሲመለሱ ምን አዲስ ክስተት አለ? ብለው የሚጠይቁት ፍትህን ነበር። እርሱም የቤት ውስጥ የዘጋቢነት ኃላፊነቱን እየተወጣ አለም እንዴት እንደሰነበተች ለአባቱ መረጃ ያቀርባል። አባትም በልጃቸው የመተንተን ፣ የማስረዳት አቅም እየተደሰቱ ጎሽ ልጄ ይሉት ነበር።

ታላቅ ወንድሙ ለአለም የወንድወሰን እንደሚናገረው ፍትህ በትምህርቱም እየበረታ ፣ አለምአቀፍ ዕውቀቱንም እንደያዘ ወደ ዩኒቨርሲቲ ሊገባ ችሏል።

".....ፍትህ ከበፊት ጀምሮ ነገሮችን ሚዛን አስጠብቆ በማስኬድ ያምናል። የሚያነባቸው የፖለቲካል ኢኮኖሚ መፅሐፎች እገዛ ስለሚያደርጉለትም በአለም አቀፍ ጉዳይ ላይ ያለው መረዳት ከፍ ያለ ነው። ሲያወራም በቀላሉ የማሳመን ክህሎት አለው። ለእኔ 5ኛ ታናሼ ሲሆን ባለው የተለየ ዕውቀት አከብረዋለሁ።ከበፊትም ጀምሮ ለአመራር የሚሆን ሰብዕና እና አቅም እንዳለው እገነዘብ ነበር። አሁን በተግባር የማየውም ይህን የሊደርሺፕ ችሎታውን ነው። " በማለት ታላቅ ወንድሙ ምስክርነት ሰጥቷል።

ፍትህ ብዙም ሳያጠና ከሚገባቸው ጎበዝ ተማሪዎች አንዱ ነበር። ከክፍል አንደኛ ሲወጣ ተማሪዎች መቼ አጥንቶ ነው እያሉ ይገረሙበት ነበር። ፍትህ በፍልስፍና ፣ በፖለቲካ፣ በቀጠና ጉዳዮች ፣ በማህበራዊ ጉዳዮች ላይ ማንበብ ርካታ ይሰጣዋል። ዛሬም ቢሆን ፍትህ መፅሐፍት ከእጆቹ አይለዩም። በአገር ውስጥ ፖለቲካዊ ጉዳዮች ላይ ለአንዳንድ ሚድያዎች እና የፖለቲካ ፓርቲዎች ትንታኔ ይሠጣል። ይህ እንግዲህ ከአለምአቀፍ ፖለቲካ ጋር ያለውን የቅርብ ትስስር የሚያሳየን ሲሆን እርሱም ይህን አቅሙን በየጊዜው እያዳበረ ሄዶ ዛሬ ላይ መድረስ ችሏል።

ፍትህ በአንድ ወቅት ሶማሌ ክልል ለዘገባ አቅንቶ በነበረው ውጥረት ጥይት ካረፈበት ሆቴል እንዳለፈ ይነገራል። ይህም ለሙያው የከፈለውን ዋጋ የሚያሳየን ነው።

ፍትህ በ1998 ዓ.ም ወደ ሚድያው አለም ሲቀላቀል የዜና ክፍል ኃላፊ የነበረችው ብርቱካን ሐረገወይን የፍትህአወቅን ችሎታ ታደንቅ ነበር። እንዲህ ትላለች"... ያኔ አብረውት ከተቀጠሩት መካከል የተሻለ መረዳት ነበረው። የሚፅፋቸው ዜናዎችም በሳል እንደነቀሩ አስታውሳለሁ። የሚሠራውን ዜና በሚገባ አውቆት ስለሆነ ሚዛናዊ እና በዕውቀት የተሞላ ዘገባ እናገኝ ነበር። የፖለቲካ ዘገባን በልዩ መልኩ ይገነዘብ ነበር። ደግሞም በፍጥነት ስለሚያደርስ ይደነቅ እንደነበር አስታውሳለሁ። ፎርማት በመቅረፅና እና በአመራር ቦታም ላይ ሁኖ የተቻለውን እንዳደረገ አውቃለሁ" ስትል ብርቱካን ከተወዳጅ ሚድያ ለተጠየቀችው ምላሽ ሰጥታለች።

#የሐረር ልጅ!

