Osman Osmani

01/09/2026

Abdullah Prapashtica këtu nuk flet thjesht si komentues i mëvonshëm i historisë. Ai flet për procese në të cilat ka qenë pjesëmarrës i drejtpërdrejtë dhe njëri ndër ideatorët e drejtuesit e organizimit politik për Republikën.

Me rëndësi të veçantë janë pjesët që lidhen me platformën dhe veprimtarinë e PKMLSHJ-së, kërkesën për barazi politike e kombëtare të shqiptarëve përmes Republikës, demonstratat e vitit 1981, raportet dhe dallimet ndërmjet organizatave të rezistencës, bashkëpunimin e veprimtarëve të tyre në terren, si dhe përpjekjet për bashkimin organizativ që çuan në krijimin e Lëvizjes për Republikën Shqiptare në Jugosllavi.

Rreth pjesës së dytë të intervistës së Abdullah Prapashticës në “Debat Plus” E kam dëgjuar me vëmendje këtë rrëfim jo vetëm si dikush që interesohet për histori

29/08/2026

NJË DËSHMI NGA BRENDA E ORGANIZIMIT PËR REPUBLIKËN

Rreth pjesës së dytë të intervistës së Abdullah Prapashticës në “Debat Plus”

Po e shpërndaj pjesën e dytë të intervistës së Abdullah Prapashticës në emisionin “Debat Plus” të TV Dukagjinit, me gazetarin Ermal Panduri.

E kam dëgjuar me vëmendje këtë rrëfim jo vetëm si dikush që interesohet për historinë e asaj periudhe, por edhe si dëshmitar dhe bashkëveprimtar i drejtpërdrejtë i një pjese të konsiderueshme të ngjarjeve, veprimtarisë dhe proceseve për të cilat flitet.

Pikërisht nga kjo pozitë mund të them se, për ato zhvillime që i kam njohur, përjetuar ose për të cilat disponoj dokumentacion përkatës, mund ta konfirmoj pothuajse në tërësi besnikërinë faktike të rrëfimit të Abdullah Prapashticës.

Dua të bëj këtu edhe një dallim të rëndësishëm: ky konstatim nuk do të thotë se Abdullahu dhe unë ndajmë sot të njëjtat pikëpamje politike. Përkundrazi, kemi mospajtime të theksuara në vlerësimin e elitave politike dhe të zhvillimeve aktuale në Kosovë e Shqipëri, si dhe për rrugët dhe zgjidhjet që secili prej nesh i konsideron më të përshtatshme për të ardhmen.

Prandaj, konfirmimi im këtu ka të bëjë me faktet dhe rrjedhat historike që i njoh drejtpërdrejt, jo me pajtimin me qëndrimet e tij të sotme politike.

Kjo është me rëndësi edhe për mënyrën se si duhet ta lexojmë intervistën. As dëshmia e një protagonisti të drejtpërdrejtë nuk duhet shpallur automatikisht si e vërteta përfundimtare. Kujtesa njerëzore duhet ballafaquar me dëshmitë e të tjerëve dhe, mbi të gjitha, me dokumentet e kohës.

Abdullah Prapashtica këtu nuk flet thjesht si komentues i mëvonshëm i historisë. Ai flet për procese në të cilat ka qenë pjesëmarrës i drejtpërdrejtë dhe njëri ndër ideatorët e drejtuesit e organizimit politik për Republikën.

Me rëndësi të veçantë janë pjesët që lidhen me platformën dhe veprimtarinë e PKMLSHJ-së, kërkesën për barazi politike e kombëtare të shqiptarëve përmes Republikës, demonstratat e vitit 1981, raportet dhe dallimet ndërmjet organizatave të rezistencës, bashkëpunimin e veprimtarëve të tyre në terren, si dhe përpjekjet për bashkimin organizativ që çuan në krijimin e Lëvizjes për Republikën Shqiptare në Jugosllavi.

BASHKIMI DHE DATAT QË DUHEN DËSHMUAR ME DOKUMENTE

Një çështje që meriton vëmendje të posaçme është procesi i bashkimit dhe datat e tij.

Në rrëfimin e vet, Prapashtica u qëndron datave 17 shkurt dhe 15 maj 1982: së pari bashkimit të LNÇKVSHJ-së me PKMLSHJ-në dhe më pas bashkimit të OMLK-së në Lëvizjen për Republikë.

