BCC/Belarusian Council for Culture

16/06/2026

Культура — аснова палітыкі, а не яе дадатак.

Гэта галоўная выснова Касцюшкаўскага форуму ў Гданьску, што стаў адной з найважнейшых падзей апошніх гадоў для беларускай культурніцкай супольнасці. Упершыню беларуская культура аказалася не на перыферыі вялікай міжнароднай размовы, а ў яе цэнтры.

Падчас форуму прадстаўнікі Еўрапейскага Саюза, Польшчы, Украіны, Беларусі і іншых краін абмяркоўвалі культуру як фактар бяспекі, дэмакратыі і грамадскай устойлівасці. Беларуская мова гучала нароўні з польскай і англійскай, а беларускія творцы, даследчыкі і культурніцкія арганізацыі выступалі як паўнавартасныя ўдзельнікі дыялогу.

Што гэта азначае для беларускай культуры? Якія новыя магчымасці огуць адкрыцца для беларускіх творцаў? Чаму Еўропа ўсё часцей разглядае культуру як стратэгічны інструмент развіцця і бяспекі?

Пра гэта — у нашым вялікім пасляслоўі да Касцюшкаўскага форуму.

🔗 Чытайце поўны тэкст на сайце.

Прадстаўнічы палітычны форум міжнароднага маштабу, дзе ў ліку раўнапраўных ўдзельнікаў поруч з афіцыйнымі асобамі кіроўных структур Еўразвязу, Польшчы, Украіны .....

12/06/2026

Завяршаем серыю аглядаў ад Аналітычнай групы за студзень - сакавік 2026 года артам.

Беларускае мастацтва працягвае жыць паміж дзвюма рэальнасцямі: міжнародным прызнаннем і ўнутранымі абмежаваннямі.

У фокусе:

◾️ Беларуская прысутнасць на галоўных міжнародных пляцоўках: Венецыянская біенале, Manifesta 16, ArtVilnius і новыя куратарскія праекты ў Еўропе
◾️ Мастакі і фатографы ў сусветным кантэксце: прызнанне Ксеніі Галубовіч, Сашы Вялічкі, Лесі Пчолкі, Уладзіміра Грамовіча, Алы Савашэвіч і іншых беларускіх аўтараў
◾️ Афіцыйная і неафіцыйная Беларусь у Венецыі: незалежны беларускі павільён як адна з самых важных культурных падзей года
◾️ Праца з памяццю і спадчынай: вяртанне архіваў, выратаванне калекцый і новае жыццё гістарычных матэрыялаў
◾️ Рэпрэсіі супраць мастацкага асяроддзя: затрыманні мастакоў, ціск на культурніцкія ініцыятывы і крыміналізацыя незалежнай дзейнасці
◾️ Дзяржаўныя інстытуцыі паміж развіццём і русіфікацыяй: інклюзіўныя праекты, музейныя рэформы і адначасовае ўзмацненне расійскага культурнага ўплыву
◾️ Беларусь як частка глабальнай размовы: мастацтва пра памяць, дэканіяльнасць, вайну, міграцыю і новыя формы супольнасці

Чытайце цалкам па спасылцы ў першым каментары

Агляды падрыхтаваныя пры падтрымцы ArtPower Belarus і Еўрапейскага Саюза.

01/06/2026

Чаму беларуская мова пры мільёнах патэнцыйных носьбітаў усё яшчэ застаецца “low-resource” у свеце тэхналогій? Чаму галасавыя асістэнты памыляюцца, інтэрфейсы не прапануюць выбар мовы, а платформы не бачаць запыту?

У новай рубрыцы #ПрыСутнасць ананімны аўтар разважае пра тое, як паводзіны саміх карыстальнікаў уплываюць на лёс мовы ў digital, колькі каштуе лакалізацыя і чаму пытанне не толькі ў бізнес-прыярытэтах, але і ў інфраструктуры.

Сярод галоўнага:

◾️ што значыць “low-resource мова” і чаму беларуская трапіла ў гэтую катэгорыю
◾️ колькі каштуе паўнавартасная лакалізацыя (і хто за яе плаціць)
◾️ чаму мовы з падобнай колькасцю носьбітаў ужо ёсць у прадуктах, а беларускай няма
◾️ што можа зрабіць кожны і кожная з нас ужо сёння

🔗 Чытайце поўны тэкст на сайце па спасылцы ў першым каментары.

