23/05/2026
Σε πρόσφατη ανάρτηση του στο Χ στις 20 Μαίου 2026, ο Γιώργος Παμπορίδης (ΓΠ), απαντώντας στον Ιάσωνα Αποστολόπουλο παράθεσε, με την ιδιότητα του ως νομικός, ισχυρισμούς αναφορικά με την αναχαίτηση του στόλου από το Ισραήλ στη ζώνη διάσωσης της χώρας μας. Συγκεκριμένα:
(1) Ισχυρίστηκε ότι σε διεθνή ύδατα το μόνο κράτος με δικαιοδοσία είναι το Κράτος Σημαίας. Κατ´εξαίρεση δύναται να αποκτήσει δικαιοδοσία το ναυτικό τρίτης χώρας μόνον όταν συντρέχει βάσιμη υποψία για διάπραξη διεθνών ποινικών αδικημάτων όπως εμπόριο ανθρώπων, διεθνής τρομοκρατία, εμπόριο ναρκωτικών ουσιών κ.ά.
(2) Ισχυρίστηκε ότι η Σύμβαση για Έρευνα και Διάσωση (SAR) δεν έχει εφαρμογή σε περιστατικά αυτής της φύσης, ούτε σε περιστατικά πειρατείας.
(3) Ισχυρίστηκε ότι το modus operandi των συμμετεχόντων και η ‘κατάχρηση’ του σήματος SOS παραπέμπουν σε οργανωμένη προσπάθεια να εκτεθεί η Κύπρος και η Ελλάδα ως συνεργοί σε πράξεις των Ισραηλινών. Kαι επομένως ότι το όλο εγχείρημα πρέπει να στήθηκε από ξένες μυστικές υπηρεσίες.
(4) Εισηγήθηκε την υιοθέτηση νομοθεσίας που να ποινικοποιεί την παράνομη και καταχρηστική αποστολή μυνήματος SOS όταν γίνεται με σκοπό το «διασυρμό της Κυπριακής Δημοκρατίας».
➡️ Κανένα από τα ανωτέρω δεν ισχύει, κατά τη γνώμη μας.
(1) Σύμφωνα με την UNCLOS III (αρθρο 87) όλοι έχουν το δικαίωμα της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην ανοιχτή θάλασσα και όλα τα κράτη έχουν δικαιοδοσία να διασφαλίσουν αυτό το δικαίωμα. Η φράση «το μόνο κράτος με δικαιοδοσία είναι το κράτος σημαίας» είναι νομικά ελλιπής. Όταν πλοίο στην ανοικτή θάλασσα εκπέμπει σήμα κινδύνου, ενεργοποιούνται άλλες διεθνείς υποχρεώσεις πέρα από την αποκλειστική δικαιοδοσία του κράτους σημαίας: UNCLOS άρθρο 98, SOLAS, SAR Convention. Το παράκτιο κράτος που έχει την ευθύνη έρευνας και διάσωσης αποκτά αρμοδιότητα συντονισμού επιχείρησης έρευνας και διάσωσης, επιχειρησιακές εξουσίες και διεθνή υποχρέωση ανταπόκρισης. Ο ΓΠ σύγχισε δύο διαφορετικά επίπεδα δικαιοδοσίας: Τη δικαιοδοσία επί του πλοίου (που κατά κανόνα ανήκει στο κράτος σημαίας) και την αρμοδιότητα έρευνας και διάσωσης που ανήκει στο παράκτιο κράτος της περιοχής SAR, ακόμη και στην ανοικτή θάλασσα.
(2) Η Σύμβαση για την έρευνα και διάσωση (SAR) προβλέπει ότι τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να διατηρούν 24ωρη ετοιμότητα για να ανταποκρίνονται σε κλήσεις κινδύνου, να αναζητούν αγνοούμενα σκάφη και άτομα και να συντονίζουν τις διασώσεις. Υπάρχει ρητή και σαφής υποχρέωση να διασφαλίζεται η παροχή βοήθειας σε κάθε πρόσωπο που βρίσκεται σε κίνδυνο στη θάλασσα. Η διάσωση ζωών, η παροχή ιατρικής βοήθειας και η μεταφορά των επιζώντων σε ασφαλές μέρος αποτελούν την κύρια αποστολή της έρευνας και διάσωσης που προβλέπει η SAR, τα συμβαλλόμενα μέρη της οποίας υποχρεούνται να λαμβάνουν επείγοντα μέτρα για να εξασφαλίσουν ότι παρέχεται η απαραίτητη βοήθεια σε οποιοδήποτε πρόσωπο βρίσκεται ή φαίνεται να βρίσκεται σε κίνδυνο στη θάλασσα. Η βίαιη απαγωγή του πληρώματος από μασκοφόρους κομμάντο εμπίπτει ακριβώς εντός του πεδίου εφαρμογής της SAR.