Pikërisht këto data janë bërë, shumë vite pas ngjarjeve, objekt interpretimesh dhe kontestimesh të ndryshme. Për këtë arsye, këtu më shumë se kudo tjetër duhet t’ua lëmë fjalën dokumenteve të kohës dhe dëshmive të protagonistëve që kanë marrë pjesë drejtpërdrejt në procesin e bashkimit.

KABLOGRAMI I BUJAR HOXHËS DHE DOKUMENTACIONI QË DUHET PARË NË TËRËSI

Në këtë kontekst dua të bëj edhe një sqarim lidhur me kabllogramin e Bujar Hoxhës, të paraqitur gjatë emisionit.

Dokumenti i paraqitur aty është i paplotë. Për mënyrën se si është përzgjedhur dhe ofruar vetëm një pjesë e tij, kam arsye të dyshoj se kjo mund të mos jetë krejt e rastësishme, sidomos kur një fragment i tillë përdoret për të ushqyer interpretime rreth procesit dhe datës së bashkimit.

Për fat, këtu nuk jemi të detyruar të mbështetemi në hamendësime.

Nga Arkivi i Shtetit Shqiptar kam siguruar edhe raportin tonë përkatës mbi rrjedhën e bisedimeve rreth bashkimit. Kjo na mundëson që dokumentet të vendosen pranë njëri-tjetrit, të krahasohen dhe të lexohen në kontekstin e tyre të plotë.

Nëse një fragment dokumenti përdoret për të ngritur hipoteza konspirative apo për të relativizuar e zhvendosur një datë historike, ndërsa ekziston dokumentacion tjetër i kohës që ndriçon rrjedhën e procesit, atëherë zgjidhja është e thjeshtë:

T’I NXJERRIM DOKUMENTET, T’I BALLAFAQOJMË DHE T’I LËMË TË FLASIN.

Kush pretendon një datë tjetër të bashkimit është i lirë ta bëjë këtë. Por një pretendim historik kërkon dëshmi historike. I njëjti standard vlen edhe për ne që u qëndrojmë datave 17 shkurt dhe 15 maj 1982.

Historia nuk mund të rindërtohet katër dekada më vonë duke përzgjedhur vetëm ato fragmente që i përshtaten një teze të caktuar.

PA MITIZIM, POR EDHE PA ZHVLERËSIM TË VONSHËM

Kanë kaluar më shumë se katër dekada. Protagonistët e asaj kohe po largohen njëri pas tjetrit dhe, bashkë me ta, rrezikojnë të humbasin edhe dëshmi që nuk gjenden domosdoshmërisht në arkiva.

Prandaj rrëfimet e tyre duhet të regjistrohen, të ruhen dhe të ballafaqohen me dokumentacionin ekzistues.

Pa mitizim, por edhe pa zhvlerësim të vonshëm.

Ka ardhur koha që historinë e organizimit politik shqiptar të asaj periudhe ta çlirojmë si nga monopoli i interpretimit zyrtar jugosllav të kohës, ashtu edhe nga përpjekjet e mëvonshme të cilitdo rrymë apo protagonist për ta përshtatur atë sipas nevojave të sotme.

Asnjë rrymë nuk e posedon e vetme gjithë të vërtetën. Por kjo nuk do të thotë se të gjitha pretendimet kanë të njëjtën peshë. Aty ku ekzistojnë dokumente të kohës, ato duhet të kenë peshë të veçantë.

Prandaj vazhdoj ta mbështes idenë që përfaqësuesit e të gjitha rrymave të kohës, pa dallim e pa përjashtim, të ballafaqohen publikisht me dokumentet, dëshmitë dhe argumentet e tyre.

Jo për të përcaktuar se kush duhet të dalë “i pari” apo “i fundit” në histori.

Jo për të ndarë merita sipas përkatësive të sotme politike.

Dhe, sigurisht, jo për të rehabilituar represionin apo për të relativizuar vuajtjet e atyre që u burgosën, u torturuan dhe u përndoqën për bindjet dhe veprimtarinë e tyre.

Por për të plotësuar sa më ndershmërisht mozaikun ende të papërfunduar të historisë së organizimit shqiptar për liri, barazi, Republikë dhe vetëvendosje.

NJË DËSHMI QË DUHET BALLAFAQUAR ME DËSHMITË E TJERA

Pjesën e dytë të intervistës së Abdullah Prapashticës e konsideroj një dëshmi me peshë në këtë drejtim.

Edhe ajo, natyrisht, duhet t’i nënshtrohet të njëjtit standard që kërkojmë prej të gjithëve: ballafaqimit me dokumentet dhe dëshmitë e tjera.