28/05/2026

Культура – у цэнтры ўвагі аднаго з найважнейшых палітычных форумаў рэгіёна – Форуму Касцюшкі, які ладзіцца пад патранатам Міністэрства замежных спраў Польшчы. Сёлета Беларуская Рада культуры далучылася да распрацоўкі праграмы падзеі, каб узмацніць культурнае вымярэнне дыскусій пра будучыню Беларусі і рэгіёна.

Падчас форуму, які пройдзе 2 чэрвеня ў Еўрапейскім цэнтры салідарнасці ў Гданьску, удзельнікі абмяркуюць уплыў культуры на палітычныя працэсы, ролю культурнай супрацы ва ўмацаванні еўрапейскай ідэнтычнасці, прэзентуюць вынікі даследаванняў у гэтай сферы. Будзе размова як пра гісторыі поспеху нашых творцаў у Еўропе, так і пра праблемы і выклікі, якія стаяць перад імі.

Сярод выступоўцаў і спікераў разам з беларускімі дзеячамі культуры заяўленыя міністр замежных спраў Польшчы Радаслаў Сікорскі, прэзідэнтка Гданьска Аляксандра Дулькевіч, нобелеўскія лаўрэаты Алесь Бяляцкі і Лех Валенса, прадстаўнікі Еўракамісіі, МЗС Украіны і польскіх інстытуцый.

Форум завершыцца паказам спектакля Clap&Slap, які ўздымае пытанне персанальнай і калектыўнай адказнасці беларусаў у кантэксце вайны ва Украіне. Уваход на яго будзе вольны па папярэдняй рэгістрацыі.

“Для нас удзел у сёлетнім Форуме Касцюшкі — натуральны працяг працы, распачатай летась падчас першага форуму ў Гданьску. Тады тэма культуры прагучала ў межах асобнай панэлі, але менавіта тады была сфармуляваная перспектыва больш сістэмнай супрацы паміж беларускай незалежнай культурнай супольнасцю і польскімі дзяржаўнымі інстытуцыямі. Сёння мы бачым развіццё гэтага дыялогу, у якім тэма культуры стала важнай часткай міжнароднай размовы пра будучыню Беларусі і рэгіёна“, – зазначае дырэктарка па развіцці Беларускай Рады культуры Эліна Калнібалоцкая.

27/05/2026

Затрыманне спевака Аляксея Хлястова — не ізаляваны выпадак, а сімптом стану ўсяго культурніцкага поля.

Чаму нават «асцярожная пазіцыя» не гарантуе бяспекі? Як працуе феномен Threads? І што сёння адбываецца з беларускімі артыстамі: тымі, хто з’ехаў, «пакаяўся», сышоў з прафесіі або апынуўся за кратамі?

У сваёй калонцы для «Люстэрка» намесніца кіраўніка Беларускай Рады культуры Надзея Гарэцкая аналізуе, як змянілася жыццё дзеячаў культуры пасля 2020 года, чаму нечаканая папулярнасць можа стаць рызыкай і як выглядае сённяшні рассінхрон паміж рэпрэсіямі і афіцыйнай «беларусізацыяй».

Сярод галоўнага:

◾️ Чатыры розныя лёсы беларускіх артыстаў пасля 2020 года
◾️ Каля 120 дзеячаў культуры ў няволі (уключна з «хатняй хіміяй»)
◾️ Чорныя спісы, хаатычныя забароны і новыя механізмы кантролю
◾️ Попыт на беларускую культуру, які не знікае

🔗 Чытайце поўны тэкст калонкі на сайце (спасылка ў першым каментары)

22/05/2026

Польскі Люблін рыхтуецца стаць Еўрапейскай сталіцай культуры (ЕСК) 2029 і ўжо цяпер выбудоўвае праграму на прынцыпах адкрытасці, дыялогу і супрацоўніцтва. Важнае месца ў гэтай канцэпцыі можа заняць беларуская культура.

