19/06/2026
Μοιραζόμαστε μαζί σας δελτίο τύπου το οποίο συνυπογράφουν οργανώσεις που ασχολούνται με την προστασία των δικαιωμάτων ατόμων που αντιμετωπίζουν προκλήσεις ψυχικής υγείας, μεταξύ των οποίων και ο δικός μας Σύνδεσμος.
Είναι μεγάλο το δελτίο αλλά είναι και τα θέματα πολλά!
ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
Κοινοποίηση
- Υπουργό Υγείας
- Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας
- Πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων
- Πρόεδρο Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας
- Πρόεδρο Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
- Επίτροπο Διοίκησης και Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
Ημερ. 16-06-2026
Η απαράδεκτη κατάσταση στη λειτουργία του Νοσοκομείου Αθαλάσσας
και τις συνθήκες νοσηλείας
Η κατάσταση που επικρατεί στο Νοσοκομείο Αθαλασσας, το μοναδικό ψυχιατρικό ίδρυμα της Κύπρου, έχει πλέον ξεπεράσει κάθε αποδεκτό όριο και εγείρει σοβαρά ζητήματα ποιότητας περίθαλψης, ασφάλειας, ανθρώπινης αξιοπρέπειας και προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών.
Σύμφωνα με καταγγελίες και στοιχεία που συλλέξαμε ως Παγκύπριος Φορέας Οργανώσεων Ψυχικής Υγείας (Πα.Φ.Ο.Ψ.Υ), που αντιπροσωπεύει σχετικές οργανώσεις, μετά την κήρυξη των παλαιών θαλάμων του Νοσοκομείου Αθαλάσσας ως ακατάλληλων ή και επικίνδυνων, και την ανάγκη για μετακίνηση των ασθενών σε άλλους ασφαλείς χώρους, παρατηρήθηκε για άλλη μια φορά η θυματοποίηση των ίδιων των ασθενών αφού η λύση που δόθηκε είχε ως συνέπεια:
- να φιλοξενούνται ασθενείς στους δύο θαλάμους οξέων περιστατικών και να αυξηθεί ο αριθμός τους από 22 σε 35-40 άτομα
- να φιλοξενούνται 30 και πλέον ασθενείς στο κτήριο της ΘΕΜΕΑ, με χωρητικότητα μόνον 20 ατόμων
Αυτό οδήγησε σε δημιουργία υπερπληθυσμού ασθενών η οποία με τη σειρά της έφερε αλυσιδωτές σοβαρές συνέπειες εις βάρος πάντοτε των ιδίων, ως ακολούθως:
1. Ανεπαρκείς κοινόχρηστοι και θεραπευτικοί χώροι
Για ικανοποίηση των αναγκών έχουν τοποθετηθεί στρώματα στο πάτωμα και τα δίκλινα δωμάτια μετατράπηκαν σε τρίκλινα και κάποτε τετράκλινα. Επίσης, δεν υπάρχει επαρκής χώρος για όλους στην τραπεζαρία και οι νοσηλευόμενοι τρώνε σε διαφορετικό χρόνο ή στα γόνατά τους, ενώ δεν υπάρχει ικανοποιητικός χώρος για όλους στην αίθουσα της τηλεόρασης, τη μοναδική ψυχαγωγία των ασθενών.
Να σημειώσουμε, εξάλλου, πως στους νέους θαλάμους του ΝΑ δεν υπάρχουν πρίζες στα δωμάτια των ασθενών, γεγονός που δημιουργεί πρόβλημα σε περίπτωση που χρειαστεί οποιαδήποτε ιατρική παρέμβαση με μηχανήματα π.χ. οξυγόνο, καρδιογράφημα, μηχανές άπνoιας. Μας λέχθηκε πως αυτό έγινε για λόγους ασφαλείας, ενώ η πρακτική στο εξωτερικό είναι σε τέτοιες δομές να υπάρχουν πρίζες οι οποίες ενεργοποιούνται από πίνακα στο γραφείο των νοσηλευτών.
Τέλος, μας καταγγέλθηκε ότι στα επισκεπτήρια οι συγγενείς βλέπουν τους δικούς τους πίσω από κλειδωμένες πόρτες (για αποτροπή διαφυγής ασθενών), και χωρίς την παρουσία νοσηλευτών. Με δεδομένη την οξεία φάση στην οποία βρίσκονται οι ασθενείς, αυτή η πρακτική μπορεί να είναι επικίνδυνη. Μας έχει καταγγελθεί ξυλοδαρμός από ασθενή γιο στον πατέρα του που τον επισκέφθηκε.
2. Περιορισμός της θεραπευτικής φροντίδας και παραβίαση βασικών προδιαγραφών νοσηλείας
Ο αριθμός και οι συνθήκες νοσηλείας, εκ των πραγμάτων, δεν επιτρέπουν στους θεράποντες ιατρούς να αφιερώσουν τον απαιτούμενο χρόνο σε κάθε ασθενή ή να τους παρακολουθούν με τη συχνότητα που απαιτείται και αυτό οδηγεί σε υποβάθμιση της ποιότητας της θεραπείας και περιορισμό του δικαιώματος των ασθενών σε αξιοπρεπή και εξατομικευμένη φροντίδα, ιδιαίτερα με δεδομένο το ότι πρόκειται για θαλάμους οξέων περιστατικών.
