25/08/2026
📚 ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΕΤΗΣΙΑ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ 2027
Το Ινστιτούτο Ερευνών «Προμηθέας» ανακοινώνει ανοικτή πρόσκληση για υποβολή ακαδημαϊκών άρθρων για δημοσίευση στην Ετήσια Επιθεώρηση Ιστορίας, Κοινωνίας και Πολιτικής του Ινστιτούτου, με γενική θεματική:
🤖 «Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης και οι επιπτώσεις της στην οικονομία, την κοινωνία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό»
Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) και ιδιαίτερα η πρόσφατη εξάπλωση εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) αποτελούν μία από τις σημαντικότερες τεχνολογικές εξελίξεις της εποχής μας. Η ΤΝ επηρεάζει πλέον ένα ευρύ φάσμα οικονομικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων, μεταβάλλοντας τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, παράγουμε, επικοινωνούμε, εκπαιδευόμαστε, λαμβάνουμε αποφάσεις και αλληλεπιδρούμε με επιχειρήσεις και οργανισμούς.
Οι δυνατότητες και οι ευκαιρίες που δημιουργούνται είναι πολύ σημαντικές. Η αξιοποίηση της ΤΝ μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην ανάπτυξη νέων προϊόντων και υπηρεσιών, στη βελτίωση της λήψης αποφάσεων, στην ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας και της καινοτομίας, καθώς και στη δημιουργία νέων μορφών μάθησης και παροχής υπηρεσιών από δημόσιους και ιδιωτικούς οργανισμούς.
Παράλληλα, όμως, η ταχύτητα ανάπτυξης και διάδοσης της ΤΝ δημιουργεί σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές, θεσμικές και ηθικές προκλήσεις. Ζητήματα όπως το μέλλον της εργασίας, η προστασία προσωπικών δεδομένων, οι κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες, η παραπληροφόρηση, η πνευματική ιδιοκτησία και η ανάγκη αποτελεσματικής ρύθμισης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία. Εξίσου σημαντικές είναι οι επιπτώσεις της ΤΝ στη γνώση, στον πολιτισμό και στην ανθρώπινη δημιουργία.
🔎 ΠΟΙΟΥΣ ΚΑΛΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΜΜΕΤΑΣΧΟΥΝ
Το ΙΝΕΠ προσκαλεί ακαδημαϊκούς, ανεξάρτητους ερευνητές και ερευνήτριες, καθώς και φοιτητές και φοιτήτριες, να υποβάλουν άρθρα που εξετάζουν την ανάπτυξη, υιοθέτηση και αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τις ευρύτερες επιπτώσεις της στην οικονομία, την κοινωνία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Στόχος είναι η διεπιστημονική προσέγγιση του φαινομένου, η ανάδειξη τόσο των ευκαιριών όσο και των κινδύνων που δημιουργεί η ΤΝ και η διερεύνηση των τρόπων με τους οποίους κοινωνίες, επιχειρήσεις, εργαζόμενοι, εκπαιδευτικά ιδρύματα και δημόσιοι θεσμοί μπορούν να ανταποκριθούν στις αλλαγές που βρίσκονται σε εξέλιξη.
📌 ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ
Τα ζητήματα που μπορούν να τύχουν ανάλυσης —χωρίς να αποτελούν εξαντλητικό κατάλογο θεματολογίας— περιλαμβάνουν:
1. Τεχνητή Νοημοσύνη, οικονομική ανάπτυξη και παραγωγικότητα
Η συμβολή της ΤΝ στην οικονομική ανάπτυξη, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα επιχειρήσεων και οικονομιών. Η ΤΝ ως παράγοντας τεχνολογικού και παραγωγικού μετασχηματισμού.
2. Τεχνητή Νοημοσύνη και αγορά εργασίας
Οι επιπτώσεις της αυτοματοποίησης και της ΤΝ στην απασχόληση, στα επαγγέλματα και στη φύση της εργασίας. Δημιουργία και κατάργηση θέσεων εργασίας, μεταβολή των απαιτούμενων δεξιοτήτων και ανάγκη επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων (reskilling και upskilling).
3. Τεχνητή Νοημοσύνη και εκπαίδευση
Η αξιοποίηση της ΤΝ στη διδασκαλία και τη μάθηση σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Εξατομικευμένη μάθηση, αξιολόγηση, ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού και υποστήριξη εκπαιδευτικών και μαθητών/φοιτητών. Οι επιπτώσεις της παραγωγικής ΤΝ στον παραδοσιακό τρόπο διδασκαλίας και αξιολόγησης.