ታሪካዊቷ የሐረር ከተማ ካበቀለቻቸው የሚድያ ፈርጦች መካከል ይጠቀሳል። ትውልድና እድገቱ በሐረር ከተማ የሆነው ፍትህአወቅ የወንድወሰን የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርቱን በየሺህ እመቤት ት/ቤት፣ በልዑል ራስ መኮንን ት/ቤት እና ሐረር ኤስ ኦ ኤስ ት/ቤቶች ተከታትሏል።

ከአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት የመጀመሪያ እና ሁለተኛ ዲግሪውንም አግኝቷል።

#ጋዜጠኛው

ከተማሪነት አንስቶ በሚድያና ጥበብ ንቁ ተዋናይ የሆነው ፍትህአወቅ ሚያዝያ 1998 ዓ.ም. የኢትዮጵያ ራድዮን በመቀላቀል የጋዜጠኝነት ሙያውን ጀመረ። ከኢትዮጵያ ራድዮ ዜና ፋይል አንጋፋ ጋዜጠኞች ጋር መስራቱ በአጭር ጊዜ በሙያው ከፍተኛ ብቃት እንዲላበስ እንደረዳው ይናገራል። በ2001 የኢትዮጵያ ራድዮና ቴሌቪዥን ድርጅት ውህደትን ተከትሎ በቴሌቪዥን ጋዜጠኝነትም ስማቸው ከሚጠቀሱ የ2000ዎቹ ጋዜጠኞች መካከል ሆነ።ከሪፖርተርነት እስከ ዋና አዘጋጅነት በቆየበት ኢቲቪ ለ12ዓመታት አገልግሏል።

ፍትህአወቅ የወንድወሰን በታላላቅ ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊና የዲፕሎማሲ የዜና ዘገባዎቹ እና ትንታኔዎቹ የሚታወቅ ሲሆን በተለይም 'ሚድያ ዳሰሳ' እና 'ዲፕሎማሲያችን' ፕሮግራሞች ከተመልካች ቤት ደርሷል። የአፍሪካ መዲና ከሆነችው አዲስ አበባ በርካታ የአፍሪካ ህብረት ጉባኤዎችን የዘገበ ሲሆን በተለያዩ የዓለም ሀገራት በመዘዋወር በርካታ ዓለም አቀፍ ዘገባዎችን አቅርቧል።

ከ2010 ዓ.ም አንስቶ ፍትህአወቅ የወንድወሰን ከባልደረቦቹ ጋር በመሆን የሚድያ ስራዎችን ማከናወኑን ቀጥሏል። በአሐዱ ራድዮ 94.3 'ቅዳሜ ገበያ' የሚሰኝ የቢዝነስና ኢኮኖሚ ሾው ዘወትር ሰኞ፣ ረቡዕ እና አርብ እያዘጋጀ ይገኛል።

ፍትህአወቅ የኢትዮጵያ ጋዜጠኞችን አቅም ለማጎልበትና፣ ለመብታቸው ለመሟገት የተቋቋመው የኢትዮጵያ ዓርታኢያን ማህበር መስራች አባል ሲሆን የማህበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን እያገለገለ ይገኛል። ከኢትዮጵያ ባሻገር በአፍሪካ የነቃ ተሳትፎ በማድረግ የአፍሪካ አርታኢያን ፌደሬሽን አባል ሲሆን የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ የቦርድ አባል ነው። ጋዜጠኛ ፍትህአወቅ በ2026 በተደረገው ጉባኤ የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ሶሳይቲ ፕሬዘዳንት ሆኖ በመመረጥ የምስራቅ አፍሪካ ጋዜጠኞችን የማገልገል ኃላፊነት ተቀብሏል።

አብዱል ሰመድ መሐመድ ከፍትህአወቅ ጋር ከ17 አመት በላይ ትውውቅ አለው። አብዱልሰመድ ፍትህን ሲገልፀው ለነገሮች ልዩ ትኩረት የሚሰጥ ጠንካራ ሰው ይለዋል።ሀሣቡንም አብራርቶ ሲገልፅ አብዱልሰመድ እንዲህ ይላል

