29/09/2026
REVIEW (Phần Hai) I Trung thu - Theo trăng về đất Việt, ngày 26.9.2026. Chương trình phối hợp cùng HSU Vietnamesisch Berlin , và dự án "f***e Familie - Gia đình vui khỏe, con trẻ tự tin" của Flat-family Beratungszentrum Fennpfuhl thuộc abw gGmbH. Ngoài ra còn có sự hỗ trợ về địa điểm, quà và nguyên liệu thủ công của Benn Fennpfuhl và quỹ Kiezfonds Lichtenberg.
Vài ngày trước khi buổi sinh hoạt chính thức diễn ra, các thành viên trong Team đã bắt đầu phóng xe xuyên Berlin để mua đồ, chở đồ và gom đủ nguyên vật liệu cho chương trình. Chiếc xe vốn dĩ khá rộng rãi, vậy mà hôm ấy cũng chật kín cốc đĩa giấy, nguyên liệu thủ công, quà tặng và đủ thứ lặt vặt khác. Có bạn thức đến 4 giờ sáng để rà lại danh sách, sắp xếp đầu việc, chia phần chuẩn bị và kiểm đếm quà cho hơn 100 em nhỏ. Mệt là thế, sáng hôm sau vẫn có mặt từ sớm và chạy chương trình cùng mọi người.
Khoảng 10 giờ sáng thứ Bảy, Team đã có mặt tại CEDIO để nhận chìa khóa, trang trí hội trường và chuẩn bị khu vực ăn uống. Bác Jörg, hay Joe như mọi người thường gọi thân mật, đại diện cho Kiezfonds Lichtenberg, cũng ghé qua từ sớm. Trong lúc người lớn còn tất bật với đủ thứ việc, bác mang đàn guitar ra hát cùng các em nhỏ. Nhờ các con, vốn tiếng Việt của bác Joe hôm ấy lại được bổ sung thêm kha khá từ mới.
Khi các gia đình bắt đầu đến, Team dán bảng tên cho từng người. Đây là một thói quen chúng mình vẫn giữ trong các chương trình của Café8TV. Có tên trên áo, mọi người dễ làm quen và gọi nhau hơn, còn chúng mình cũng biết tên các con khi các bạn giơ tay phát biểu hay trả lời câu hỏi. Đồ ăn lần lượt được các gia đình mang đến. Xôi, gà, sushi, bánh cuốn, chả, chè, nem rán và nhiều món khác dần đầy bàn buffet. Nước uống và trái cây được đặt ở một góc riêng phía đối diện. CEDIO vốn không phải một không gian được thiết kế riêng cho lễ hội có phần ăn uống, nên việc sắp xếp cũng có những hạn chế nhất định. Nhưng Team và các gia đình đã cùng nhau tận dụng các khu vực chức năng ở đó để mọi thứ gọn gàng và thuận tiện nhất có thể.
Khi chương trình bắt đầu, câu hỏi đầu tiên chúng mình dành cho các con là: ngày Tết Trung thu có đặc điểm gì? Có bạn trả lời ngay là “để rước đèn”. Cũng không sai, nhưng ở Đức lại có một lễ rước đèn khác rất quen thuộc với trẻ em, nên chúng mình muốn các con nhớ thêm cái tên đầy đủ và rất riêng của ngày này: Tết Trung thu gắn liền với trăng tròn vành vạnh. Khi đáp án đã được gọi đúng tên, cả hội trường cùng hát “Chiếc đèn ông sao”, với lời bài hát được chiếu lên màn hình.
Trong các chương trình của Café8TV, chúng mình thường hạn chế mở những đoạn video có sẵn giọng hát hay nhạc remix. Thay vào đó, mọi người cùng hát với nhau theo cách đơn giản nhất. Không cần thật hay. Quan trọng là các con được nghe, được hát và được hòa chung giọng vào một bài hát tiếng Việt với tất cả mọi người.
Tiếp theo là câu chuyện về “người Việt đầu tiên du hành lên Mặt Trăng”: chú Cuội. Qua giọng đọc truyền cảm của cô Linh, rồi những câu hỏi vui sau câu chuyện, các con được nhắc lại những chi tiết vừa nghe theo một cách nhẹ nhàng và hào hứng. Nối tiếp câu chuyện là bài thơ “Vầng trăng cổ tích” do nhà thơ Đỗ Trung Quân sáng tác:
"Một vầng trăng tỏ
Treo trên đỉnh trời
Bay về đâu thế
Đàn cò trắng ơi
Bà ơi chú Cuội
Có nhớ nhà không?
