A. C. Fillos do Chaira

03/09/2026

📚✨ Volta o Club de Lectura de Fillos do Chaira! ✨📚

E facémolo por cuarto ano consecutivo! 🥹❤️

Catro anos compartindo libros, conversas, opinións, descubrimentos e moitos bos momentos arredor dunha mesa. Catro anos creando un pequeno espazo de encontro no noso pobo a través da lectura. 📖💬

E se aínda non participaches, estás a tempo de sumarte!

📅 Xoves, 24 de setembro
🕗 20:15 h
📍 Asador Coto Real, Rábade

🌱📚

19/08/2026

Fai exactamente unha semana estabamos todos a piques de marabillarnos coa eclipse de Sol que tivemos o privilexio de observar desde Rábade e a súa contorna. Desde Fillos do Chaira agardamos que as charlas dos días previos, enmarcadas no ciclo "Mirar o ceo desde Rábade" e organizadas en colaboración coa Asociación Galega de Custodia do Territorio, vos axudaran a desfrutalo un pouco máis!

Para nós foi un pracer ver o gran interese que espertaron na veciñanza rabadense, e queremos agradecervos a todos e todas aquelas que vos achegastes ata a Casa das Insuas a vosa participación. Queremos así mesmo agradecer a Manuel Andrade, Roberto Emparan e Jose Edelstein a súa boa disposición a colaborar e impartir unhas charlas tan didácticas e interesantes como as que nos regalaron; foi un pracer contar en Rábade coa súa ampla experiencia científica!

Deixámosvos cunhas fotos dos eventos para a posteridade, prometemos que haberá máis antes da seguinte eclipse total! 😁

11/08/2026

❗️A última charla de "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE" hoxe, ás 20:30, na Casa das Insuas! Non vola perdades, vai ser unha preparación inmellorable para desfrutar da eclipse de mañá!

Aproxímase o final do noso ciclo de charlas "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE", e como non podía ser doutro xeito remataremos cunha viaxe ao fascinante mundo das eclipses da man de José Edelstein! Mañá martes ás 20:30 na Casa das Insuas; seguide lendo para máis información sobre a charla!

☀ Pasado mañá, o día 12 de agosto ás 20:27 con 55 segundos, o Sol desaparecerá tras o disco lunar para a veciñanza de Rábade durante 88 segundos. Poderíamos telo predito a finais do século XVII e, sen embargo, ata apenas unhas horas antes non estaremos seguros de que unhas nubes pasaxeiras non estropeen o espectáculo. A extraordinaria fortuna de vivir nun planeta no que hai eclipses totais de Sol permitiunos realizar numerosos descubrimentos; o máis famoso deles fai pouco máis dun século. Nesta charla, percorreremos algúns momentos estelares da historia da ciencia iluminados, paradoxicamente, por estes breves intres de escuridade nos que o Sol se agocha coa mesma maxestosidade coa que emerxe pouco máis tarde.

👨🏻‍🏫 José Edelstein é profesor de física teórica na Universidade de Santiago de Compostela e investigador do Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE). Ademais dunha ampla traxectoria científica, con 75 artigos publicados e que o levou desde a súa Arxentina natal (Universidad Nacional de La Plata) a Santiago pasando por Harvard (EEUU), é un dos principais divulgadores no eido da física no mundo de fala hispana. Autor dos libros “La tiranía del azar” (Debate, 2025), “Trece maneras de mirar el cielo” (Plataforma, 2025), "Antimateria, magia y poesía” (Debate, 2021), ”Einstein para perplejos” (Debate, 2017) e ”Cuerdas y supercuerdas” (RBA, 2016), o seu traballo de comunicación científica recibiu o premio da “Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología” no 2012, o Premio Raíces do Ministerio de Ciencia e Tecnoloxía de Arxentina en 2018 e o prestixioso Prismas en 2019 e 2023. Participa regularmente no podcast “Coffee Break: Señal y Ruido”, gañador do premio iVoox en 2022 e 2023. É ademais co-creador da plataforma de contido científico “Amautas”. A súa charla, a noite previa ao eclipse, vai ser a preparación perfecta para desfrutar ao máximo do evento histórico que nos agarda o día 12, así que non vola perdades!

10/08/2026

Aproxímase o final do noso ciclo de charlas "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE", e como non podía ser doutro xeito remataremos cunha viaxe ao fascinante mundo das eclipses da man de José Edelstein! Mañá martes ás 20:30 na Casa das Insuas; seguide lendo para máis información sobre a charla!

