Poradnik Berlińczyka

23/08/2026

💶 Gdzie są moje euro?!

Masz wrażenie, że pieniądze znikają szybciej, niż je zarabiasz? Chcesz lepiej zarządzać swoim budżetem, ale nie wiesz, od czego zacząć?

Polki w Berlinie e.V. zapraszają na cykl 3 bezpłatnych spotkań o finansach osobistych w Niemczech.

🔹 Spotkanie 1: „Budżet, który wreszcie działa”

Dowiesz się, jak odzyskać kontrolę nad swoimi wydatkami, znaleźć miejsca, w których uciekają pieniądze, i stworzyć prosty budżet dopasowany do Twojego życia, bez skomplikowanych tabel i finansowego żargonu.

📅 29.08.2026 | godz. 15:00
📍 Polki w Berlinie e.V., Berlin

✅ Udział bezpłatny – dla wszystkich
👧 Zapewniamy bezpłatną opiekę nad dziećmi w języku polskim, abyś mógł/mogła spokojnie uczestniczyć w spotkaniu.

📩 Zapisy: [email protected]

Nie pozwól, aby Twoje euro znikały bez śladu. Zrób pierwszy krok do większej kontroli i bezpieczeństwa finansowego!

Czy kiedykolwiek czułeś/aś, że pieniądze "gdzieś znikają", a temat inwestowania czy emerytury wydaje się zarezerwowany dla "ekspertów"? Mamy dla Ciebie dobrą wiadomość: finanse osobiste to nie czarna magia, a umiejętność, którą każdy może opanować. Dlatego przygotowaliśmy serię...

19/08/2026

🇵🇱 Bogusz Schmidt 🇩🇪

26 lat, prawnik i przedstawiciel środowiska polonijnego, aktywnie działa w polityce lokalnej Berlina. Obecnie jest radnym dzielnicy Reinickendorf (Bezirksverordneter) z ramienia frakcji Bündnis 90/Die Grünen.

🏛️ W ramach Bezirksverordnetenversammlung Reinickendorf pełni funkcję zastępcy przewodniczącego frakcji (stellvertretender Fraktionsvorsitzender) oraz jest rzecznikiem frakcji ds. integracji i spraw społecznych (Sprecher für Integration & Soziales), a także ds. regulaminu rady (Sprecher für die Geschäftsordnung).

Jego działalność koncentruje się przede wszystkim na polityce społecznej i migracyjnej. Szczególną uwagę poświęca poprawie funkcjonowania rynku pracy dla migrantów, a także zmianom w systemie administracyjnym i socjalnym, które mają ułatwić życie pracownikom oraz rodzicom samotnie wychowującym dzieci...👇

🇵🇱 Bogusz Schmidt 🇩🇪

26 lat, prawnik i przedstawiciel środowiska polonijnego, aktywnie działa w polityce lokalnej Berlina. Obecnie jest radnym dzielnicy Reinickendorf (Bezirksverordneter) z ramienia frakcji Bündnis 90/Die Grünen.

🏛️ W ramach Bezirksverordnetenversammlung Reinickendorf pełni funkcję zastępcy przewodniczącego frakcji (stellvertretender Fraktionsvorsitzender) oraz jest rzecznikiem frakcji ds. integracji i spraw społecznych (Sprecher für Integration & Soziales), a także ds. regulaminu rady (Sprecher für die Geschäftsordnung).

Jego działalność koncentruje się przede wszystkim na polityce społecznej i migracyjnej. Szczególną uwagę poświęca poprawie funkcjonowania rynku pracy dla migrantów, a także zmianom w systemie administracyjnym i socjalnym, które mają ułatwić życie pracownikom oraz rodzicom samotnie wychowującym dzieci.

🗳️ Wybory 20 września 2026

Bogusz Schmidt kandyduje do dwóch organów:

🏛️ Abgeordnetenhaus von Berlin – parlament Berlina
Kandydat Bündnis 90/Die Grünen z 18. miejsca na liście krajowej (Landeslistenplatz 18).