Прадстаўнікі Беларускай Рады культуры зладзілі азнаямленчы візіт у Люблін, каб сустрэцца з камандай ЕСК 2029, мясцовымі культурніцкімі інстытуцыямі і беларускімі ініцыятывамі. У цэнтры размоў былі магчымасці ўдзелу беларускай супольнасці ў культурным праграмаванні, развіццё партнёрстваў і ўмацаванне бачнасці беларускай культуры ў еўрапейскім кантэксце.

Сярод ключавых сустрэч:

◾️ з дырэктарам Еўрапейскай сталіцы культуры 2029 Паўлам Патарочыным
◾️ з Рафалам «Koza» Козіньскім — паўнамоцным прадстаўніком мэра Любліна па пытаннях ЕСК 2029
◾️ з фундацыяй “Досьвед” і прадстаўнікамі беларускіх ініцыятыў у горадзе
◾️ з цэнтрам міжкультурнай інтэграцыі Baobab (Homo Faber)

Асноўны вынік — Люблін адкрыты да прапановаў удзелу беларускіх ініцыятыў у праграме ЕСК 2029, а беларускі культурніцкі складнік ужо натуральна ўключаны ў культурную экасістэму горада.

🔗 Чытайце пра падрабязнасці візіту і пра магчымасці супрацы на сайце па спасылцы ў першым каментары

20/05/2026

Новы квартальны агляд ад Аналітычнай групы (студзень–сакавік 2026) пра музыку.

Пачатак года ў беларускім музычным полі выглядае як прарыў і выпрабаванне адначасова: на Захадзе — прызнанне і новыя кантракты, унутры Беларусі — адчуванне асцярожнага ажыўлення канцэртаў, але разам з гэтым працяг ціску, цэнзуры і стратаў.

У фокусе:

◾️ Міжнародныя поспехі:
— Molchat Doma атрымалі залаты дыск у ЗША за “Судно” (RIAA)
— Макс Корж працягвае стадыённы маршрут: Стамбул (6 чэрвеня), Дзюсельдорф (26 чэрвеня)
— Nurnberg і «Союз» — еўрапейскія туры, а «Союз» яшчэ і live на BBC Radio 6 Music
— Dlina Volny падпісалі publishing-здзелку з брытанскай TRO Essex Music Group
◾️ Ажыўленне канцэртнага Мінска: вярнуўся клуб “Рэактар”, прайшлі поўныя залі, у тым ліку Metal Mania з Extermination Dismemberment
◾️ Але індустрыя ўнутры краіны ўсё яшчэ на мяжы: крызіс начнога жыцця, абмежаванні для пляцовак, клубы просяць падтрымкі
◾️ Ціск і цэнзура не зніклі: “экстрэмісцкія” рашэнні, абнаўленне “чорных спісаў”, забароны ў караоке
◾️ Страты і новыя рызыкі: адмена фестываляў (Lidbeer, Festiwow)
◾️ Новыя імёны і сцэна, што аднаўляецца: падлеткавая “Нержавейка”, вяртанне і планы ў ветэранаў і электроншчыкаў, новыя рэлізы

Галоўнае адчуванне кварталу: музыкі зноў спрабуюць дыхаць на поўныя грудзі, і частка сцэны ў Беларусі сапраўды ажывае. Але ўсё гэта адбываецца ў сістэме, дзе любая афіша ўсё яшчэ можа несці рызыку.

🔗 Чытайце агляд цалкам на сайце па спасылцы ў першым каментары

18/05/2026

На падтрымку Юрася Юркевіча сабраныя 26 000 еўра. Дзякуем кожнаму і кожнай, хто далучыўся.

Тры месяцы таму, у пачатку лютага 2026 года, Беларуская Рада культуры аб’явіла збор на падтрымку беларускага даследчыка і грамадскага дзеяча Юрася Юркевіча.

У канцы 2025 года ў Юрася выявілі пухліну мозгу — злаякасную гліябластому. Ён перанёс дзве складаныя нейрахірургічныя аперацыі, сутыкнуўся з глыбокай афазіяй (страта маўлення і пісьма) і парушэннем функцый правай рукі. Наперадзе — працяглая неўралагічная і лагапедычная рэабілітацыя і як мінімум шэсць курсаў хімія- і радыётэрапіі (папярэдне — да верасня 2026 года).

