13/09/2025
Muḥ At Elḥusin isrekb-it Sidi Ṭeyeb yebbwit anida llan lesrar el-lawleyya (*), irfed iṛuḥ ar taddart n-At Ahmed di lɛerč At Yehia, iɛda abrid nanus dɣa zik syin ig°qrab ar tiɣilt n bwushel. Degw abrid-is, ad iɛdi ɣef Jeddi Aɛqli d alewli ul-ad netta, yumen yis.
W-id yettṛuhun ẓẓurun-t-id, tički yezra ussan-d deg idis agi n At xlef yeqar-asen: ẓyaṛa nwen tebwuḍ, t ussam-d ɣef ḍaṛ tebwim iy-id urawen lbaraka n Z**i Ṭeyeb atan w-uliw yeɛqel ternam iy-id tin jeddi Aɛqli ad aɣ d-enfaɛ lbaraka nsen. As tiniḍ yezṛa n’ɛadad fell-assen.
Jeddi Aɛqli, d alewli izgad di taddart n w Azru Uqellel di tama n y-ixef-usamer. Natta izdaɣ agwumaḍ, dɣa syin i d-abrid ar Čix Muhand Ul Ḥussin ɣef ḍar. Anda-ka yezdaɣ, mazal ar tura later n-lsisan n yexxamen-is, ɣas akka tura bnanes taqubett anida yemḍal agumaḍ, rnan-as tayeḍ di taddart. Akkal, d akel Ṛebbi yakw, ig ttmettaten d-ttejja wama win yelan d-uwqim ayen yexdem yettɣim-id i lebda.
Jeddi Aɛqli awal-is d-eddwa. D-acḥal d win d yessers ɣer leɛqel-is. Iɛeqel leɣbayel n-abnadem, ɣures tifrat n sset. D-win iḥammelen yakw ayen d-yexleq Ṛebbi. Ammer yettaf akw imdanen ad ɛedlan ad ilin d yiwen. Amaken neqaṛ, nekwni akw d arraw n talsa, acku yekṛah Syada i wemdan, alla Ṛebbi im-a teniḍ Sidi. D-Ṛebbi i gellan tidett, d netta igxelqan kullec ama d-igenwan ama d-lqaɛa. Imi-ɣ-d-yefka tudert, d netta kan ig-laq a n-ɛbbed. Ttakki i tasnagayt (Philosophie) n Jeddi Aɛqli. D win ikeṛḥan lferq ger yemdanen, abaɛda amṛabeḍ aqbayli. Ar ɣures yiwen, akw kifkif, am w argaz, am tmeṭṭut. Dɣa di talit ines, i-ttagwi as-tɛezl-eḍ tiqčeṛt n maggu i-netta. Am akkan t-id nuffa di tmatti naɣ, Isɣaṛṛen iḥaḍmen i w-amṛabeḍ, Aman n talla n w udem n-tṣebḥit i tamṛabeṭ. Ar ɣures tamṭṭut a texdem amakan xedment tlawin n leqbayel, ulač lfarq. Ar w-anecta i-t-wellah lqwudṛa i-t-izedɣen. Netta akka is-iwarra Ṛebbi. D anecta iɣṛi-g nehu. Yiwen ur yif wayed. Tiqčeṛt ni iyi-d awiḍ, fkitt iwin akken ixuṣṣan, ahat yenɣat uṣmiḍ. Lukan di faqen ! Jeddi Aɛqli, d win yaṛẓan tikti illan ger w-amṛabeḍ d weqbayli. Yeqar : Hattan : llal-ek ara-t tleqwa-ḍ axeṛṛub am nan-ak !
Tajmaɛ n yemṛabḍan sufɣent di ttufiq n tiṛṛubḍa. Ur-d yewjiɛ ara. Natta d win iffaqen zik. Yeɛqel tudert n imal (Futur). Yesɛa idmi atrar. Ur-sefkin ara issem Uɛeqli armi wallen d win i-t-ɛaqlen, iɛaqlen. D-issem-is i d awal-is. Dɣa aqlaɣ n-ttidir di tikti ines.
Ayen d yeqimen di timawin fell-as d awal agi : Jeddi Aɛqli yerran abazin d-afḍiṛ !
Ass mi d-qwlan akw ar taddart ar y-ixef-usamer, natta yeqimen agumaḍ. Akka ttruḥun ɣers yal taṣebḥit, yibw-ass ǧan-as tamdit bw-ass, allukti ur neɛrik ara sersent ɣument s-ljefna. Azzegga-ni ṣbeḥ miṛuḥen ar ɣures ufant d aḥḍur yuɣal d-afḍiṛ qaṛn-as : Aḥq uɛqli yerran abazin d-afḍir !
Di taddart ar tura ttgalen y-is, ẓẓariden-as yal asgwass. Ur ten tettu y-ara.
AƐMER AT AƐLI
______________________________________________
(*) La legende d’un Saint Chikh Mohand Ou-lhossine. F.D.B – N°96 – Fort- National – 1967 (IV)