Sao như cháu thấy
Chú đang xuống trần
Nghìn năm rồi nhỉ
Bên gốc cây đa
Cuội ơi em hỏi:
Trăng non hay già"
Điều khiến chúng mình khá bất ngờ là có rất nhiều em nhỏ đọc tiếng Việt rất tốt. Các con đã cùng nhau đọc bài thơ khi nhìn lên màn hình máy chiếu, giọng các con hòa vào giọng người lớn. Cả không gian lúc ấy chỉ vang lên tiếng đọc thơ đầy cảm xúc, lên bổng xuống trầm.
Sau phần nghe và đọc là lúc mọi người đứng dậy vận động với trò “Rồng rắn lên mây” do cô Yến và con gái phụ trách. Lần này, đoàn rồng rắn dài ơi là dài. Trong đó có cả những ông bố tóc nâu, tóc vàng mặc áo dài Việt, tay bế em bé, cũng nhập đoàn chơi cùng.
Khi hiệu lệnh vang lên, thầy thuốc chạy rượt đuổi được đúng một vòng, cái đuôi dài đã đứt đoạn. Thế là chúng mình tách thành hai đoàn, mỗi bạn trong Team đảm nhiệm vai thầy thuốc cho mỗi đoàn rồng rắn. Hết bắt khúc đuôi lại bắt khúc giữa. Các con chạy vòng quanh hội trường, cười vang. Có bé bị bắt rồi mà vẫn nhất quyết nắm chặt áo bạn phía trước vì chưa muốn rời cuộc chơi. Thầy thuốc phải bắt hai đến ba bé một lúc để đoàn rồng rắn ngắn lại bớt. Nhiều em bị bắt, ngồi trên sân khấu rồi nhưng sau đó lại lén chạy xuống, nhập hội cùng bạn, chạy tiếp. Sau năm vòng, các “thầy thuốc” đã bắt đầu vã mồ hôi. Nhưng khi hỏi các con có mệt không, câu trả lời vẫn rất dứt khoát: “Không!” và “Chơi tiếp!” Kết thúc trò chơi, các bạn nhỏ đi phát phần thưởng cho những người tham gia. Đây cũng là lúc mọi người nghỉ vài phút, tranh thủ ăn thêm một chút và nạp lại năng lượng.
Sau giờ nghỉ là trò giành ghế do cô Mai phụ trách. Đây là trò chơi cần khá nhiều sự tập trung, nhanh mắt, nhanh tai và phản ứng thật lẹ. Vì số người tham gia đông, chúng mình đành hạn chế với số lượng 30 chiếc ghế. Các con đi vòng quanh, đến khi tiếng nhạc dừng thì phải nhanh chóng tìm một chỗ ngồi. Ai không kịp có thể lên sân khấu nghỉ và theo dõi những vòng sau. Số ghế cứ ít dần sau mỗi lượt. Ai tham gia hôm ấy chắc cũng nhận ra bài “Chiếc đèn ông sao” được hát đi hát lại khá nhiều, ngay cả trong trò chơi giành ghế này. Chúng mình cố tình làm vậy. Khi một giai điệu và lời hát được lặp lại đủ nhiều trong một không khí vui vẻ, các con sẽ nghe và thuộc bài hát tiếng Việt một cách tự nhiên hơn. Đến những vòng chơi cuối, chúng mình đổi cách chơi. Thay vì chúng mình hát thì bạn nhỏ Louis đánh trống và tự quyết định khi nào ngắt nhịp. Con đánh trống to, rõ, chắc tay, các bạn cứ nghe tiếng trống thì đi vòng quanh ghế. Sau vài ba vòng, các con đã nghĩ ra cách thức để bảo đảm giành được ghế: đó là đi thật chậm, vừa đi, vừa để tay vào ghế. Các bạn trong Team tuy thấy rất buồn cười, phục sự nhanh trí của các con nhưng cũng đành phải nhắc nhở không được làm thế. Cứ sau mỗi vòng, 5 chiếc ghế lại được kéo ra ngoài. Vòng cuối cùng còn lại một bạn trai và một bạn gái, trông cũng khá tương đồng về độ tuổi. Không khí lúc ấy nóng lên thấy rõ. Mọi người đứng xung quanh cổ vũ rất nhiệt tình, còn hai bạn thì bắt tay nhau trước khi bước vào lượt quyết định. Để công bằng, chúng mình đứng chắn tầm nhìn của Louis khi con đánh trống. Khi hồi trống cuối cùng dứt, người nhanh chân hơn và ngồi được vào chiếc ghế cuối cùng là Emily. Cả hội trường reo lên. Hai đối thủ cuối cùng high five chúc mừng nhau rồi cùng nhận những tràng vỗ tay vì đã chơi rất hết mình. Ba bạn vào sâu nhất được nhận ba phần quà nhỏ.