☀ Pasado mañá, o día 12 de agosto ás 20:27 con 55 segundos, o Sol desaparecerá tras o disco lunar para a veciñanza de Rábade durante 88 segundos. Poderíamos telo predito a finais do século XVII e, sen embargo, ata apenas unhas horas antes non estaremos seguros de que unhas nubes pasaxeiras non estropeen o espectáculo. A extraordinaria fortuna de vivir nun planeta no que hai eclipses totais de Sol permitiunos realizar numerosos descubrimentos; o máis famoso deles fai pouco máis dun século. Nesta charla, percorreremos algúns momentos estelares da historia da ciencia iluminados, paradoxicamente, por estes breves intres de escuridade nos que o Sol se agocha coa mesma maxestosidade coa que emerxe pouco máis tarde.

👨🏻‍🏫 José Edelstein é profesor de física teórica na Universidade de Santiago de Compostela e investigador do Instituto Galego de Física de Altas Enerxías (IGFAE). Ademais dunha ampla traxectoria científica, con 75 artigos publicados e que o levou desde a súa Arxentina natal (Universidad Nacional de La Plata) a Santiago pasando por Harvard (EEUU), é un dos principais divulgadores no eido da física no mundo de fala hispana. Autor dos libros “La tiranía del azar” (Debate, 2025), “Trece maneras de mirar el cielo” (Plataforma, 2025), "Antimateria, magia y poesía” (Debate, 2021), ”Einstein para perplejos” (Debate, 2017) e ”Cuerdas y supercuerdas” (RBA, 2016), o seu traballo de comunicación científica recibiu o premio da “Fundación Española para la Ciencia y la Tecnología” no 2012, o Premio Raíces do Ministerio de Ciencia e Tecnoloxía de Arxentina en 2018 e o prestixioso Prismas en 2019 e 2023. Participa regularmente no podcast “Coffee Break: Señal y Ruido”, gañador do premio iVoox en 2022 e 2023. É ademais co-creador da plataforma de contido científico “Amautas”. A súa charla, a noite previa ao eclipse, vai ser a preparación perfecta para desfrutar ao máximo do evento histórico que nos agarda o día 12, así que non vola perdades!

09/08/2026

❗ Hoxe ás 20:30 na Casa das Insuas, segunda charla do ciclo "Mirar o ceo desde Rábade"

Despois do éxito da primeira charla do ciclo "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE", mañá domingo 9 de agosto continuaremos con Roberto Emparan (ICREA e Universidade de Barcelona) ás 20:30 na Casa das Insuas. Velaquí tedes a presentación da súa charla, non vola perdades!

🔭 O noso universo esténdese moito máis alá do “pequeno” escenario do sistema solar onde se desenvolverá a eclipse do vindeiro día 12. Cunhas dimensións dificilmente imaxinables desde a nosa limitada experiencia humana, comprender os fenómenos máis extremos que agocha o universo é un dos principais obxectivos da física actual. Nesta charla abordaremos cuestións como os desconcertantes enigmas sobre os buratos negros e a orixe do universo, os límites do espazo e do tempo, e a procura dunha “teoría do todo”. E que mellor forma de facelo que seguindo os pasos dos científicos máis populares da historia, Albert Einstein e Stephen Hawking? Indagando no seu legado aprenderemos que o noso smartphone sabe que a gravidade altera o paso do tempo, que o esquecemento non é posible no universo cuántico, e entenderemos por que nunca debemos deixar de mirar ás estrelas.

👨🏻‍🏫 Roberto Emparan é investigador ICREA do Instituto de Ciencias del Cosmos na Universitat de Barcelona, onde estuda a gravidade, a estrutura do espazo-tempo, e os buratos negros, tanto nos seus aspectos clásicos como cuánticos. Ten unha ampla traxectoria investigadora que o levou a ocupar posicións na Universidade de California en Santa Barbara (EEUU), na Universidade de Durham (Reino Unido) e na división de Física Teórica do CERN (Suíza), antes de establecerse en Barcelona. Ademais do seu traballo científico, participa frecuentemente en actividades de divulgación, impartindo numerosas charlas e sendo autor dun libro titulado “Iluminando el lado oscuro del Universo: Agujeros negros, ondas gravitatorias y otras melodías de Einstein” (Ariel-Planeta, 2018). Roberto é probablemente a persoa que máis sabe en España sobre buratos negros e fenómenos gravitatorios extremos, así que non perdades a oportunidade de vir formular todas esas dúbidas tolas que sempre tivestes sobre os fenómenos máis sorprendentes que agocha o universo!

08/08/2026

Despois do éxito da primeira charla do ciclo "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE", mañá domingo 9 de agosto continuaremos con Roberto Emparan (ICREA e Universidade de Barcelona) ás 20:30 na Casa das Insuas. Velaquí tedes a presentación da súa charla, non vola perdades!