На сёння мы сабралі амаль 26 000 еўра на падтрымку рэабілітацыі Юрася і дапамогу яго сям’і. Дзякуючы гэтым сродкам ужо аплачаная арэнда кватэры на некалькі месяцаў і набытыя неабходныя медыкаменты.

Юрась мужна ідзе да выздараўлення: ужо пройдзеныя два курсы радыётэрапіі і курс хіміятэрапіі. Наперадзе доўгі шлях лячэння і аднаўлення. Таму мы не закрываем збор: сродкі яшчэ будуць патрэбныя ягонай сям’і.

👉 Падтрымаць Юрася Юркевіча можна па спасылцы ў першым каментары

15/05/2026

Новы квартальны агляд беларускай культуры ад Аналітычнай групы (студзень–сакавік 2026) — пра тэатр.

Пачатак 2026 года і ў гэтым сектары атрымаўся кантрастным: з аднаго боку — рэпрэсіі і скандалы ў сталічных калектывах, з другога — новыя кнігі, вяртанне ініцыятыў у эміграцыі і прэм’еры, якія працягваюць трымаць беларускі тэатр жывым.

У фокусе агляду:

◾️ “Апошнія” звальненні і фактычнае завяршэнне кадравай рэвалюцыі: з 28 дзяржаўных тэатраў кіраўніцтва “не чапалі” ўжо толькі ў трох
◾️ Скандалы ў Купалаўскім: прызначэнне расійскага рэжысёра Дзмітрыя Акімава мастацкім кіраўніком і іншыя трывожныя сімптомы русіфікацыі
◾️ Скандалы ў Оперным: абвінавачванні ў плагіяце, страчаныя харэаграфічныя прэм’еры і крызіс кіравання
◾️ Пазітыўныя навіны ўнутры краіны: вяртанне «Альфа-тэатра», асобныя прэм’еры і форум «М..контакт»
◾️ Тры важныя кнігі пра тэатр: для дзяцей, пра «Вольных Купалаўцаў» і пра беларускі тэатр 2015–2025
◾️ Эміграцыя і новыя формы: прэм’ера «Мінскага мора» ў Варшаве, віленскія камедыі, вяртанне Беларускага інстытута тэатра з конкурсам Dramatyzacyja
◾️ Міжнароднае прызнанне: Belarus Free Theatre і прэмія OffWestEnd “Offies” Awards 2026

🔗 Чытайце агляд цалкам на сайце па спасылцы ў першым каментары

13/05/2026

«Яшчэ трошкі пра Венецыянскую біенале», — выйшаў новы тэкст рубрыкі #ПрыСутнасць

Намесніца кіраўніка Беларускай Рады культуры Надзея Гарэцкая з’ездзіла на Venice Biennale 2026 і напісала вельмі асабісты, але дакладны водгук-“погляд знутры”: што сёння прамаўляе вялікае еўрапейскае мастацтва, дзе яно шукае сэнсы, і як у гэтым кантэксце гучыць Беларусь.

Асобны акцэнт зроблены на беларускім павільёне Official. Unofficial. Belarus. Для беларускага арту гэта не “птушачка прысутнасці”, а выказванне, якое працуе ў тым ліку на цялесным узроўні: праз гук, пах, дотык, пазнавальныя, амаль трыгерныя вобразы.

У тэксце таксама ёсць:

◾️канцэпт біенале In Minor Keys і чаму там шукаюць “ціхія галасы”;
◾️расійскі павільён як прыгожая абгортка да таго, што не схаваеш;
◾️украінская экспазіцыя, што патрабуе не “хуткага ўражання”, а ўвагі і працы;
◾️і чаму павільён маленькай дзяржавы Науру раптам прымушае думаць пра нашую бачнасць у свеце.

🔗 Чытайце тэкст цалкам на сайце па спасылцы ў першым каментары.
Хочаце стаць аўтарам ці аўтаркай рубрыкі #ПрыСутнасць — пішыце: [email protected]