4. Τεχνητή Νοημοσύνη, πανεπιστήμια και επιστημονική έρευνα
Οι δυνατότητες αξιοποίησης της ΤΝ στην παραγωγή και διάχυση επιστημονικής γνώσης, αλλά και ζητήματα ακαδημαϊκής δεοντολογίας, αυθεντικότητας, αξιοπιστίας και πνευματικής ιδιοκτησίας.
5. Τεχνητή Νοημοσύνη και δημόσιος τομέας
Η χρήση της ΤΝ στη δημόσια διοίκηση, στην υγεία, στις κοινωνικές υπηρεσίες και γενικότερα στην παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Οι δυνατότητες βελτίωσης της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών, αλλά και οι κίνδυνοι που προκύπτουν από την αυτοματοποίηση διοικητικών αποφάσεων.
6. Τεχνητή Νοημοσύνη και κοινωνικές ανισότητες
Οι πιθανές επιπτώσεις της ΤΝ στην κατανομή του εισοδήματος και του πλούτου, στην πρόσβαση σε ευκαιρίες και υπηρεσίες και στη δημιουργία νέων μορφών ψηφιακού αποκλεισμού. Ποιοι ωφελούνται και ποιοι κινδυνεύουν να μείνουν πίσω από την τεχνολογική μετάβαση;
7. Τεχνητή Νοημοσύνη, δημοκρατία και δημόσιος διάλογος
Η χρήση της ΤΝ στην πολιτική επικοινωνία και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παραπληροφόρηση, deepfakes, αυτοματοποιημένη παραγωγή περιεχομένου και οι επιπτώσεις τους στη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.
8. Ηθικές διαστάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης
Διαφάνεια και επεξηγησιμότητα των συστημάτων ΤΝ, προστασία της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, ανθρώπινη εποπτεία και λογοδοσία.
9. Ρύθμιση και διακυβέρνηση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Η ανάπτυξη θεσμικών και ρυθμιστικών πλαισίων σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Η αναζήτηση ισορροπίας μεταξύ προώθησης της καινοτομίας και προστασίας των πολιτών, των εργαζομένων και της κοινωνίας από ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες.
10. Τεχνητή Νοημοσύνη και μικρές οικονομίες
Οι ιδιαίτερες ευκαιρίες και προκλήσεις που αντιμετωπίζουν μικρές οικονομίες και κοινωνίες, περιλαμβανομένης της Κύπρου, στην προσπάθειά τους να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες της ΤΝ και να προσαρμοστούν στον διεθνή τεχνολογικό μετασχηματισμό.
11. Το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης και της ανθρώπινης δραστηριότητας
Οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ανάπτυξης της ΤΝ στην ανθρώπινη δημιουργικότητα, τη γνώση, την εργασία, τις κοινωνικές σχέσεις και τον ρόλο του ανθρώπου σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης συνεργασίας ανθρώπων και ευφυών συστημάτων.
12. Τεχνητή Νοημοσύνη, πολιτική οικονομία και καπιταλιστικές σχέσεις παραγωγής
Η ανάπτυξη της ΤΝ στο πλαίσιο του σύγχρονου καπιταλισμού. Η σχέση μεταξύ τεχνολογικής εξέλιξης, παραγωγικότητας, κερδοφορίας και συσσώρευσης κεφαλαίου.
13. Ιδιοκτησία, τεχνολογικά μονοπώλια και συγκέντρωση οικονομικής ισχύος
Η συγκέντρωση της ανάπτυξης προηγμένων συστημάτων ΤΝ σε έναν περιορισμένο αριθμό εταιρειών. Ο έλεγχος των δεδομένων, των αλγορίθμων, των υπολογιστικών υποδομών και της τεχνογνωσίας. Η σχέση μεταξύ οικονομικής, τεχνολογικής και πολιτικής ισχύος και οι επιπτώσεις της αυξανόμενης εξάρτησης κρατών, δημόσιων οργανισμών και κοινωνιών από ιδιωτικές τεχνολογικές υποδομές.
