16/06/2026
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΚΥΠΡΙΑΚΟΥ ΛΟΜΠΥ ΓΥΝΑΙΚΩΝ
Λευκωσία, 16 Ιουνίου 2026
Ολοκληρωμένες Πολιτικές Στήριξης των Οικογενειών για την αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας βασιζόμενες στην Ισότητα των Φύλων
Με αφορμή τη δημόσια συζήτηση που αναπτύχθηκε μετά τις πρόσφατες δηλώσεις της Προέδρου της Βουλής κ. Αννίτας Δημητρίου και του Προέδρου του Κινήματος Άμεση Δημοκρατία κ. Φειδία Παναγιώτου σχετικά με την παροχή οικονομικών κινήτρων για αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας, το Κυπριακό Λόμπι Γυναικών θεωρεί σημαντικό να καταθέσει ορισμένες τεκμηριωμένες θέσεις.
Η υπογεννητικότητα αποτελεί ένα πραγματικό δημογραφικό και κοινωνικό ζήτημα που απασχολεί τόσο την Κύπρο όσο και πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, η διεθνής εμπειρία και η επιστημονική βιβλιογραφία καταδεικνύουν ότι δεν αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά μέσω μεμονωμένων οικονομικών παροχών, αλλά μέσω ολοκληρωμένων πολιτικών στήριξης της οικογένειας, της φροντίδας και της ισότητας των φύλων.
Ως Κυπριακό Λόμπι Γυναικών θεωρούμε ότι κάθε οικονομικό μέτρο στήριξης των οικογενειών είναι θετικό, εφόσον εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική. Οι αποφάσεις για απόκτηση παιδιών επηρεάζονται κυρίως από την οικονομική ασφάλεια, το κόστος στέγασης, την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες φροντίδας και τη δυνατότητα συμφιλίωσης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Στην Κύπρο εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την οικονομική προσβασιμότητα των υπηρεσιών προσχολικής φροντίδας, τη στήριξη των εργαζόμενων γονέων και τη διαθεσιμότητα υπηρεσιών φροντίδας για ηλικιωμένα άτομα, άτομα με αναπηρία και άλλα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας. Παράλληλα, οι ευθύνες φροντίδας εξακολουθούν να κατανέμονται άνισα, επηρεάζοντας ιδιαίτερα τις γυναίκες και τις επαγγελματικές τους προοπτικές.
Οι χώρες που καταγράφουν καλύτερες επιδόσεις στη στήριξη των οικογενειών και στη διατήρηση της γεννητικότητας επενδύουν συστηματικά σε:
• δημόσιες και οικονομικά προσιτές δομές προσχολικής φροντίδας και εκπαίδευσης,
• υπηρεσίες φροντίδας για ηλικιωμένα άτομα, άτομα με αναπηρία και άλλα εξαρτώμενα πρόσωπα,
• ενίσχυση των γονικών αδειών και των μέτρων στήριξης των εργαζόμενων γονέων,
• πολιτικές που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πατέρων στη φροντίδα των παιδιών,
• ευέλικτες μορφές εργασίας χωρίς απώλεια δικαιωμάτων,
• πολιτικές προσιτής στέγασης,
• προσβάσιμες και φιλικές προς τα παιδιά κοινότητες.
Μια σύγχρονη δημογραφική πολιτική για την Κύπρο οφείλει να επενδύσει σε αυτές ακριβώς τις πολιτικές. Οι άνθρωποι δεν αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδιά επειδή λαμβάνουν μια εφάπαξ οικονομική παροχή. Αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδιά όταν αισθάνονται ότι μπορούν να τα μεγαλώσουν με ασφάλεια, αξιοπρέπεια και επαρκή κοινωνική στήριξη.
Η αντιμετώπιση της υπογεννητικότητας δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικών κινήτρων. Είναι ζήτημα κοινωνικής πολιτικής, ισότητας των φύλων, φροντίδας και ποιότητας ζωής.
Η διαμόρφωση μιας σύγχρονης δημογραφικής στρατηγικής δεν μπορεί να γίνει χωρίς τη συμβολή όλων των άμεσα ενδιαφερομένων, δηλαδή των ίδιων των νέων και των νέων γονιών. Για να γίνει αυτό πραγματικότητα χρειάζεται πολιτικό θάρρος. Απαιτεί επίσης την πλήρη συμμετοχή οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, τοπικών αρχών, ως ίσους εταίρους στον σχεδιασμό, την εφαρμογή και την αξιολόγηση.
Foundation Promoting Equality "Hypatia" Hands Across the Divide ZOE Vs War Violence Birth Forward - Cyprus Σοσιαλιστική Γυναικεία Κίνηση - Socialist Women's Movement Mediterranean Institute of Gender Studies (MIGS) Annita Demetriou - Αννίτα Δημητρίου