"....ፍትህ ፖለቲካ ሳይንስ እንደማጥናቱ በአለም ፖለቲካ ላይ የመተንተን ልዩ ክህሎት አለው ። ኢቲቪ በሠራባቸው ጊዜያትም ዜና ክፍል ኃላፊ ሆኖ ይሠራ ነበር። በዚያን ወቅት የማስተባበር ችሎታው ገራሚ ነው።" በማለት አብዱልሰመድ ምስክርነት ሰጥቷል።
ፍትህ እንደተባለው ከስሩ ያሉትን ሪፖርተሮች አሰማርቶ ሁሉንም እንደ ችሎታቸው ይዞ በጥሩ አክብሮት ሲያሠራቸው እንደነበር ብዙዎች ይመሰክራሉ። አብዱልሰመድ ይህን ተባብሮ የመሥራት ችሎታውን ያደንቅለታል።

"... ፍትሕ አንድ ነገር ከጀመረ ሳያጠናቅቀው አይተኛም።አዳዲስ ፕሮግራሞች የማፍለቅ ሀሣቦችንም የማዳበር ችሎታን ታድሏል።በአሐዱ ሬድዮ የሚቀርበው ቅዳሜ ገበያ የሚለውን ስም ፍትህ እርሱ ነው ያወጣው። ፕሮግራሙም ላይ እንደ አዘጋጅ የራሱን ትልቅ አሻራ ማኖር ችሏል።ፍትህአወቅ የአርታኢያን ማህበር እንዲመሠረት ትልቅ ጥረት አድርጎ ልፋቱም ፍሬ አፍርቷል። በአርታኢያን ማህበር ላይ በውይይት መድረክ የሚነሱ ሀሣቦች ጥልቅ እንዲሆኑም የተቻለውን ጥረት አድርጓል። የምስራቅ አፍሪካ አርታኢያን ማህበር ፕሬዚዳንት ሆኖ በመመረጡም የተሰማኝን ደስታ መግለፅ እወዳለሁ" በማለት አብዱል ሰመድ ምስክርነቱን ለተወዳጅ ሚድያ ሰጥቷል።

#ነፃነት ፈለቀ ስለ ፍትህአወቅ

ነፃነት በኢቢሲ የዕቅድ ዲፓርትመንት ኃላፊ ስትሆን ስለ ፍትህ ይህን ምስክርነት ሰጥታለች።

እኔ ፍትህአወቅ የወንደወሰንን የማውቀው ኢትዮጵያ ሬዲዮ ዜና ክፍል በሪፖርተርነት ሲቀጠር ጀምሮ ነው፤ በወቅቱ የዘገባ ሥራዎቹ ጥንቅቅ ያሉ ስለነበር ትንሹ ኤዲተር ይባል ነበር። የኢትዮጵያ ቴሌቪዥን ዜናና ወቅታዊ ክፍል በነበረበት ወቅትም የዘገባ ሥራዎቹ በመረጃ የዳበሩና ጥልቀት ያላቸው ናቸው፤ በቀጥታ ዘገባ ሥራው ንግግሩ የጽሑፍ ያህል ፍሰት ያለውና የአድማጭ ተመልካቹን ቀልብ የመያዝ አቅም የነበረው ነው። ቴሌቪዥን ላይ በዜና ኤዲተርነት አሉ ከሚባሉ የይዘት ኤዲተሮች አንዱ ነው። በወቅታዊ ፕሮግራሞችም እንዲሁ። ፍትህ ዓለም አቀፍና ሀገራዊ የፖለቲካ አውዱን በሚገባ ተረድቶ ወደ ሚዲያ ይዘት የሚቀይርበት አቅም ሁሌም የሚያስደንቅ ነው። ሪፖርተሮችን የማዳመጥና የተረጋጋ ተግባቦቱ ለሌሎች አስተማሪ ነው።
ፍትህ የምስራቅ አፍሪካ የኤዲተሮች ማሕበር ፕሬዝዳንት ሆኖ መመረጡ አቅሙን ለአፍሪካውያን ወንድሞች የማጋራት ዕድል ስለሚፈጥርለት እንኳን ደስ ያለህ ማለት እፈልጋለሁ። ከዚህም በላይ ይገባሃል 🙏

#ፍሬው አበበ ስለ ፍትህአወቅ

ፍትህአወቅ የወንድወሰን የዛሬ 7 አመት ገደማ የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ከመሰረቱ ጥቂት ጋዜጠኞች ግንባር ቀደሙ ነው። ማኀበር መመስረት ብቻም ሳይሆን ማኀበሩ በሁለት እግሩ እንዲቆም በአመራርነት የላቀ ሚናውን ተወጥቷል። በእሱና በባልደረቦቹ ጥረት በአሁን ሰአት ማኀበሩ ለአባላቱ መብትና ጥቅም መቆም የሚችልና በጎ ተጽእኖ ፈጣሪ ለመሆን ችሏል።
ፍትህአወቅ በአሁን ሰአትም የማኀበሩ የጠቅላላ ጉባኤ ሰብሳቢ በመሆን በማገልገል ላይ ይገኛል።