Vận động đã khá nhiều, đến lúc đổi sang một trò chơi cần dùng nhiều đến đầu óc. “Rung chuông vàng” do cô Hương phụ trách giới hạn 30 gia đình tham gia. Mỗi gia đình gồm hai người: một phụ huynh và một bạn nhỏ. Câu hỏi được chia xen kẽ. Một câu dành cho trẻ em, rồi một câu cho người lớn. Các con vẽ câu trả lời ra giấy, còn bố mẹ thì viết. Không thiếu những câu khiến cả trẻ con lẫn người lớn khựng lại vài giây, như "Tôi chạy mãi mà không biết mệt. Tôi là ai”. "Tôi đi lùi nhưng vẫn có thể về đích.” "Bạn không thể cầm nắm tôi, cũng không nhìn thấy tôi, nhưng vẫn luôn giữ tôi bên cạnh.”.. Còn vô vàn câu hỏi xoắn não khác. May là đáp án theo hướng mở. Chỉ cần lời giải thích đủ hợp lý và thuyết phục thì vẫn được tính. Ba gia đình có nhiều câu trả lời đúng nhất nhận được phần quà là sách truyện tiếng Việt từ quản trò.
Trong khi những trò chơi chính diễn ra, ở một góc khác chúng mình cũng chuẩn bị sẵn giấy, bút màu, kéo và một số vật liệu thủ công để những em nhỏ chưa muốn tham gia trò chơi đông người vẫn có thể ngồi vẽ, cắt, dán và tự chơi theo cách của mình. Khi phần trò chơi kết thúc cũng là lúc hai workshop thủ công bắt đầu. Một bên là vẽ mẹt tre. Một bên là trang trí mặt nạ và làm đầu lân. Để chuẩn bị cho hoạt động vẽ mẹt, chúng mình đã mua 60 chiếc mẹt tre với nhiều kích cỡ khác nhau. Một số mẹt được cô Hương viết sẵn những chữ đơn giản để các con tô màu và trang trí thêm phần nền. Số còn lại để trống hoàn toàn cho các bạn tự trang trí theo ý thích. Ở bàn bên cạnh, chị Mai Hoa và hai con tiếp tục hướng dẫn các bé cách phết keo sữa và dán giấy bồi lên đầu lân. Vì thời gian có hạn, các con chỉ kịp xem qua một lượt quá trình bồi giấy, sau đó chuyển sang tự tay vẽ mặt nạ và trang trí đầu lân. Chúng mình đã chuẩn bị hai thùng lớn đựng màu acrylic, rất nhiều cọ lông, giấy màu, bút vẽ, dây thun cho mặt nạ và đủ loại vật liệu khác. Đến đoạn này thì gần như chẳng cần hướng dẫn gì nhiều. Các con tự ngồi vào bàn, chọn màu, chọn cọ rồi mải mê sáng tạo. Bố mẹ cũng nhờ vậy có được một khoảng thời gian thư thả hơn để ngồi trò chuyện với nhau. Một số bạn khác thì xin lấy đầu lân ra thử múa. Khi hết giờ thủ công, ngay cả chúng mình cũng khá bất ngờ trước những sản phẩm các bạn nhỏ đã làm được. Mỗi chiếc mẹt, mỗi chiếc mặt nạ được khoác lên mình màu áo mới, mỗi thứ một kiểu. Những món đồ ấy được các con mang về nhà như một kỷ niệm của Trung thu 2026.
