10/08/2026
Ισχυρός Απόδημος Ελληνισμός – Ισχυρή Ελλάδα
Ανοιχτή πρόταση προς τον απανταχού Ελληνισμό
Η Παγκόσμια Πολιτιστική Κοινότητα Ελληνισμού – Global Cultural Community of Hellenism e.V., με τη σύμφωνη γνώμη και την υποστήριξη του Διοικητικού της Συμβουλίου, απευθύνεται στους Έλληνες της πατρίδας και της Διασποράς και θέτει σε δημόσιο διάλογο την πρόταση του Προέδρου της για τη δημιουργία ενός σύγχρονου και ισχυρού Υπουργείου Απόδημου Ελληνισμού.
Ο Ελληνισμός δεν περιορίζεται στα γεωγραφικά σύνορα της Ελλάδας. Υπάρχει παντού όπου ζουν Έλληνες και άνθρωποι ελληνικής καταγωγής: στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες, στον Καναδά, στην Αυστραλία, στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και σε κάθε γωνιά του κόσμου.
Καθώς, όμως, οι γενιές των Ελλήνων στο εξωτερικό διαδέχονται η μία την άλλη, μεγαλώνει ο κίνδυνος να αποδυναμωθεί ή ακόμη και να χαθεί η σύνδεσή τους με την Ελλάδα. Όταν τα παιδιά και τα εγγόνια των αποδήμων δυσκολεύονται να εγγραφούν στα ελληνικά μητρώα, να αποκτήσουν ελληνική ιθαγένεια και ταυτότητα, να μάθουν τη γλώσσα και να διατηρήσουν ουσιαστική επαφή με την πατρίδα των προγόνων τους, τότε ο Ελληνισμός κινδυνεύει να χάσει ένα πολύτιμο μέρος του μέλλοντός του.
Τα ελληνικά προξενεία, παρά τις προσπάθειες των εργαζομένων τους, παραμένουν σε πολλές περιπτώσεις υποστελεχωμένα. Μεγάλες προξενικές περιφέρειες, οι οποίες καλούνται να εξυπηρετήσουν δεκάδες ή και εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες, διαθέτουν περιορισμένο προσωπικό για ληξιαρχικές και άλλες διοικητικές πράξεις.
Το αποτέλεσμα είναι μεγάλες καθυστερήσεις, συσσωρευμένες εκκρεμότητες και απογοήτευση. Κάθε παιδί ελληνικής καταγωγής που δεν καταγράφεται, κάθε νέος που εγκαταλείπει την προσπάθεια να αποκτήσει ελληνικά έγγραφα και κάθε οικογένεια που απομακρύνεται από τη γλώσσα και την πατρίδα αποτελεί απώλεια για ολόκληρο τον Ελληνισμό.
Η ανάγκη για μια ισχυρότερη κρατική πολιτική απέναντι στον απόδημο Ελληνισμό δεν τίθεται σήμερα για πρώτη φορά.
Κατά το παρελθόν έγιναν σχετικές συζητήσεις, αναπτύχθηκαν πρωτοβουλίες και ανατέθηκαν κυβερνητικές αρμοδιότητες για τα ζητήματα της ομογένειας.
Αναγνωρίζουμε τις προθέσεις και την προσφορά όσων εργάστηκαν για την ενίσχυση της ομογένειας. Ωστόσο, οι προσπάθειες αυτές δεν απέκτησαν την απαιτούμενη θεσμική συνέχεια και δεν οδήγησαν στη δημιουργία ενός μόνιμου, αυτοτελούς και αποτελεσματικού κρατικού φορέα με ολοκληρωμένη στρατηγική.
Το ζήτημα δεν είναι να κρίνουμε ή να μηδενίσουμε την προσφορά οποιουδήποτε προσώπου. Οφείλουμε, όμως, να διδαχθούμε από το παρελθόν. Οι καλές προθέσεις και οι περιορισμένες αρμοδιότητες ενός υφυπουργείου δεν επαρκούν, όταν δεν συνοδεύονται από σταθερό θεσμικό πλαίσιο, επαρκές προσωπικό, δικό του προϋπολογισμό, συγκεκριμένο πρόγραμμα και συνέχεια ανεξάρτητα από τις εκάστοτε κυβερνητικές αλλαγές.
Η ιστορική στιγμή είναι τώρα.
Η επιστολική ψήφος και η θεσμοθέτηση ιδιαίτερης Εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού αποτελούν σημαντικά βήματα προς την πολιτική συμμετοχή και εκπροσώπηση των Ελλήνων του εξωτερικού.
Η ψήφος, όμως, από μόνη της δεν αρκεί.