🏘️ Bezirksverordnetenversammlung Reinickendorf – rada dzielnicy Reinickendorf (BVV)
Kandyduje również bezpośrednio w okręgu wyborczym Reinickendorf 2, obejmującym Reinickendorf West, część Tegel Süd, część Wittenau oraz Mäckeritzwiesen.

📌 Jego obecne funkcje w Reinickendorf

☑️Bezirksverordneter – radny dzielnicy
Bündnis 90/Die Grünen
Bezirksverordnetenversammlung Reinickendorf

☑️Stellvertretender Fraktionsvorsitzender
zastępca przewodniczącego frakcji

☑️Sprecher für Integration & Soziales
rzecznik ds. integracji i spraw społecznych

☑️Sprecher für die Geschäftsordnung
rzecznik ds. regulaminu rady

📩 Kontakt

Fraktionsbüro:
☎️ 030 90294 2028
📧 [email protected]

Kontakt bezpośredni:
📧 [email protected]

🇵🇱 Dlaczego przedstawiamy takie osoby?

Chcemy, aby polska społeczność w Berlinie wiedziała, kto z polskimi korzeniami angażuje się w życie publiczne miasta, jakie ma doświadczenie, czym się zajmuje i o jakie stanowiska się ubiega.

To dla nas nie tylko kwestia wyborów. To również wiedza, możliwość nawiązywania kontaktów, przyszła współpraca i skuteczniejsze reprezentowanie spraw polskiej społeczności.

🤝 Chcemy wiedzieć, kto jest aktywny, czym się zajmuje i z kim możemy w przyszłości rozmawiać o sprawach ważnych dla P***ków w Berlinie.

Nie mówimy, na kogo głosować.
Przedstawiamy osoby i ich działalność, aby każdy mógł poznać kandydatów i sam wyrobić sobie zdanie.

19/08/2026

🇵🇱 Polacy w Berlinie

– poznajmy osoby z polskimi korzeniami, które kandydują
W kolejnych postach chcemy przedstawić osoby z polskimi korzeniami, które kandydują w wyborach do Abgeordnetenhaus von Berlin oraz do rad dzielnic (BVV).
Nie robimy tego po to, żeby mówić Wam, na kogo macie głosować. Chcemy przede wszystkim, żeby Polacy mieszkający w Berlinie wiedzieli, kto kandyduje, jakie ma doświadczenie, czym się zajmuje i w jakim obszarze chce działać.

Dlaczego uważamy, że to ważne?
Bo wiedza daje możliwość świadomego wyboru, a znajomość osób działających w berlińskiej polityce i administracji może w przyszłości ułatwiać również współpracę i reprezentowanie interesów polskiej społeczności...👇

🇵🇱 Polacy w Berlinie
– poznajmy osoby z polskimi korzeniami, które kandydują

W kolejnych postach chcemy przedstawić osoby z polskimi korzeniami, które kandydują w wyborach do Abgeordnetenhaus von Berlin oraz do rad dzielnic (BVV).

Nie robimy tego po to, żeby mówić Wam, na kogo macie głosować. Chcemy przede wszystkim, żeby Polacy mieszkający w Berlinie wiedzieli, kto kandyduje, jakie ma doświadczenie, czym się zajmuje i w jakim obszarze chce działać.

Dlaczego uważamy, że to ważne?

Bo wiedza daje możliwość świadomego wyboru, a znajomość osób działających w berlińskiej polityce i administracji może w przyszłości ułatwiać również współpracę i reprezentowanie interesów polskiej społeczności.

Polska społeczność w Berlinie jest dużą i aktywną częścią tego miasta. Mamy organizacje, przedsiębiorców, ekspertów, osoby działające społecznie i kulturalnie. Potrzebujemy również wiedzy o tym, jak funkcjonują berlińskie instytucje i kto podejmuje decyzje dotyczące naszego codziennego życia.

Chcemy więc pokazywać osoby z polskimi korzeniami, które zdecydowały się zaangażować w życie publiczne Berlina.