🔭 O noso universo esténdese moito máis alá do “pequeno” escenario do sistema solar onde se desenvolverá a eclipse do vindeiro día 12. Cunhas dimensións dificilmente imaxinables desde a nosa limitada experiencia humana, comprender os fenómenos máis extremos que agocha o universo é un dos principais obxectivos da física actual. Nesta charla abordaremos cuestións como os desconcertantes enigmas sobre os buratos negros e a orixe do universo, os límites do espazo e do tempo, e a procura dunha “teoría do todo”. E que mellor forma de facelo que seguindo os pasos dos científicos máis populares da historia, Albert Einstein e Stephen Hawking? Indagando no seu legado aprenderemos que o noso smartphone sabe que a gravidade altera o paso do tempo, que o esquecemento non é posible no universo cuántico, e entenderemos por que nunca debemos deixar de mirar ás estrelas.

👨🏻‍🏫 Roberto Emparan é investigador ICREA do Instituto de Ciencias del Cosmos na Universitat de Barcelona, onde estuda a gravidade, a estrutura do espazo-tempo, e os buratos negros, tanto nos seus aspectos clásicos como cuánticos. Ten unha ampla traxectoria investigadora que o levou a ocupar posicións na Universidade de California en Santa Barbara (EEUU), na Universidade de Durham (Reino Unido) e na división de Física Teórica do CERN (Suíza), antes de establecerse en Barcelona. Ademais do seu traballo científico, participa frecuentemente en actividades de divulgación, impartindo numerosas charlas e sendo autor dun libro titulado “Iluminando el lado oscuro del Universo: Agujeros negros, ondas gravitatorias y otras melodías de Einstein” (Ariel-Planeta, 2018). Roberto é probablemente a persoa que máis sabe en España sobre buratos negros e fenómenos gravitatorios extremos, así que non perdades a oportunidade de vir formular todas esas dúbidas tolas que sempre tivestes sobre os fenómenos máis sorprendentes que agocha o universo!

07/08/2026

❗Comezamos hoxe ás 20:30 na Casa das Insuas coa charla de Manuel Andrade, "Asteroides e meteoritos: o evento de Traspena"

Achéganse as nosas charlas en colaboración coa Asociación Galega de Custodia do Territorio, dentro do ciclo "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE". Nos próximos días imos presentarvos os temas que trataremos xunto cos seus poñentes, así que prestade atención ás nosas redes e anotade ben as datas no calendario! Comezamos hoxe coa charla que Manuel Andrade (USC) impartirá o vindeiro venres 7 ás 20:30 na Casa das Insuas:

☄ Ademais do Sol e os coñecidos planetas principais, o noso sistema solar contén moitos outros obxectos fascinantes. De cando en vez algún deles chega ata a Terra e ofrécenos unha posibilidade excepcional de estudalos de xeito direc to. O 18 de xaneiro de 2021, un asteroide de case tres toneladas chocou contra a atmosfera terrestre a 15 quilómetros por segundo na vertical das serras orientais galegas. A enerxía liberada produciu unha colosal bóla de fogo e un estrondo audible a decenas de quilómetros. O estudo científico deste evento, realizado na Área de Astronomía e Astrofísica da USC, permitiu calcular a traxectoria completa do chamado meteorito de Traspena (o primeiro recuperado en Galicia) e mesmo a órbita previa, arredor do Sol, do asteroide que o produciu. Neste charla, Manuel Andrade, autor principal do estudo, explicaranos que foi este evento que se desenvolveu sobre a provincia de Lugo, como podemos determinar unha historia completa do asteroide, e mesmo como foi a recuperación dos seus restos.

👨‍🔬 Manuel Andrade é coordinador da Área de Astronomía e Astrofísica no Departamento de Matemática Aplicada da Universidade de Santiago de Compostela. Membro de numerosas asociacións astronómicas nacionais e internacionais (Unión Astronómica Internacional, Sociedade Astronómica Europea ou Sociedade Española de Astronomía), centra a súa investigación na astrometría e na mecánica celeste, buscando comprender o funcionamento dos sistemas con múltiples estrelas ou planetas. Ademais da súa destacada traxectoria investigadora e docente, Manuel desenvolve unha intensa actividade de divulgación científica, tentando achegar a astronomía a públicos diversos. Neste 2026, é responsable do proxecto “Eclipse 2026.08.12 en Lugo”, que está a desenvolver numerosas actividades directamente relacionadas coa eclipse do vindeiro mércores 12 de agosto. Para todas esas preguntas que sempre tiveches sobre os outros mundos de estrelas e planetas que existen máis aló do noso sistema solar, ou para descubrir toda a ciencia fascinante que hai detrás da nosa comprensión da caída dun meteorito, Manuel é a persoa a que acudir, así que non volo perdades o próximo venres 7 na Casa das Insuas!