Δεν μπορεί ο απόδημος Έλληνας να καλείται απλώς να ψηφίσει κάθε τέσσερα χρόνια, ενώ στην καθημερινότητά του εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πολύχρονες καθυστερήσεις, διοικητικά εμπόδια και ελλιπή υποστήριξη από την ελληνική Πολιτεία.
Η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση χρειάζεται να συνοδευτεί από έναν μόνιμο εκτελεστικό θεσμό. Έναν φορέα που θα ακούει τα προβλήματα και τις προτάσεις των αποδήμων και θα έχει τη δυνατότητα να τα μετατρέπει σε πολιτικές, αποφάσεις και έργο.
Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι έχει έρθει η στιγμή να συζητηθεί σοβαρά η δημιουργία ενός Υπουργείου Απόδημου Ελληνισμού.
Ένα υπουργείο εθνικής στρατηγικής.
Δεν προτείνουμε ακόμη έναν γραφειοκρατικό μηχανισμό ούτε ένα υπουργείο εθιμοτυπικών επισκέψεων, συνεδρίων και φωτογραφιών.
Προτείνουμε έναν θεσμό εθνικής στρατηγικής, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκή στελέχωση, δικό του προϋπολογισμό, διαφάνεια, λογοδοσία και μετρήσιμους στόχους.
Το υπουργείο αυτό πρέπει να δημιουργηθεί όχι μόνο για τους αποδήμους, αλλά κυρίως μαζί με τους αποδήμους. Δεν μπορεί η Αθήνα να αποφασίζει για τον απόδημο Ελληνισμό χωρίς την ουσιαστική συμμετοχή του.
Στην πολιτική ηγεσία, στη διοίκηση και στις επιμέρους υπηρεσίες του υπουργείου πρέπει να συμμετέχουν αξιοκρατικά άνθρωποι της ομογένειας που γνωρίζουν τη ζωή στο εξωτερικό, μιλούν τις γλώσσες των χωρών όπου δραστηριοποιούνται οι ελληνικές κοινότητες και διαθέτουν αποδεδειγμένη επιστημονική, επαγγελματική και κοινωνική προσφορά.
Οι βασικές αποστολές του υπουργείου θα μπορούσαν να είναι:
* η αναδιοργάνωση και ενίσχυση της προξενικής εξυπηρέτησης,
* η επιτάχυνση των ληξιαρχικών πράξεων και των διαδικασιών ιθαγένειας,
* η δημιουργία ενός ασφαλούς και σύγχρονου ψηφιακού μητρώου του παγκόσμιου Ελληνισμού,
* η στήριξη της ελληνικής γλώσσας και εκπαίδευσης στο εξωτερικό,
* η σύνδεση των νεότερων γενεών με την Ελλάδα,
* η υποστήριξη των ελληνικών κοινοτήτων και πολιτιστικών οργανώσεων,
* η αξιοποίηση των Ελλήνων επιστημόνων, επαγγελματιών και επιχειρηματιών της Διασποράς,
* η μεταφορά διεθνούς τεχνογνωσίας προς την Ελλάδα,
* η ανάπτυξη επιστημονικών, οικονομικών και πολιτιστικών συνεργασιών,
* η προσέλκυση επενδύσεων,
* καθώς και η διευκόλυνση όσων επιθυμούν να επιστρέψουν ή να δραστηριοποιηθούν στην πατρίδα.
Διεθνή παραδείγματα
Άλλοι λαοί έχουν ήδη αντιληφθεί τη στρατηγική σημασία της Διασποράς τους.
Το Ισραήλ διαθέτει Υπουργείο Διασποράς. Η Αρμενία έχει δημιουργήσει ειδική κρατική Αρχή για τις υποθέσεις της Διασποράς, υπαγόμενη στον πρωθυπουργό. Η Ιταλία και η Γαλλία έχουν αναπτύξει οργανωμένους θεσμούς, ειδικές εκλογικές περιφέρειες και κοινοβουλευτική εκπροσώπηση για τους πολίτες τους που ζουν στο εξωτερικό.
Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να αντιγράψει μηχανικά κανένα ξένο πρότυπο. Μπορεί, όμως, να μελετήσει όσα λειτουργούν επιτυχώς και να δημιουργήσει ένα δικό της σύστημα, προσαρμοσμένο στην ιστορία, στις ανάγκες και στην παγκόσμια παρουσία του Ελληνισμού.
Η Διασπορά ως δύναμη αναγέννησης.
Στο εξωτερικό ζουν Έλληνες επιστήμονες, πανεπιστημιακοί, γιατροί, μηχανικοί, επιχειρηματίες, τεχνικοί, καλλιτέχνες και στελέχη δημόσιων και διεθνών οργανισμών.