Kim są?
Jakie mają doświadczenie?
Czym zajmują się zawodowo?
W jakiej dzielnicy działają?
Do jakiego organu kandydują?
Jakie tematy są dla nich ważne?

To również forma budowania kontaktów, współpracy i dialogu. Chcemy wiedzieć, z kim możemy w przyszłości rozmawiać o sprawach ważnych dla polskiej społeczności, przedstawiać nasze potrzeby, inicjować współpracę i szukać konkretnych rozwiązań.

Wiedza. Kontakty. Współpraca. Reprezentacja.

Niech te wybory będą również okazją do tego, żebyśmy lepiej poznali ludzi, którzy są częścią Berlina i chcą mieć wpływ na jego przyszłość.

Poznajmy ich, zanim pójdziemy do urn.

18/08/2026

20 września 2026
– ważne wybory w Berlinie.
Co właściwie wybieramy?
20 września 2026 roku w Berlinie odbędą się wybory do Abgeordnetenhaus von Berlin, czyli parlamentu Berlina,
oraz wybory do
rad dzielnic (Bezirksverordnetenversammlungen – BVV) w 12 dzielnicach Berlina.
Są to wybory ważne dla wszystkich osób mieszkających w Berlinie, ponieważ dotyczą zarówno całego miasta, jak i poszczególnych dzielnic.
Wybory do parlamentu Berlina i do rad dzielnic odbywają się tego samego dnia, ale są to dwa różne poziomy przedstawicielstwa.

18/08/2026

🏛️ Abgeordnetenhaus von Berlin – czyli parlament Berlina.
Co to właściwie jest i kto może głosować?
20 września 2026 roku mieszkańcy Berlina wybiorą nowy skład Abgeordnetenhaus von Berlin – parlamentu Berlina.
Abgeordnetenhaus jest parlamentem kraju związkowego Berlin. To tutaj podejmowane są decyzje dotyczące całego miasta.
Parlament uchwala berlińskie ustawy, zatwierdza budżet Berlina i kontroluje pracę Senatu.

🏛️ Abgeordnetenhaus von Berlin – czyli parlament Berlina.
Co to właściwie jest i kto może głosować?

20 września 2026 roku mieszkańcy Berlina wybiorą nowy skład Abgeordnetenhaus von Berlin – parlamentu Berlina.

Abgeordnetenhaus jest parlamentem kraju związkowego Berlin. To tutaj podejmowane są decyzje dotyczące całego miasta.
Parlament uchwala berlińskie ustawy, zatwierdza budżet Berlina i kontroluje pracę Senatu.

Do jego kompetencji należą między innymi sprawy związane z edukacją i szkołami, bezpieczeństwem i policją, polityką społeczną, integracją i migracją, mieszkalnictwem, transportem, kulturą oraz funkcjonowaniem administracji Berlina. Parlament decyduje również o tym, na co przeznaczane są środki z budżetu Berlina.

Po wyborach Abgeordnetenhaus wybiera Regierende Bürgermeisterin lub Regierenden Bürgermeister, czyli osobę stojącą na czele rządu Berlina. Następnie powoływany jest Senat Berlina, który odpowiada za poszczególne obszary polityki miasta.

🇩🇪 Kto może głosować do parlamentu Berlina?

W wyborach do Abgeordnetenhaus mogą głosować osoby, które:

• posiadają niemieckie obywatelstwo,
• najpóźniej w dniu wyborów, czyli 20 września 2026 roku, mają ukończone 16 lat,
• od co najmniej trzech miesięcy mieszkają w Berlinie lub mają tutaj stałe miejsce zamieszkania,
• mają prawo wyborcze i nie zostały go pozbawione na podstawie przepisów prawa.

Wiek 16 lat jest w tych wyborach szczególnie ważny. W 2026 roku po raz pierwszy osoby w wieku 16 i 17 lat będą mogły głosować w wyborach do parlamentu Berlina.

🇵🇱 A co to oznacza dla P***ków?