Η πειρατεία στην ανοικτή θάλασσα αποτελεί εξαίρεση στον γενικό κανόνα της αποκλειστικής δικαιοδοσίας του κράτους σημαίας. Για πράξεις πειρατείας ισχύει η αρχή της οικουμενικής δικαιοδοσίας (universal jurisdiction). Αυτό σημαίνει ότι οποιοδήποτε κράτος μπορεί να επέμβει κατά πειρατών, να καταλάβει πειρατικό πλοίο, να συλλάβει υπόπτους και να τους δικάσει στα εθνικά του δικαστήρια, ακόμη και αν το πλοίο δεν φέρει τη σημαία του, οι δράστες δεν είναι υπήκοοί του, και τα θύματα δεν συνδέονται με αυτό. Η αρχή αυτή κατοχυρώνεται στα άρθρα 100–107 της UNCLOS. Το Άρθρο 100 της UNCLOS III δημιουργεί υποχρέωση συνεργασίας για την καταστολή της πειρατείας.
(3) Δεν υπάρχει συνειρμός στο επιχείρημα ότι γίνεται προσπάθεια κατάδειξης των ευθυνών της Κύπρου για συνέργεια με το Ισραήλ και ότι αυτό αποδεικνύει τη συμμετοχή ξένων μυστικών υπηρεσιών. Αποτελεί πάγια πρακτική της παράταξης που εκπροσωπεί ο κ. Παμπορίδης να προσπαθούν να αποδώσουν τις παρανομίες των κυβερνήσεων τους σε «ξένο δάχτυλο» (βλ. χρυσά διαβατήρια, videogate, κ.α.). Η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη δεν χάνει ευκαιρία να παρουσιάσει στην κοινωνία τη συνεργασία της με το Ισραήλ και μάλιστα να την καταδείξει ως πλεονέκτημα εν μέσω γενοκτονίας. Γι αυτή τη συνέργεια, δεν χρειάζεται καμία μυστική υπηρεσία να θέσει σε λειτουργία κανένα μηχανισμό: τα καταφέρνει μια χαρά από μόνη της η κυβέρνηση. Εξ άλλου η αλληπρόσαλλη αντίδραση των διαφόρων κυβερνητικών υπηρεσιών στην αναχαίτηση του στολίσκου δεν αφήνει καμία αμφιβολία πως η κυβέρνηση γνώριζε και έλαβε συνειδητή απόφαση να την αγνοήσει, δηλώνοντας πρώτα (ψευδώς) πως δεν έλαβε σήμα κινδύνου και ύστερα πως το έλαβε αλλά δεν επενέβηκε επειδή επρόκειτο για «νηοψία».
Ο ισχυρισμός ότι το σήμα κινδύνου που εξέπεμψε ο στολίσκος ήταν ‘καταχρηστικός’ καταρρίπτεται από τα γεγονότα, αφού λίγα λεπτά μετά την αποστολή, έτυχαν βίαιης επίθεσης και απαγωγής από τον Ισραηλινό στρατό. Η ίδια η κυβέρνηση Χριστοδουλίδη παραδεχόταν λίγες ώρες αργότερα ότι το πλήρωμα των πλοίων έτυχε απαράδεχτης εξευτελιστικής μεταχείρισης κατά τη μεταφορά και κράτηση του στο Ισραήλ. Ουδείς νοήμων άνθρωπος μπορεί να συμπεράνει ότι το σήμα κινδύνου ήταν αχρείαστο.
(4) Yπάρχει στο διεθνές δίκαιο ήδη ρητή απαγόρευση της κατάχρησης του σήματος κινδύνου (SOLAS Regulation 35 - Misuse of distress signals). Η πρόταση του ΓΠ παραπέμπει σε τιμωρητική ποινικοποίηση υπάρχουσας απαγόρευσης για σκοπους εκφοβισμού, που θα υπονομεύσει την ασφάλεια των επιβαίνοντων σε πλοία και θα συρρικνώσει τα δικαιώματα τους. Ο στόχος, που προφανώς συμμερίζεται και το κράτος του Ισραήλ, να μην γίνονται ανθρωπιστικές αποστολές προς τη Γάζα και να μην αρθεί ο αποκλεισμός της.
Το διεθνές δίκαιο δεν είναι θέμα «άποψης». Οι θεματοφύλακες του Διεθνούς Δικαίου, δηλ. ο ΟΗΕ, έχουν επανελειμμένα εκδώσει ψηφίσματα ότι ο αποκλεισμός της Γάζας, η κατοχή και ο εποικισμός των Παλαιστινιακών περιοχών είναι παράνομα και ότι το Ισραήλ διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα. Εξ ού και οι ηγέτες του καταζητούνται με διεθνή εντάλματα σύλληψης.