14. Τεχνητή Νοημοσύνη, πολιτισμός, τέχνη και ανθρώπινη δημιουργία
Οι επιπτώσεις της παραγωγικής ΤΝ στη λογοτεχνία, στις εικαστικές τέχνες, στη μουσική, στον κινηματογράφο και γενικότερα στην πολιτιστική παραγωγή. Η έννοια της δημιουργικότητας στην εποχή της ΤΝ, η εργασία και τα δικαιώματα των δημιουργών, η χρήση πολιτιστικών έργων για την εκπαίδευση μοντέλων και τα ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Οι πιθανές επιπτώσεις στην πολιτιστική και γλωσσική πολυμορφία, καθώς και οι σχέσεις μεταξύ τεχνολογίας, εμπορευματοποίησης και πολιτισμού.
15. Τεχνητή Νοημοσύνη, επιτήρηση και κοινωνικός έλεγχος
Η χρήση αλγοριθμικών συστημάτων στην αστυνόμευση, στην παρακολούθηση πληθυσμών, στη μετανάστευση και στον έλεγχο των συνόρων. Προσωπικά δεδομένα, αναγνώριση προσώπου, προγνωστική αστυνόμευση και αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων. Οι επιπτώσεις στα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα.
16. Τεχνητή Νοημοσύνη, πόλεμος και στρατιωτικοποίηση
Η ενσωμάτωση συστημάτων ΤΝ στις σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις, στην επεξεργασία πληροφοριών, στην επιλογή στόχων και στα αυτόνομα ή ημιαυτόνομα οπλικά συστήματα. Η σχέση μεταξύ τεχνολογικών εταιρειών, στρατιωτικής βιομηχανίας και κρατικών μηχανισμών, καθώς και τα πολιτικά, νομικά και ηθικά ζητήματα που δημιουργεί η μεταφορά κρίσιμων αποφάσεων σε αλγοριθμικά συστήματα.
17. Τεχνητή Νοημοσύνη και περιβάλλον
Οι ενεργειακές, υδατικές και υλικές απαιτήσεις των κέντρων δεδομένων και των υποδομών ΤΝ. Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της ταχύτατης επέκτασης των ψηφιακών υποδομών και η σχέση μεταξύ τεχνολογικής ανάπτυξης, ενεργειακής πολιτικής και κλιματικής κρίσης.
🌍 ΔΙΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
Τα άρθρα μπορούν να επικεντρώνονται στη μελέτη συγκεκριμένων χωρών, κλάδων, επιχειρήσεων, οργανισμών ή κοινωνικών ομάδων ή να υιοθετούν συγκριτικές και διεθνείς προσεγγίσεις. Ενθαρρύνεται ιδιαίτερα η αξιοποίηση διαφορετικών θεωρητικών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων, καθώς και η υποβολή εργασιών από διαφορετικά επιστημονικά πεδία, όπως:
🔹 Οικονομικά
🔹 Διοίκηση επιχειρήσεων
🔹 Κοινωνιολογία
🔹 Πολιτική επιστήμη
🔹 Εκπαίδευση
🔹 Νομική
🔹 Πληροφορική
🔹 Επικοινωνία
🔹 Φιλοσοφία
📅 ΒΑΣΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τελική ημερομηνία κατάθεσης του άρθρου:
📌 Δευτέρα, 7/12/2026
Αριθμός λέξεων:
📝 5.000–8.000 λέξεις
ℹ️ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Πέραν της κεντρικής θεματικής της παρούσας πρόσκλησης, η Ετήσια Επιθεώρηση φιλοξενεί ακαδημαϊκά άρθρα που δεν εντάσσονται απαραίτητα στη συγκεκριμένη θεματική.
Ερευνητές και ερευνήτριες μπορούν, συνεπώς, να υποβάλουν εργασίες και για άλλα ζητήματα που εμπίπτουν στο ευρύτερο επιστημονικό και ερευνητικό πεδίο της Επιθεώρησης και του δικού τους ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος.
📩 Για περισσότερες πληροφορίες και υποβολές:
Ινστιτούτο Ερευνών «Προμηθέας»
Αντρέα Παπακώστα 1, 1037 Καϊμακλί, Λευκωσία
☎️ 22 432111
📧 [email protected]
🌐 www.inep.org.cy
#ΙνστιτούτοΕρευνώνΠρομηθέας #ΕτήσιαΕπιθεώρηση #ΑκαδημαϊκήΈρευνα #ΤεχνητήΝοημοσύνη #Έρευνα #ΑκαδημαϊκάΆρθρα #Κύπρος