Jeżeli jesteś obywatelem Polski i nie posiadasz niemieckiego obywatelstwa, samo mieszkanie w Berlinie, nawet od wielu lat, nie daje prawa do głosowania w wyborach do Abgeordnetenhaus.

Jeżeli natomiast masz niemieckie obywatelstwo, również przy zachowaniu polskiego obywatelstwa, możesz, po spełnieniu pozostałych warunków, głosować w wyborach do parlamentu Berlina.

To ważne rozróżnienie, ponieważ obywatele Polski i innych państw Unii Europejskiej bez niemieckiego obywatelstwa mają prawo głosować w Berlinie w wyborach do rady swojej dzielnicy, czyli BVV, jeśli spełniają wymagane warunki.

Czyli:

🇩🇪 Niemiec/ Niemka mieszkający w Berlinie, 16+ i spełniający pozostałe warunki → może głosować do Abgeordnetenhaus.

🇵🇱 P***k/ Polka bez niemieckiego obywatelstwa → nie może głosować do Abgeordnetenhaus, ale może głosować do BVV, jeśli spełnia warunki.

🇵🇱🇩🇪 P***k/ Polka posiadający również niemieckie obywatelstwo → może głosować do Abgeordnetenhaus oraz BVV, jeśli spełnia pozostałe warunki.

Dlatego warto wiedzieć, do jakich wyborów mamy prawo głosować i jaki poziom polityki reprezentują osoby, na które oddajemy głos.

W następnym poście wyjaśnimy, czym jest BVV, czyli rada dzielnicy, kto może w tych wyborach głosować i dlaczego są one ważne dla mieszkańców każdej z 12 dzielnic Berlina.

18/08/2026

🏘️ BVV – czym jest rada dzielnicy i czym się zajmuje?
20 września 2026 roku w Berlinie wybierzemy również Bezirksverordnetenversammlung, w skrócie BVV – radę dzielnicy.
Każda z 12 dzielnic Berlina ma własną BVV. Jest to lokalny poziom berlińskiej polityki i administracji, najbliższy codziennemu życiu mieszkańców.
BVV nie jest odpowiednikiem parlamentu Berlina. Nie uchwala ustaw obowiązujących w całym mieście. Jej zadaniem jest przede wszystkim kształtowanie kierunków polityki danej dzielnicy, podejmowanie decyzji w sprawach należących do kompetencji dzielnicy oraz kontrolowanie pracy Bezirksamt, czyli urzędu dzielnicy.

🏘️ BVV – czym jest rada dzielnicy i czym się zajmuje?

20 września 2026 roku w Berlinie wybierzemy również Bezirksverordnetenversammlung, w skrócie BVV – radę dzielnicy.

Każda z 12 dzielnic Berlina ma własną BVV. Jest to lokalny poziom berlińskiej polityki i administracji, najbliższy codziennemu życiu mieszkańców.

BVV nie jest odpowiednikiem parlamentu Berlina. Nie uchwala ustaw obowiązujących w całym mieście. Jej zadaniem jest przede wszystkim kształtowanie kierunków polityki danej dzielnicy, podejmowanie decyzji w sprawach należących do kompetencji dzielnicy oraz kontrolowanie pracy Bezirksamt, czyli urzędu dzielnicy.

🏛️ Kto pracuje w dzielnicy?

W każdej dzielnicy działają dwa ważne organy:

BVV – rada dzielnicy
oraz
Bezirksamt – urząd dzielnicy.

Mówiąc bardzo prosto: BVV podejmuje decyzje polityczne dotyczące dzielnicy i kontroluje pracę urzędu, a Bezirksamt zajmuje się wykonywaniem zadań administracyjnych. Oba te organy wspólnie odpowiadają za funkcjonowanie dzielnicy.

BVV wybiera między innymi burmistrza dzielnicy (Bezirksbürgermeisterin/Bezirksbürgermeister) oraz członków Bezirksamt, którzy stoją na czele administracji dzielnicy.

📍 Czym zajmuje się BVV?