Οι άνθρωποι αυτοί διαθέτουν γνώση, μόρφωση, διεθνή εμπειρία και εξοικείωση με διαφορετικά συστήματα δημόσιας διοίκησης. Πάνω απ’ όλα, όμως, διαθέτουν αγάπη για την Ελλάδα και βαθιά επιθυμία να τη δουν να προοδεύει.
Η εμπειρία τους μπορεί να βοηθήσει την πατρίδα μας να εκσυγχρονίσει τη δημόσια διοίκηση, την παιδεία, την υγεία, την οικονομία, την τεχνολογία και τους θεσμούς της.
Η συμμετοχή των ομογενών δεν πρέπει, επομένως, να σταματά στα όρια ενός υπουργείου. Η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει το ανθρώπινο δυναμικό της Διασποράς σε ολόκληρη την κυβέρνηση και τη δημόσια διοίκηση, σε επιτροπές εμπειρογνωμόνων, ανεξάρτητες αρχές, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, δημόσιους οργανισμούς και αναπτυξιακούς φορείς.
Αυτό πρέπει να γίνει με διαφανείς διαδικασίες, σαφή κριτήρια και αποκλειστικά βάσει γνώσεων, εμπειρίας και αποδεδειγμένων ικανοτήτων , όχι με κομματικούς διορισμούς.
Δεν υποστηρίζουμε ότι οι απόδημοι πρέπει να αντικαταστήσουν τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα. Προτείνουμε να ενώσουν τις δυνάμεις τους μαζί τους. Η διεθνής εμπειρία των αποδήμων και η γνώση της ελληνικής πραγματικότητας από τους ανθρώπους της πατρίδας μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Ας εκφραστεί ο απανταχού Ελληνισμός
Ας δοθεί επιτέλους η ευκαιρία στους απανταχού Έλληνες να εκφραστούν, να οργανωθούν, να καταθέσουν τις προτάσεις τους και να συμμετάσχουν ενεργά στη διαμόρφωση του μέλλοντος της πατρίδας μας.
Ας ακουστούν οι ελληνικές κοινότητες, οι πολιτιστικοί σύλλογοι, οι επιστήμονες, οι επιχειρηματίες, οι εργαζόμενοι, οι άνθρωποι του πολιτισμού και, κυρίως, οι νεότερες γενιές της Διασποράς.
Η Ελλάδα δεν πρέπει να θυμάται τους αποδήμους της μόνο όταν τους χρειάζεται. Πρέπει να τους εμπιστευτεί, να τους εκπροσωπήσει και να τους προσφέρει θεσμικό χώρο για να συμμετέχουν και να προσφέρουν.
Η σχέση αυτή πρέπει να είναι αμφίδρομη, η Ελλάδα να στηρίζει τη γλώσσα, την ταυτότητα, τα δικαιώματα και τις κοινότητες των αποδήμων και ο απόδημος Ελληνισμός να συμμετέχει ενεργά στην ανασυγκρότηση και στην πρόοδο της πατρίδας.
Η πρωτοβουλία για τη δημιουργία Υπουργείου Απόδημου Ελληνισμού δεν αποτελεί την τελική απάντηση. Αποτελεί την αφετηρία ενός μεγάλου, ανοιχτού, δημοκρατικού και υπερκομματικού διαλόγου.
Δεν ισχυριζόμαστε ότι διαθέτουμε από την αρχή όλες τις απαντήσεις. Την ολοκληρωμένη πρόταση πρέπει να τη διαμορφώσει ο ίδιος ο Ελληνισμός μέσα από τη συμμετοχή, τη σύνθεση διαφορετικών απόψεων και τη συλλογική ευθύνη.
Ας ενώσουμε τη γνώση και τη διεθνή εμπειρία της Διασποράς με τις δυνάμεις των Ελλήνων που ζουν στην πατρίδα, ώστε η Ελλάδα να αποκτήσει αποτελεσματικότερη διοίκηση, ισχυρότερους θεσμούς και μια νέα προοπτική.
Ο Ελληνισμός είναι ένας, είτε ζει μέσα είτε έξω από τα σύνορα της Ελλάδας.
Ας πάρουμε όλοι μαζί, δημοκρατικά και υπεύθυνα, το μέλλον της πατρίδας μας στα χέρια μας.
Ισχυρός Απόδημος Ελληνισμός σημαίνει ισχυρή Ελλάδα.
Με τιμή,
Αναστάσιος Βασιλειάδης
Πρόεδρος, της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κοινότητας Ελληνισμού
President, Global Cultural Community of Hellenism e.V.
Με τη σύμφωνη γνώμη και την υποστήριξη του Διοικητικού Συμβουλίου