Chiếc đầu lân handmade cũng vừa kịp hoàn tất. Nhỏ xinh và rất đáng yêu. Trung thu năm sau, hy vọng “bé lân sinh ra ở Berlin” này sẽ có thêm một chiếc đuôi thật xinh để được chạy nhảy cùng những anh chị lân khác. Còn trong buổi hôm ấy, chiếc đầu lân lớn mà bố Hải mang đến được nối thêm một chiếc đuôi dài tới bốn mét để có thêm nhiều em nhỏ cùng chui vào. Hai đầu lân con khác cũng nhập hội. Và thế là ba bố con nhà lân bắt đầu một chuyến đi đón mẹ lân khi mẹ đang trên đường đi làm về. Có lúc cả ba chạy rầm rập. Có lúc lại đi thong thả, túc tắc. Có lúc gật gù như buồn ngủ. Tiếng trống, tiếng lắc ở góc phòng vang lên theo từng nhịp đi của ba cha con lân. Trên đường đi còn xuất hiện mấy ông Địa bụng tròn xoe, tay cầm quạt nan, vừa phe phẩy vừa chọc ghẹo. Lân đuổi thì ông Địa chạy, chạy được một đoạn lại quay về trêu lân tiếp. Sau vài vòng chạy, nhảy và đi đủ kiểu, ba cha con lân cuối cùng nằm cạnh nhau ngủ khò. Tiếng trống cũng chậm dần, nhẹ dần rồi im hẳn. Cả hội trường có một khoảng yên rất ngắn ngắm ba cha con lân say giấc. Nhưng ngủ chưa được bao lâu thì các con đã lại hồ hởi đứng dậy, vì đến phần mà nhiều bạn mong nhất: nhận quà.
Chúng mình chuẩn bị hai loại túi quà, một loại cho các bạn từ 0 đến 6 tuổi và một loại cho các bạn từ 6 tuổi trở lên, tức là nhóm đã đi học. Có em hỏi: “Con học trung học cơ sở rồi thì có được nhận không ạ?” Tất nhiên là được. Lại có một phụ huynh giả bộ phụng phịu hỏi: “Thế con có được nhận quà không?” "Rất tiếc, "cháu" đã hơn 18 tuổi, phải vào ô mất lượt rồi". Nói xong, cả Team, cả phụ huynh cùng bật cười.
Bác Joe, người đã nán lại đến tận cuối sự kiện, đại diện Kiezfonds Lichtenberg trao quà cho các em nhỏ còn học mẫu giáo. Chị Mai Hoa đại diện trao quà cho nhóm các bạn từ 6 tuổi trở lên. Khi được hỏi cảm xúc sau một ngày ở lại cùng mọi người, bác Joe trả lời bằng tiếng Việt: “Rất vui lắm.” Và khi các em nhỏ đồng thanh nói: “Chúng cháu cảm ơn bác ạ”, bác Joe tỏ ra thực sự xúc động.
Kết thúc chương trình, chúng mình tặng những chậu hoa sống đời nhiều màu sắc -vốn dùng để trang trí từ đầu chương trình - cho các thành viên trong Team, khách mời và một số phụ huynh đã lăn xả từ đầu đến cuối để cùng tạo nên buổi Trung thu năm nay. Cảm ơn mọi người đã đến, đã chơi hết mình, đã khuân bàn ghế, bày đồ ăn, cầm trống, đọc sách, hướng dẫn các con, dọn dẹp và ở lại đến tận cuối. Nhờ tất cả những bàn tay ấy, Trung thu hôm đó có tiếng hát, tiếng trống, tiếng trẻ con cười, có những chữ tiếng Việt được viết lên mẹt tre, có những câu thơ được đọc vang, có những chiếc mặt nạ đầy màu sắc và có ba cha con nhà lân chạy lòng vòng đi tìm mẹ. Chúng mình mong, buổi Trung thu năm nay sẽ có sức sống bền bỉ như những cây hoa sống đời: mãi xanh tươi trong ký ức của tất cả mọi người.
Sau khi mọi người về hết, một vài bạn trong Team và gia đình bố Hải đã ở lại dọn dẹp, sắp xếp đồ bỏ vào ngăn tủ của Café8TV tại Flat Family đến hơn 8 giờ tối. Do mải chạy chương trình nên chúng mình cũng không có thời gian ngồi cạnh con trong suốt buổi Trung thu. Cuối ngày mới nhận ra các con mình chẳng có tranh vẽ mẹt, cũng không có mặt nạ mang về nhà làm kỷ niệm, còn phải nán lại cùng bố mẹ đến tối. Cũng may các bạn nhỏ đã quen với việc bố mẹ làm "tù và hàng tổng" nên vẫn vô tư cười đùa. Còn chúng mình ư? Mệt, đuối nhưng vui, và vẫn nguyện xách "tù và" tiếp.
Hẹn gặp lại mọi người trong chương trình tiếp theo của Café8TV.