To właśnie na poziomie dzielnicy rozpatrywanych jest wiele spraw, które mieszkańcy spotykają w swoim najbliższym otoczeniu.

BVV zajmuje się między innymi:

- lokalną polityką społeczną i integracją,
- sprawami dzieci, młodzieży i rodzin,
- kulturą i lokalnymi wydarzeniami,
- szkołami i lokalnymi placówkami, w zakresie kompetencji dzielnicy,
- przestrzenią publiczną i rozwojem dzielnicy,
- lokalnymi projektami i inicjatywami społecznymi,
- funkcjonowaniem administracji dzielnicowej.

BVV może kierować do Bezirksamt wnioski, zalecenia i zapytania, żądać informacji oraz kontrolować sposób wykonywania zadań przez urząd. Mieszkańcy mogą również kierować do BVV swoje pytania, wnioski i skargi.

👥 Ilu jest radnych?

W każdej berlińskiej BVV zasiada 55 wybranych przedstawicieli mieszkańców dzielnicy. Liczba mandatów przypadających poszczególnym partiom i ugrupowaniom zależy od wyniku wyborów.

W wyborach do BVV głosuje się na listę partii lub ugrupowania wyborczego, a nie na konkretną osobę. Każdy wyborca ma jeden głos. Liczba uzyskanych głosów decyduje o liczbie mandatów danej listy w radzie dzielnicy. Obowiązuje próg wyborczy 3% głosów.

🇵🇱 Dlaczego BVV jest ważna dla P***ków?

BVV jest szczególnie ważna, ponieważ działa bezpośrednio na poziomie dzielnicy, w której mieszkamy.

To tutaj można poruszać kwestie dotyczące lokalnych potrzeb mieszkańców, organizacji społecznych, rodzin, dzieci, integracji, kultury czy dostępu do lokalnych usług.

I jest jeszcze jedna bardzo ważna rzecz:

Do wyborów BVV nie trzeba mieć niemieckiego obywatelstwa. Prawo głosu mają również obywatele innych państw Unii Europejskiej, w tym Polacy i Polki, którzy spełniają określone warunki wyborcze.

Dlatego dla wielu P***ków mieszkających w Berlinie wybory do BVV są jedynymi wyborami politycznymi na poziomie Berlina, w których mogą bez niemieckiego obywatelstwa oddać swój głos.

06/08/2026

𝗕𝗘𝗭𝗣𝗟𝗔𝗧𝗡𝗘 𝗗𝗢𝗥𝗔𝗗𝗭𝗧𝗪𝗢 𝗣𝗥𝗔𝗪𝗡𝗘 𝗪 𝗝𝗘𝗭𝗬𝗞𝗨 𝗣𝗢𝗟𝗦𝗞𝗜𝗠

Masz pytania dotyczące niemieckiego prawa pracy?

Potrzebujesz wsparcia w sprawach związanych z wynagrodzeniem, umową, wypowiedzeniem lub warunkami zatrudnienia?

🕐 Zadzwoń do nas w godzinach dyżuru:

𝗼𝗱 𝗽𝗼𝗻𝗶𝗲𝗱𝘇𝗶𝗮𝗹𝗸𝘂 𝗱𝗼 𝘀𝗿𝗼𝗱𝘆 𝘄 𝗴𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻𝗮𝗰𝗵: 𝟭𝟯:𝟬𝟬 – 𝟭𝟳:𝟬𝟬
𝘄 𝗰𝘇𝘄𝗮𝗿𝘁𝗲𝗸 𝗶 𝗽𝗶𝗮𝘁𝗲𝗸 𝘄 𝗴𝗼𝗱𝘇𝗶𝗻𝗮𝗰𝗵: 𝟵:𝟬𝟬 – 𝟭𝟮:𝟬𝟬

📧 Wolisz napisać?