ፍሬው አበበ

የኢትዮጵያ አርታኢያን ማኀበር ቦርድ ሰብሳቢ

03/03/2026

የኢትዮጵያ አርታዒያን ማህበር አቶ ፍትህአወቅ የወንድወሰን የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) ፕሬዝዳንት ሆነው በመመረጣቸው የተሰማውን ታላቅ ደስታ ይገልፃል።
እ.ኤ.አ. የካቲት 28 ቀን 2026 በናይሮቢ በአፍሪካ ሚዲያ ፌስቲቫል ማጠናቀቂያ ላይ በተካሄደው የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ የአመራር ምርጫ ላይ አቶ ፍትህአወቅ በፕሬዝዳንትነት ወ/ሮ ዙቤይዳ ካኑ (ከኬንያ አርታዒያን ማህበር ) በምክትል ፕሬዝዳንትነት ተመርጠዋል፡፡
የአቶ ፍትህአወቅ በፕሬዝዳንትነት መመረጥ የኢትዮጵያ አርታዒያን ማህበር በቀጠናው ላይ ያለውን ተሰሚነት የሚያጎላ ሲሆን ፤ በእርሳቸው የስልጣን ዘመን ማህበራችን የቀጠናውን የሚዲያ ገጽታ ወደ ላቀ ደረጃ ለማድረስ እና ድንበር ተሻጋሪ የአርታኢያን ትብብሮችን ለማጎልበት ያለውን ቁርጠኝነት ለመግለፅ ይወዳል።
የምስራቅ አፍሪካ አርታዒያን ሶሳይቲ (EAES) በኬንያ ፣ ታንዛኒያ ፣ ዩጋንዳ ፣ ደቡብ ሱዳን እና ኢትዮጵያ የሚገኙ የአርታዒያን ማኅበራት ጥምረት ነው፡፡
Editors’ Guild of Ethiopia (EGE) proudly congratulates Fitihawok Yewondwossen on his election as President of the Eastern Africa Editors’ Society (EAES).
The election, held on February 28, 2026, in Nairobi during the African Media Festival, is a significant institutional honor for the EGE. Fitihawok now carries the collective mandate and values of the Guild to the helm of the EAES (a coalition of editors’ societies from Kenya, Tanzania, Uganda, South Sudan, and Ethiopia).
His leadership represents the commitment of Ethiopian editors to advancing the region's media landscape and promoting cross-border solidarity.
EGE reaffirms its full support for the EAES under Fitihawok’s leadership. We are confident that through this role, EGE will help set a new tone for the region - one marked by collaboration, integrity, and a shared pursuit of excellence.

11/02/2026

በኢቢኤስ ቲቪ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ አማን ፍስሃጽዮን ሞት የኢትዮጵያ አርታኢያን ማህበር እጅግ አዝኗል! የኢትዮጵያ ትልቁን ነፃ የቴሌቪዥን ስርጭት በመገንባት ረገድ አቶ አማን የነበራቸው ሚና በኢትዮጵያ የመገናኛ ብዙሃን ታሪክ ውስጥ ተሰንዶ የሚቀመጥ ሲሆን ፤ የኢትዮጵያ አርታኢያን ማህበር ለቤተሰቦቹ ፣ ለጓደኞቹ ፣ እና ለኢቢኤስ ቲቪ ባልደረቦች በሙሉ መፅናናትን ይመኛል።
ታላቅ ሰው በማጣታችን ብናዝንም ፣ የአማን የልፋት ውጤት የሆነው ኢቢኤስ ቲቪ ነፃንቱን ጠብቆ እንደሚዘልቅ ጥርጥር የለንም።

Editors' Guild of Ethiopia is deeply saddened by the shocking loss of Aman Fissehatsion - CEO of EBS TV. His pioneering role in building Ethiopia’s largest independent broadcaster cemented his place in the Ethiopian media history. We extend our heartfelt condolences to his family, friends, and the EBS team. Though we mourn a giant, Aman’s enduring legacy will continue to inspire.