Institut za regionalni razvoj

Institut za regionalni razvoj Udruženje Institut za regionalni razvoj

Crnka, mrguda ili umbra (Umbra krameri) je endemična vrsta riba za sliv Dunava i Djestra, najsrodnija je porodici štuka....
02/08/2026

Crnka, mrguda ili umbra (Umbra krameri) je endemična vrsta riba za sliv Dunava i Djestra, najsrodnija je porodici štuka. Crnka naseljava močvarna staništa nizijskih područja obrasla gustom vegetacijom. Najčešće se hrani sitnim beskičmenjacima. Uobičajena dužina tela je 5-10 cm, a masa 5-10 g. lako je vrsta veoma otporna na nepovoljne životne uslove, usled gubitka staništa došlo je do znatnog smanjenja broja ove vrste u poslednjih nekoliko decenija. Iz navedenog razloga crnka je proglašena za globalno ranjivu vrstu za koju je propisan trajni lovostaj, a u Srbiji je i strogo zaštićena vrsta. Na teritoriji Srbije prisutna je na svega tri podrucja: severozapadna Bačka, južni Banat i severna Mačva. U južnom Banatu, crnka naseljava i područje SRP „Kraljevac”.

Da li ste znali?

Crnka je u stanju da preživi u vodi sa niskom koncentracijom kiseonika, jer za disanje osim škrga koristi i riblji mehur koji joj omugućava upotrebu atmosferskog vazduha.
Tokom sušnog perioda može preživeti bez vode, tako što se zakopava u blato ili mulj u kome može opstati i više sedmica.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu Biološki Fakultet uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

EU u Srbiji .za.tebe
🇨🇭 Swiss Embassy in Serbia and Montenegro
UNDP Serbia
Ministarstvo ZŽS
Embassy of Sweden in Belgrade
Sida-Styrelsen för internationellt utvecklingssamarbete
European Investment Bank






Hvala Bojani za ovako lep i realističan dizajn Umbre, tačnije Crnke Bojana Stojanovic Illustration & Surface pattern design & Bojana | razglednice i stikeri inspirisani prirodom i Srbijom

26/07/2026

KOJE ALOHTONE VRSTE ŽIVE U SRP „KRALJEVAC”? 🐟

Nastavljamo priču o invazivnim vrstama – ovog p**a konkretno o Specijalnom rezervatu prirode „Kraljevac”.

🎥 Dr Tijana Veličković sa Nacionalnog instituta za biologiju iz Slovenije otkriva nam u novom videu da od ukupno oko 30 vrsta riba u rezervatu, čak nekoliko njih nije autohtono za Srbiju – babuška, čverglan, sunčica, tolstolobik, amurski čebačok i druge. Zanimljivo je i da neke vrste jesu autohtone za Srbiju, ali ne i za ovaj izvorni ritski ekosistem!

⚠️ Posebno negativan uticaj na riblju zajednicu imaju babuška i čverglan. Zato je selektivni izlov ovih vrsta ključna mera – kako bismo kontrolisali njihovu brojnost i sačuvali stabilnost autohtonih populacija riba, uključujući i crnku. Ovaj proces počeo je još sredinom 20. veka, unošenjem vrsta radi sportskog ribolova – a danas radimo na tome da vratimo ravnotežu.

Pogledajte video! 👆



Hvala dr Tijani Veličković i Red&Blue na videu!

🌿 Uspešno završena revitalizacija staništa umbre u SRP „Kraljevac”!U Specijalnom prirodnom rezervatu „Kraljevac”, sprove...
25/07/2026

🌿 Uspešno završena revitalizacija staništa umbre u SRP „Kraljevac”!

U Specijalnom prirodnom rezervatu „Kraljevac”, sproveli smo važne aktivne mere zaštite prirode!

✅ Očišćen i produbljen kanal Ćinkina ćuprija
✅ Povezana fragmentisana vlažna staništa
✅ Zasađene autohtone vrste drveća duž obale kanala

✅ Održane su radionice, tribine i sastanci sa naučnom, stručnom i lokalnom zajednicom

Sve ovo radimo zarad jedne male, ali izuzetno važne vrste ribe – crne, mrgude ili umbre (Umbra krameri), strogo zaštićene vrste sa IUCN Crvene liste, kao i mnogih drugih biljnih i životinjskih vrsta koje dele ovo stanište.

Posebno smo ponosni na saradnju sa lokalnom zajednicom i Savetom korsnika – jer očuvanje prirode ne možemo zamisliti bez lokalnog stanovništva 🤝

Hvala svima koji su bili deo ove priče! 💚

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu Biološki Fakultet uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

EU u Srbiji .za.tebe
🇨🇭 Swiss Embassy in Serbia and Montenegro
UNDP Serbia
Ministarstvo ZŽS
Embassy of Sweden in Belgrade
Sida-Styrelsen för internationellt utvecklingssamarbete
European Investment Bank




23/07/2026

🐟 ŠTA SU USTVARI INVAZIVNE VRSTE? 🐟

Sve češće čujemo o problemima koje stvaraju invazivne vrste riba – ali šta se tačno krije iza tog pojma?

Alohtone vrste riba su one koje su unete van svog prirodnog areala. Invazivne vrste su njihov podskup – uspešno se razmnožavaju i šire, i pritom ostavljaju negativan trag na ekosistem.