Η υπερσυγκέντρωση αυτή ακυρώνει τη θεραπευτική διαδικασία και θέτει ζητήματα συμμόρφωσης με τις προδιαγραφές λειτουργίας ψυχιατρικών δομών. Επιπλέον, ο υπερπληθυσμός αυτός είναι λογικό να προκαλέσει δυσφορία στους ασθενείς, αύξηση εντάσεων και επιδείνωση της ψυχικής τους κατάστασης.
3. Απουσία θεραπευτικών και ψυχοκοινωνικών προγραμμάτων
Καταγγέλλεται έλλειψη οργανωμένων δραστηριοτήτων κοινωνικοποίησης, ψυχαγωγίας και θεραπευτικής υποστήριξης, στοιχεία θεμελιώδη για τη σύγχρονη ψυχιατρική φροντίδα. Η θεραπεία που προσφέρεται στο νοσοκομείο στους ασθενείς είναι αποκλειστικά η φαρμακευτική αγωγή και μοναδική ψυχαγωγία η τηλεόραση, αν βρουν καρέκλα στην αίθουσα. Γνωρίζουμε πως είχε προκηρυχθεί η αγορά υπηρεσίων μέσω τεχνών, αλλά δεν προχώρησε για “οικονομικούς λόγους”.
4. Απόλυση χρόνιων ασθενών λόγω έλλειψης χώρου
Χρόνιοι ασθενείς απολύθηκαν λόγω έλλειψης χώρου και δεδομένης της απουσίας κατάλληλων δομών στην κοινότητα, αναγκάστηκαν να βρουν καταφύγιο σε στέγες ηλικιωμένων, το προσωπικό των οποίων δεν είναι εκπαιδευμένο για φροντίδα ψυχικά ασθενών. Το αποτέλεσμα είναι πολλοί να υποτροπιάζουν και να επανεισάγονται στο ΝΑ.
5. Η καντίνα του νοσοκομείου έκλεισε επειδή το κτήριο κρίθηκε ακατάλληλο, με αποτέλεσμα τόσο οι θεραπευόμενοι όσο και το νοσηλευτικό προσωπικό να αναγκάζονται να παραγγέλλουν από έξω, σε ακριβότερες τιμές.
Η εικόνα που περιγράφεται δεν συνάδει με ένα σύγχρονο δημόσιο σύστημα ψυχικής υγείας και αυτή είναι ένα μόνο κομμάτι του υποβαθμισμένου χώρου της ψυχικής υγείας στον τόπο μας και της συνακόλουθης ταλαιπωρίας χιλιάδων ασθενών και των εξουθενωμένων συγγενών τους. Οι συνθήκες υπερπληθυσμού, η έλλειψη υποδομών, η αδυναμία παροχής ουσιαστικής θεραπευτικής φροντίδας δεν μπορούν να θεωρούνται κανονικότητα.
ΩΣ Πα.Φ.Ο.Ψ.Υ. ΑΠΑΙΤΟΥΜΕ:
▪ Τήρηση των προβλεπόμενων ορίων χωρητικότητας.
▪ Εξεύρεση λύσεων για την άμεση αποσυμφόρηση των θαλάμων.
▪ Ενίσχυση με επαρκές προσωπικό.
▪ Ανάπτυξη θεραπευτικών και ψυχοκοινωνικών προγραμμάτων.
▪ Διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών νοσηλείας για όλους τους ασθενείς, και αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας για τους εργαζομένους.
Πολύ σημαντική δε είναι η άμεση έναρξη των διαδικασιών για την Β´ φάση του νοσοκομείου Αθαλάσσας, ώστε να δοθούν μόνιμες λύσεις στα χρονίζοντα προβλήματα του χώρου.
Η ψυχική υγεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διαχείριση αριθμών. Είναι ζήτημα αξιοπρέπειας, δικαιωμάτων και δημόσιας ευθύνης.
Εμείς, ως ο Φορέας που αντιπροσωπεύει έξι οργανώσεις, όπως αναγράφονται πιο κάτω, που λαμβάνει όλο και πιο αποκαρδιωτικές αναφορές από συγγενείς ασθενών, καλούμε το Υπουργείο Υγείας, τον Οργανισμό Κρατικών Υπηρεσιών Υγείας καθώς και τις αρμόδιες Κοινοβουλευτικές Επιτροπές Υγείας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και την Επίτροπο Διοικήσεως και Προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων να εξετάσουν σοβαρά τα προβλήματα που προκύπτουν και να δώσουν άμεσα λύσεις.
Υπογράφοντα Μέλη
- Σύνδεσμος Προστασίας Ψυχικής Υγείας [Λευκωσία]
- Σύνδεσμος Οικογενειών και Φίλων Ψυχικής Υγείας “Αγκαλιά”
- Ψυχική Υγεία για Όλους [Λάρνακα]
- ‘Ομιλος Ψυχικής Υγείας [Λεμεσός]
- Σύνδεσμος Ψυχικής Στήριξης Αραδίππου
- Παγκύπριος Όμιλος Ελπιδοφόρος
