28/05/2026
Ann Pale Mesye Dam
Nan listwa yo rakonte nou yo, gen anpil leson ki kapab ede nou grandi nan lespri nou epi pran bon desizyon pou lavni. Men, gen ladan yo tou kèk pyèj ki ka fè nou tonbe nan twou nou pa t menm wè davans.
Nou tout konnen kèk gran istwa tankou:
Tonton Bouki ak Ti Malis,
Pye Chenn ak Oye Wozo,
Sourit ak Rat kont Chat,
Ravèt kont Poul.
Jodi a, m ap fè yon ti rapèl pandan n ap kontinye mache dwat sou chemen objektif nou yo. Men jodi a, ann rete espesyalman sou listwa Sourit ak Rat kont Chat la.
Yo te rakonte kijan sourit ak rat t ap viv anba soufrans Chat Madichon chak jou. Nan tout kanton an, Chat la te tankou wa. Li fè sa li vle, li manje sourit ak rat lè l vle, li fè enjistis san pèsonn pa ka pale.
Yon jou, rat ak sourit sonje yo menm tou yo gen dwa viv tankou tout lòt bèt. Menm si yo konnen chenn alimantè a pap janm sispann, yo deside pran prekosyon epi reyini ansanm.
Yo voye envitasyon nan tout peyi a, nan tout katye, pou fè yon gwo rankont kote yo t ap pran desizyon pou mete Chat Madichon an nan limit li.
Tout moun ki resevwa mesaj la te reponn prezan. Te gen gwo preparasyon, anpil manje, anpil bweson. Anbyans lan te cho.
Rat la, antanke moderatè, mande silans paske pòtè lide a pral pale.
Yo fè plas pou li. Li monte avèk anpil fyète, li salye tout sosyete a epi li di:
“Nou tout konnen doulè fanmi nou ap sibi anba Chat Madichon sa a. Jodi a, nou pran desizyon pou mete yon klòch nan kou li, konsa nenpòt kote li pase, n ap konnen.”
Menm lè sa a, tout moun pran rele: “Anmweyyy! Nou sove!”
Men apre gwo selebrasyon sa a, yo pa t bay okenn moun chans pale ankò. Pa t gen kestyon. Pa t gen refleksyon. Yo ekskli anpil opinyon nan desizyon an.
Yon ti moman apre, yon sourit pran mikwo a epi li mande:
“Kilès nan nou ki pral mete klòch la nan kou Chat Madichon an?”
Anbyans lan kraze tousuit.
E se konsa, jouk jounen jodi a, sourit ak rat toujou rete anba dominasyon Chat Madichon an, paske Chat la toujou jwenn mwayen pou mete men sou yo jan li vle.
Gen yon bagay ki atire atansyon mwen anpil nan listwa sa a.
Li vrèman bèl, men anpil ti Ayisyen grandi ap tande l san yo pa poze kestyon sou vrè leson ki ladan l.
Sa fè m konprann: lè nou pran desizyon avèk emosyon sèlman, epi nou fè eksklizyon, nou prèske toujou echwe.
Nan reyinyon Sourit ak Rat kont Chat la, si yo pa t mete kestyon “ki moun” nan an premye, men pito yo te chèche “kijan”, bagay yo te ka diferan.
Olye yo te mande: “Kilès ki pral mete klòch la?”
Yo te dwe mande: “Kijan nou pral fè pou nou mete klòch la nan kou Chat la?”
Lè sa a, yo te ka fè gwoup travay, pa egzanp gwoup 15 moun oubyen selon kantite moun ki te prezan.
Chak gwoup t ap reflechi ansanm, prezante lide yo, epi ansanm yo t ap jwenn yon solisyon final.
Jodi a menm bagay la ap fèt lakay nou.
Tout Ayisyen toujou ap di:
“Ki moun ki ka chanje Ayiti?”
Men nou pa janm mande: “Kijan nou ka fè pou chanje Ayiti?”
Se yon move plan ki pran rasin nan mantalite nou depi lontan. Men nou kapab derasinen move zèb sa a ki anpeche jaden nou grandi pou nou rekòlte fwi nou te plante a.
Nou gen yon sèl mwayen: retounen nan lespri KONBIT la, kote tout katye, tout fòs, tout moun jwenn plas yo pandan ekilib la toujou rete.
Ayiti pa gen tan ankò. Peyi a bezwen retounen sou gran plan zansèt nou yo te reve a.
Fridner JEAN M Pou KONBIT NASYONAL L.A™ — F-VLD
Nou pap bay vag. Misyon nou defini deja kiyès nou ye.
Abòne ak tout paj KONBIT NASYONAL L.A™ — F-VLD yo sou tout rezo yo pandan n ap tann nou nan reyisit pwojè Ayiti Vèt la.
Vin yon manm aktif.