𝗪𝘆𝘀𝗹𝗶𝗷 𝗲-𝗺𝗮𝗶𝗹 𝗻𝗮 𝗮𝗱𝗿𝗲𝘀: 𝗱𝗼𝗿𝗮𝗱𝘇𝘁𝘄𝗼@𝗳𝗮𝗶𝗿𝗲-𝗺𝗼𝗯𝗶𝗹𝗶𝘁𝗮𝗲𝘁.𝗱𝗲

W wiadomości koniecznie podaj:

✅ w jakim landzie (Bundesland) pracujesz
✅ dokładny opis swojej sytuacji lub problemu

06/08/2026

Gorąco w miejscu pracy? Jakie masz prawa?🌡️

☀️🥵 Panujące upały to nie tylko dyskomfort, ale również realne zagrożenie dla zdrowia – szczególnie dla osób wykonujących pracę fizyczną lub pracujących w zamkniętych, nagrzewających się pomieszczeniach.

⚖️ Z tego względu niemieckie przepisy nakładają na pracodawców obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy również podczas wysokich temperatur.

📋 Obowiązek ten wynika z ogólnej powinności ochrony życia i zdrowia pracowników ( § 618 Abs. 1 BGB) oraz został doprecyzowany w przepisach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, m.in. w Arbeitsstättenverordnung, Arbeitsschutzgesetz oraz reguły ASR A3.5 Raumtemperatur. Pracodawca powinien więc podejmować odpowiednie działania, aby temperatura w miejscu pracy nie zagrażała zdrowiu pracowników.

Warto jednak pamiętać, że pracownik nie ma automatycznego prawa do tzw. „Hitzefrei”, czyli wolnego z powodu upału ani do pracy w klimatyzowanych pomieszczeniach. ❗

🧊 Przepisy zobowiązują pracodawcę do ograniczania zagrożeń związanych z upałem, ale nie przewidują obowiązku zwolnienia z pracy tylko z powodu wysokiej temperatury.

🚫 Samowolne skrócenie czasu pracy lub opuszczenie miejsca pracy bez zgody pracodawcy może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych, a w przypadku powtarzających się sytuacji nawet prowadzić do wypowiedzenia umowy o pracę.

Praca na zewnątrz
Osoby zatrudnione m.in. w budownictwie, rolnictwie czy innych pracach wykonywanych na świeżym powietrzu są szczególnie narażone na działanie wysokich temperatur i promieniowania słonecznego.

W takich sytuacjach pracodawca powinien odpowiednio zorganizować pracę, m.in. poprzez:
💧 zapewnienie pracownikom bezpłatnych, chłodnych napojów,
🌳 umożliwienie odpoczynku w cieniu lub innym osłoniętym miejscu,
⏰ odpowiednie planowanie pracy tak, aby najbardziej wymagające zadania wykonywać poza godzinami największego nasłonecznienia.

Praca w pomieszczeniach

Zasady dotyczące temperatury w pomieszczeniach pracy określają wspomniane wyżej Techniczne Reguły dla Miejsc Pracy (ASR A3.5).

➡️ Powyżej 26°C pracodawca powinien podjąć działania ograniczające wpływ wysokiej temperatury, np.:
🔹 zapewnić lepszą wentylację pomieszczeń,
🔹 uwzględnić potrzeby szczególnie narażonych pracowników (np. kobiet w ciąży czy osób z problemami zdrowotnymi),
🔹 w razie potrzeby dostosować wymagany ubiór służbowy.

➡️ Powyżej 30°C konieczne są dodatkowe środki organizacyjne lub techniczne, takie jak:
🪟 ograniczenie nagrzewania pomieszczeń (np. rolety),
🌀 zastosowanie wentylatorów lub klimatyzacji,
🕗 zmiana organizacji czasu pracy (np. wcześniejsze rozpoczynanie zmiany),
⚙️ ograniczenie korzystania z urządzeń emitujących ciepło,
☕ częstsze przerwy.

➡️ Powyżej 35°C pomieszczenie zasadniczo nie nadaje się do wykonywania pracy, chyba że zastosowane zostaną szczególne środki ochrony zapewniające bezpieczne warunki, np. specjalistyczne systemy chłodzenia lub odpowiednia odzież ochronna.