04/08/2026

Achéganse as nosas charlas en colaboración coa Asociación Galega de Custodia do Territorio, dentro do ciclo "MIRAR O CEO DESDE RÁBADE". Nos próximos días imos presentarvos os temas que trataremos xunto cos seus poñentes, así que prestade atención ás nosas redes e anotade ben as datas no calendario! Comezamos hoxe coa charla que Manuel Andrade (USC) impartirá o vindeiro venres 7 ás 20:30 na Casa das Insuas:

☄ Ademais do Sol e os coñecidos planetas principais, o noso sistema solar contén moitos outros obxectos fascinantes. De cando en vez algún deles chega ata a Terra e ofrécenos unha posibilidade excepcional de estudalos de xeito direc to. O 18 de xaneiro de 2021, un asteroide de case tres toneladas chocou contra a atmosfera terrestre a 15 quilómetros por segundo na vertical das serras orientais galegas. A enerxía liberada produciu unha colosal bóla de fogo e un estrondo audible a decenas de quilómetros. O estudo científico deste evento, realizado na Área de Astronomía e Astrofísica da USC, permitiu calcular a traxectoria completa do chamado meteorito de Traspena (o primeiro recuperado en Galicia) e mesmo a órbita previa, arredor do Sol, do asteroide que o produciu. Neste charla, Manuel Andrade, autor principal do estudo, explicaranos que foi este evento que se desenvolveu sobre a provincia de Lugo, como podemos determinar unha historia completa do asteroide, e mesmo como foi a recuperación dos seus restos.

👨‍🔬 Manuel Andrade é coordinador da Área de Astronomía e Astrofísica no Departamento de Matemática Aplicada da Universidade de Santiago de Compostela. Membro de numerosas asociacións astronómicas nacionais e internacionais (Unión Astronómica Internacional, Sociedade Astronómica Europea ou Sociedade Española de Astronomía), centra a súa investigación na astrometría e na mecánica celeste, buscando comprender o funcionamento dos sistemas con múltiples estrelas ou planetas. Ademais da súa destacada traxectoria investigadora e docente, Manuel desenvolve unha intensa actividade de divulgación científica, tentando achegar a astronomía a públicos diversos. Neste 2026, é responsable do proxecto “Eclipse 2026.08.12 en Lugo”, que está a desenvolver numerosas actividades directamente relacionadas coa eclipse do vindeiro mércores 12 de agosto. Para todas esas preguntas que sempre tiveches sobre os outros mundos de estrelas e planetas que existen máis aló do noso sistema solar, ou para descubrir toda a ciencia fascinante que hai detrás da nosa comprensión da caída dun meteorito, Manuel é a persoa a que acudir, así que non volo perdades o próximo venres 7 na Casa das Insuas!

09/07/2026

A primeira charla do ciclo "Mirar o ceo desde Rábade" que estivemos preparando con motivo da eclipse do 12 de agosto correrá a cargo de Manuel Andrade Baliño, profesor de Astronomía e Astrofísica na USC. Darémosvos máis detalles tanto del como da súa charla a partir da próxima semana, pero hoxe queríamos compartir convosco a chea de actividades que se están a desenvolver en Lugo con motivo da eclipse e das que Manuel é un dos organizadores principais.

❗️Dende charlas sobre a eclipse a obradoiros de astrofotografía ou observación segura, non vos perdades todo o que se ofrece en Lugo durante o próximo mes para chegar ben preparados ao 12 de agosto!

08/07/2026

❗️Rabadenses! Este próximo 12 de agosto imos vivir un evento histórico: unha eclipse total de Sol que non se repetirá ata o 4 de outubro de 2480 (e leva sen ocorrer desde o 30 de agosto de 1905, cando Rábade como concello aínda non nacera!).

🪐 Poucas cousas hai máis humanas que mirar ao ceo, abraiándonos coa inmensidade do universo que nos rodea e a beleza dos seus fenómenos. As eclipses, misteriosas e sorprendentes na antigüidade, foron un dos motores que impulsaron o desenvolvemento do pensamento científico. Por iso, este ano queremos aproveitar a eclipse do 12 de agosto como a mellor das desculpas para MIRAR O CEO DESDE RÁBADE, a través dun ciclo de charlas deseñadas para entender a visión moderna que temos sobre distintos fenómenos astrofísicos.

🔭 En colaboración coa Asociación Galega de Custodia do Territorio, desde a A. C. Fillos do Chaira propoñémosvos tres charlas a cargo de expertos de recoñecido prestixio nacional e internacional. Nestas charlas falaremos de meteoritos, de buratos negros e por suposto de eclipses. Nas vindeiras semanas iremos presentando máis detalles sobre as charlas, de momento ide gardando as datas: serán os días 7, 9 e 11 de agosto ás 20:30 na Casa das Insuas, e servirán como a preparación perfecta para desfrutar ao máximo da eclipse do 12 de agosto. Contamos con todos e todas vós!