15/06/2026
Ara galaico-romana de San Román de Cervantes: O primeiro que a cita é Justiniano Rodríguez Fernández, e coas súas fotos publicouna García y Bellido no 1966 en Nuevos documentos militares de la Hispania romana. A ara foi descuberta antes do ano 1959 "A kilómetro y medio de distancia de San Román de Cervantes (Lugo), sobre la ladera septentrional del llamado valle del Oulivar y a un kilómetro del río Navia, enquistada en el muro que cierra por el suroeste, frontero del camino de Vilar de Cancelada a Seixas, la finca de D. Antonio del Río, vecino de Vilarello. Al tiempo de su descubrimiento, ya hace algunos años, estaba unida a una pila", escribiu Rodríguez Fernández. Nese ano atopábase "a la intemperie, colocada sobre el rellano de una escalera exterior" na vivenda de D. José Antonio García, en San Román. No 1979 foi vista de novo debaixo dunha árbore, nunha propiedade do anterior. Segundo nos contou hai anos don José, tamén estivo na capela de Santiago, hoxe en día desaparecida. Cando a vimos por primeira vez atopábase no baixo da vivenda, a carón dun saleiro. Logo foi trasladada para o salón, onde se atopa na actualidade. Na cara principal mostra a inscrición romana. Na cara menor dereita unha inscrición baixomedieval que di: ERA/(M)CXX/FROI/LA PSR/FECI. Na romana, dedicada por un soldado da lexión X Gemina, lese: [---] AE/[SACRVM]M/C(AIVS) VALERIVS/CARVS/MILES L(EGIONIS X [G(EMINAE)]/V(OTVM) S(OLVIT) L(IBENS) M(ERITO). Dende eiquí queremos amosar o noso agradecemento a don José (falecido hai algúns anos) e a súa esposa, e tamén a súa familia que nola volveron mostrar anos despois. (Recollido do Colectivo Patrimonio dos Ancares).