🏢 Jeżeli w zakładzie działa Betriebsrat (rada zakładowa), ma ona prawo współdecydować o środkach dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym o rozwiązaniach chroniących pracowników podczas upałów. Może więc domagać się od pracodawcy wprowadzenia odpowiednich działań poprawiających warunki pracy.

Uwaga, wysokie temperatury nie zwalniają z pracy, ale pracodawca nie może ich również ignorować.

Masz prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, także podczas upałów!

06/08/2026

⚖️ 𝗥𝗢𝗭𝗣𝗥𝗔𝗪𝗔 𝗦𝗔𝗗𝗢𝗪𝗔 𝗪 𝗡𝗜𝗘𝗠𝗖𝗭𝗘𝗖𝗛 – 𝗠𝗔𝗦𝗭 𝗣𝗥𝗔𝗪𝗢 𝗗𝗢 𝗧𝗟𝗨𝗠𝗔𝗖𝗭𝗔

Wielu z Was pyta nas, co zrobić, gdy trzeba stawić się przed niemieckim sądem, a znajomość języka niemieckiego nie jest wystarczająca.

𝗢𝗱𝗽𝗼𝘄𝗶𝗲𝗱𝘇 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝗽𝗿𝗼𝘀𝘁𝗮: 𝗽𝗿𝗮𝘄𝗼 𝗱𝗼 𝘁𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝗮 𝘁𝗼 𝗧𝘄𝗼𝗷𝗲 𝗽𝗿𝗮𝘄𝗼, 𝗮 𝗻𝗶𝗲 𝗹𝗮𝘀𝗸𝗮 𝘀𝗮𝗱𝘂.

📌 Prawo do tłumacza podczas postępowania sądowego w Niemczech wynika przede wszystkim z § 185 ustawy o ustroju sądów (Gerichtsverfassungsgesetz), który nakłada obowiązek zapewnienia tłumacza osobie, która nie włada językiem niemieckim.

✅ 𝗧𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝗲𝗺 𝗺𝗼𝘇𝗲 𝗯𝘆𝗰 𝘁𝘆𝗹𝗸𝗼 𝗼𝘀𝗼𝗯𝗮 𝘄𝗽𝗶𝘀𝗮𝗻𝗮 𝗻𝗮 𝗹𝗶𝘀𝘁𝗲 𝘁𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝘆 𝗽𝗿𝘇𝘆𝘀𝗶𝗲𝗴𝗹𝘆𝗰𝗵 – 𝗻𝗶𝗲 𝗺𝘂𝘀𝗶𝘀𝘇 (𝗶 𝗻𝗶𝗲 𝗽𝗼𝘄𝗶𝗻𝗶𝗲𝗻𝗲𝘀/𝗮𝘀) 𝘀𝘇𝘂𝗸𝗮𝗰 𝘁𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝗮 𝗻𝗮 𝘄𝗹𝗮𝘀𝗻𝗮 𝗿𝗲𝗸𝗲.

🧾 Przed rozpoczęciem rozprawy tłumacz składa przysięgę (lub powołuje się na złożoną wcześniej przysięgę ogólną), że przetłumaczy wiernie i rzetelnie. To nie jest formalność bez znaczenia – dzięki temu jego tłumaczenie ma odpowiednią wagę dowodową w protokole rozprawy.

✅ 𝗝𝗲𝘀𝗹𝗶 𝗰𝘇𝗲𝗴𝗼𝘀 𝗻𝗶𝗲 𝗿𝗼𝘇𝘂𝗺𝗶𝗲𝘀𝘇, 𝗺𝗮𝘀𝘇 𝗽𝗿𝗮𝘄𝗼 𝗽𝗼𝗽𝗿𝗼𝘀𝗶𝗰 𝗼 𝗽𝗼𝘄𝘁𝗼𝗿𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲 𝗹𝘂𝗯 𝗱𝗼𝗸𝗹𝗮𝗱𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗲 𝘄𝘆𝗷𝗮𝘀𝗻𝗶𝗲𝗻𝗶𝗲.

