15/05/2026
PL:
🐟 Dzień Zagrożonych Gatunków | Jesiotr bałtycki – ryba, która przeżyła dinozaury, ale nie przeżyła człowieka
Przez tysiące lat pływał w wodach Bałtyku i Odry. Osiągał 4 metry długości i 350 kilogramów wagi. Żył nawet kilkadziesiąt lat, a jego przodkowie pamiętają czasy dinozaurów.
Przełowienie, zanieczyszczenia, budowa tam, prostowanie i betonowanie rzek – człowiek w ciągu kilku dekad wymazał gatunek, który przetrwał miliony lat.
W 1996 roku w Estonii złowiono ostatniego dzikiego jesiotra w Bałtyku.
Przez lata sądzono, że w Bałtyku żył jesiotr zachodni (Acipenser sturio). Dopiero analizy DNA wykazały, że jesiotr bałtycki był w rzeczywistości jesiotrem atlantyckim (Acipenser oxyrinchus) – gatunkiem, który do dziś przetrwał w rzekach wschodniego wybrzeża Kanady.
To odkrycie zmieniło wszystko.
Skoro gatunek przetrwał po drugiej stronie Atlantyku, pojawiła się szansa na jego powrót do Europy.
Od 2006 roku do Odry wpuszczono ponad 2 miliony młodych jesiotrów pochodzących ze stada wywodzącego się z kanadyjskiej rzeki Saint John. Oznakowane ryby pojawiają się już u wybrzeży krajów bałtyckich oraz Norwegii, Danii, Wysp Brytyjskich i ujścia Loary we Francji.
Sierpień 2022 – cios
Naukowcy oceniali, że program był bliski przełomu – pierwsze naturalne tarło w Odrze mogło być kwestią lat. W sierpniu 2022 roku katastrofa ekologiczna na Odrze – wywołana zakwitem toksycznych złotych alg – zabiła miliony organizmów wodnych. Większość z ponad 1000 młodych jesiotrów wypuszczonych wiosną tamtego roku nie przeżyła.
Mimo to działania trwają dalej.
W maju 2024 roku do Odry wpuszczono kolejne młode jesiotry. W tym samym roku po raz pierwszy rozpoczęto reintrodukcję gatunku również w Szwecji.
Ale jesiotr osiąga dojrzałość płciową po 15–20 latach. Pierwsze naturalne tarło w Odrze jeszcze nie nastąpiło.
Delta Odry może odegrać kluczową rolę w przyszłości tego gatunku w Europie. Odra jest ostatnią dużą rzeką regionu, gdzie ryby mogą wciąż swobodnie migrować na długich odcinkach.
Ta historia jeszcze się nie skończyła.
________________________________________
DE:
🐟 Tag der bedrohten Arten | Der Baltische Stör – ein Fisch, der die Dinosaurier überlebte, aber nicht den Menschen
Jahrtausende lang durchschwamm er die Gewässer der Ostsee und der Oder. Er erreichte eine Länge von 4 Metern und ein Gewicht von 350 Kilogramm. Er konnte mehrere Jahrzehnte alt werden, und seine Vorfahren kannten noch die Zeit der Dinosaurier.
Überfischung, Verschmutzung, Stauwehrbau, Flussbegradigungen und Betonufer – innerhalb weniger Jahrzehnte hat der Mensch eine Art ausgelöscht, die Millionen von Jahren überlebt hatte.
1996 wurde in Estland der letzte wilde Stör der Ostsee gefangen.
Lange Zeit nahm man an, dass in der Ostsee der Europäische Stör (Acipenser sturio) heimisch war. Erst DNA-Analysen zeigten, dass es sich beim Baltischen Stör in Wirklichkeit um den Atlantischen Stör (Acipenser oxyrinchus) handelt – eine Art, die bis heute in den Flüssen der kanadischen Ostküste überlebt hat.
Diese Entdeckung veränderte alles.
Da die Art auf der anderen Seite des Atlantiks überlebt hatte, ergab sich eine Chance auf ihre Rückkehr nach Europa.
Seit 2006 wurden mehr als 2 Millionen Jungstöre, die auf einen Elternbestand aus dem kanadischen Saint-John-River zurückgehen, in die Oder eingesetzt. Markierte Fische tauchen bereits vor den Küsten der Ostseeländer sowie Norwegens, Dänemarks, der Britischen Inseln und der Loire-Mündung in Frankreich auf.
August 2022 – ein schwerer Schlag
Wissenschaftler schätzten, dass das Programm kurz vor dem Durchbruch stand – das erste natürliche Laichen in der Oder schien nur noch eine Frage von Jahren zu sein. Im August 2022 tötete die ökologische Katastrophe an der Oder – ausgelöst durch eine Massenblüte toxischer Goldalgen – Millionen von Wasserorganismen. Die meisten der mehr als 1.000 im Frühjahr jenes Jahres eingesetzten Jungstöre überlebten nicht.
Dennoch gehen die Bemühungen weiter.
Im Mai 2024 wurden erneut Jungstöre in die Oder eingesetzt. Im selben Jahr wurde die Wiederansiedlung der Art erstmals auch in Schweden begonnen.
Doch Störe erreichen die Geschlechtsreife erst nach 15–20 Jahren. Das erste natürliche Laichen in der Oder hat noch nicht stattgefunden.
Das Oderdelta könnte eine Schlüsselrolle für die Zukunft dieser Art in Europa spielen. Die Oder ist der letzte große Fluss der Region, in dem Fische noch auf langen Strecken frei wandern können.
Diese Geschichte ist noch nicht zu Ende.
________________________________________
📷 Photos 1, 4, 5, 7: Jon Juarez | Photos 2, 3, 6: Magnus Lundgren / Rewilding Europe