📌 Unošenje alohtonih vrsta nije novost, ali je danas intenzivirano globalizacijom i ljudskim aktivnostima – najčešće kroz poribljavanje, akvarijumsku industriju, transport i bekstvo iz uzgajališta.

⚠️ Iako se samo mali procenat unetih vrsta zaista uspostavi kao invazivan, uticaj može biti ogroman: kompeticija za resurse, predatorstvo, prenošenje bolesti i hibridizacija sa autohtonim vrstama vode ka padu biodiverziteta, pa i lokalnom izumiranju vrsta. Menja se čitava struktura zajednica i funkcionisanje celog ekosistema.

💧 Zato je važno da razumemo ovaj problem – zaštita naših voda počinje od znanja.

🎥 O tome kako invazivne vrste negativno utiču na druge vrste i na stanište – kroz kompeticiju za hranu, ometanje mresta i hibridizaciju – govori Đorđe Gajić sa Biološkog fakulteta u Beogradu u našem novom videu. Pogledajte ga! 👆

22/03/2026

💧 Svetski dan voda 💧

Mali koraci prave veliku razliku.

Kanal Ćinkina ćuprija kao budući deo SRP “Kraljevac” izmuljen je, voda je sada tu, a sledeći korak je sadnja autohtonih vrsta drveća kao rešenje zasnovano na prirodi (NbS). 🌱

Priroda zna rešenje – na nama je da joj damo šansu.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

.za.tebe










02/02/2026

Vlažna staništa su među najvrednijim, ali i najugroženijim ekosistemima na svetu. Ona su ključna za očuvanje prirode i biološke raznovrsnosti, imaju neprocenjivu ulogu u regulaciji voda, ublažavanju poplava, ublažavanju klimatskih promena i očuvanju brojnih biljnih i životinjskih vrsta.
Upravo zbog njihove važnosti 2. februara 1971. godine u Ramsaru (Iran) donesena je međunarodna Konvencija o vlažnim područjima, poznata kao Ramsarska konvencija, kojom se podstiče zaštita, održivo upravljanje i međunarodna saradnja u očuvanju vlažnih staništa.
Posebno nam je drago da aktivne mere koje se ovih dana sprovode u okviru projekta “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” na delu teritorije SRP”Kraljevac” imaju za cilj revitalizaciju vlažnog staništa koje je dom velikom broju retkih i zaštićenih, ali i nezaštićenih biljnih i životinjskih vrsta. O ovoj temi govori prof. dr Imre Krizmanić sa Biološkog fakulteta u Beogradu.

Da li znate da vlažna staništa nestaju čak tri p**a brže od šuma, što dodatno naglašava koliko je njihovo očuvanje važno.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

.za.tebe










02/01/2026

Prof. dr Saša Marić sa Biološkog fakulteta u Beogradu priča o umbri, o njenoj otpornosti i našoj upornosti.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

.za.tebe










Decembar je vreme za sumiranje postignutog i planiranje novih ciljeva. Pre nego što zakoračimo u naredni period, želimo ...
23/12/2025

Decembar je vreme za sumiranje postignutog i planiranje novih ciljeva. Pre nego što zakoračimo u naredni period, želimo da podelimo nešto što nas je posebno obradovalo ove godine 💫

✨ Na ovogodišnjem festivalu Kampanje sa svrhom , manifestaciji koja već petu godinu zaredom nagrađuje društveno odgovorne kampanje u Srbiji, naša prva zajednička crowdfunding kampanja , koju su pokrenuli Mladi istraživači Srbije zajedno sa Udruženjem sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero“, Beogradskom otvorenom školom i Institututom za regionalni razvoj, osvojila je:

🏆 GRAND PRIX u ECO kategoriji.

Za sve nas, kampanja je bila mnogo više od prikupljanja sredstava. Bila je prilika da učimo, slušamo zajednicu i gradimo poverenje. Posebno nas raduje uspeh kampanje i nabavka specifične opreme za praćenje barskih kornjača, koju naučnici prvi put koriste u Srbiji i to baš u okviru SRP “Kraljevac”. Ova kampanja je bila početak naše priče o aktivnim merama zaštite barskih kornjača na Kraljevcu.

Još jednom, veliko hvala svim partnerima .vss , , , , timu i mnogima, koji su se na svoj način uključivali i podržali ceo ovaj proces.

Da li znate da je umbra u stanju je da preživi u vodi sa niskom koncentacijom kiseonika?Da, jer za disanje osim škrga ko...
10/12/2025

Da li znate da je umbra u stanju je da preživi u vodi sa niskom koncentacijom kiseonika?

Da, jer za disanje osim škrga koristi i riblji mehur koji joj omugućava korišćenje atmosferskog vazduha, a na vlažnom mestu može izdržati čak i do 10 sati bez vode.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

.za.tebe









30/11/2025

Direktiva EU o obnovi staništa u fokus stavlja aktivne mera obnove i revitalizacije staništa,
jedna od takvih mera upravo je čišćenje i izmuljavanje kanala Ćinkina ćuprija u okviru SRP “Kraljevca” kako bi revitalizovali stanište umbre i očuvali ovu vrstu.

Projekat “Revitalizacija staništa umbre u SRP Kraljevac” sprovodi Udruženje sportskih ribolovaca “Deliblatsko jezero” u partnerstvu sa Institutom za regionalni razvoj i Biološkim fakultetom u Beogradu uz finansijsku podršku Švedske u okviru .

.za.tebe










Address

Novi Sad
21000

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Institut za regionalni razvoj posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share

Category