⚠️ 𝗖𝗼, 𝗷𝗲𝘀𝗹𝗶 𝘁𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝗲𝗻𝗶𝗲 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝗻𝗶𝗲𝗱𝗼𝗸𝗹𝗮𝗱𝗻𝗲? Jeśli masz wrażenie, że tłumacz przekręca sens wypowiedzi, możesz to zgłosić na miejscu – wadliwe tłumaczenie może być podstawą do zarzutu naruszenia prawa do bycia wysłuchanym (rechtliches Gehör), a w skrajnych przypadkach nawet do zaskarżenia wyroku.

📄 Pamiętaj – tłumaczenie dotyczy nie tylko mowy. Sąd może też zlecić przetłumaczenie ważnych pism procesowych (np. obcojęzycznego pozwu) i dołączyć do protokołu poświadczone tłumaczenie, jeśli sprawa tego wymaga.

🗣️ 𝗡𝗶𝗲 𝗿𝗼𝘇𝘂𝗺𝗶𝗲𝘀𝘇 𝗽𝗿𝘇𝗲𝗯𝗶𝗲𝗴𝘂 𝗿𝗼𝘇𝗽𝗿𝗮𝘄𝘆 = 𝗻𝗶𝗲 𝗺𝗼𝘇𝗲𝘀𝘇 𝘀𝗶𝗲 𝘀𝗸𝘂𝘁𝗲𝗰𝘇𝗻𝗶𝗲 𝗯𝗿𝗼𝗻𝗶𝗰.

Dlatego:

1️⃣ Zgłoś potrzebę tłumacza jak najwcześniej – najlepiej pisemnie, przy składaniu pozwu do sądu pracy. W treści pozwu możesz przykładowo zawrzeć następujące zdanie:

"Ich beantrage die Hinzuziehung eines Dolmetschers für die polnische Sprache, da ich dem Verfahren in deutscher Sprache nicht ausreichend folgen kann."

2️⃣ Nie szukaj tłumacza samodzielnie – to obowiązek sądu.

3️⃣ Proś o wyjaśnienie, jeśli czegoś nie rozumiesz.

4️⃣ Sprawdź, czy tłumacz ma doświadczenie w danej dziedzinie prawa (np. prawo pracy, rodzinne, karne).

💰 𝗡𝗮𝗷𝘄𝗮𝘇𝗻𝗶𝗲𝗷𝘀𝘇𝗮 𝗸𝘄𝗲𝘀𝘁𝗶𝗮 – 𝗸𝘁𝗼 𝗽𝗹𝗮𝗰𝗶 𝘇𝗮 𝘁𝗹𝘂𝗺𝗮𝗰𝘇𝗮 𝘄 𝘀𝗮𝗱𝘇𝗶𝗲 𝗽𝗿𝗮𝗰𝘆?

W sądzie pracy w Niemczech tłumacz jest co do zasady kosztem postępowania: jeśli sprawa kończy się ugodą, koszt zwykle dzieli się po połowie, a jeśli wyrokiem, płaci go strona przegrywająca.

ℹ️ Dodatkowo, zgodnie z § 12a ArbGG, w pierwszej instancji żadna ze stron nie musi zwracać drugiej kosztów zastępstwa procesowego (np. honorarium adwokata) – niezależnie od wyniku sprawy.

💬 Masz pytania dotyczące swoich praw pracowniczych w Niemczech?

𝗡𝗮𝗽𝗶𝘀𝘇 𝗱𝗼 𝗻𝗮𝘀 𝗹𝘂𝗯 𝘇𝗮𝗱𝘇𝘄𝗼𝗻 – 𝗽𝗼𝗺𝗮𝗴𝗮𝗺𝘆 𝗯𝗲𝘇𝗽𝗹𝗮𝘁𝗻𝗶𝗲 𝗶 𝗽𝗼 𝗽𝗼𝗹𝘀𝗸𝘂.