Si bashkëveprimtar dhe dëshmitar i drejtpërdrejtë i një pjese të madhe të veprimtarisë dhe zhvillimeve për të cilat ai flet, e konsideroj të rëndësishme ta them publikisht:

PËR NGJARJET DHE PROCESET QË I KAM NJOHUR E PËRJETUAR DREJTPËRDREJT, OSE PËR TË CILAT DISPONOJ DOKUMENTACIONIN PËRKATËS, RRËFIMIN E ABDULLAH PRAPASHTICËS E KONSIDEROJ NË MASËN DËRRMUESE BESNIK NDAJ ASAJ QË KA NDODHUR.

Aty ku ekzistojnë dilema, le të kërkojmë dokumentet.

Aty ku ekzistojnë versione të ndryshme, le t’i ballafaqojmë dëshmitë.

Dhe aty ku dokumentet flasin qartë, le t’i lëmë ato të flasin – edhe kur nuk u përshtaten rrëfimeve tona të mëvonshme.

Në lidhje në vijim mund të ndiqni pjesëm e dytë të intervistës së Abdullah Prapashticës në “Debat Plus”⁠

🔴KUSH E VRAU JUSUF GËRVALLËN SIPAS ABDULLAH PRAPASHTICËS? - Debat Plus

27/08/2026

Pse shtrembërohet 17 shkurti 1982?

Vitet e fundit janë shtuar përpjekjet për ta relativizuar, zhvendosur ose zhvlerësuar 17 shkurtin 1982 dhe për ta shkëputur atë nga rrugëtimi që çoi te 17 shkurti 2008.

Në disa raste mohohet vetë akti i bashkimit. Në raste të tjera pranohen dokumentet, por u zvogëlohet rëndësia. Herë krijohen data alternative pa i ballafaquar ato me aktet origjinale, ndërsa herë meritat e mëvonshme përdoren për të ndërtuar prapaveprueshëm role që nuk përputhen me kronologjinë.

Është e mundshme që pas disa prej këtyre interpretimeve të qëndrojë edhe dëshira për ta vendosur veten ose rrymën përkatëse në qendër të historisë. Por motivet personale nuk mund të shpallen fakte pa dëshmi. Ajo që mund të vlerësohet janë deklaratat, kundërthëniet dhe raporti i tyre me dokumentacionin.

Fakti që dikush nuk ka qenë protagonist i platformës së PKMLSHJ-së, i themelimit të LRSSHJ-së më 17 shkurt, i bashkimit të 15 majit 1982 ose i shpalljes së pavarësisë më 17 shkurt 2008, nuk ia mohon të drejtën për t’i studiuar dhe interpretuar këto ngjarje. Por askujt nuk i jep të drejtë t’i ndryshojë datat, t’i heshtë dokumentet ose t’i zëvendësojë protagonistët e dëshmuar me role të ndërtuara më vonë.

Nga Republika e kërkuar më 1982 te Republika e shpallur më 2008 Historia rrallë ecën në vijë të drejtë. Ajo zhvillohet përmes përpjekjeve të vazhdueshme, kthesa

27/08/2026

Kur dikush ndërton dhe përsërit rrëfime kategorike pa asnjë provë dokumentare, materiale apo dëshmi njerëzore të verifikueshme, nuk kemi të bëjmë me histori të dëshmuar, por me manipulim të narrativës dhe falsifikim të realitetit. Përsëritja e një pretendimi, sado bindshëm të paraqitet dhe pavarësisht autoritetit të atij që e shqipton, nuk e shndërron atë në fakt.

Këtë postim e bëj nisur nga një varg intervistash, deklaratash dhe reagimesh publike për historinë e Lëvizjes. Në këtë kuadër përfshihen edhe intervistat individuale të transmetuara në emisionin “Debat Plus”, të drejtuar nga Ermal Panduri në TV Dukagjini. Në këto paraqitje janë ngritur pretendime dhe akuza të rënda, shpesh pa prova të verifikueshme dhe pa ballafaqim të dëshmive. Po ashtu, në shumë raste nuk janë përfshirë personat e apostrofuar, të akuzuar ose të përfolur.

25/08/2026

AKUZA PA DËSHMI NDAJ NUHI SYLEJMANIT NUK MUND TË KALOJË NË HESHTJE

Intervista me Ibrahim Kelmendin në emisionin “Debat Plus” është realizuar në një formë të veçantë: përgjigjet janë përgatitur me shkrim nga vetë ai dhe janë lexuar me ndihmën e inteligjencës artificiale, për shkak të pasojave të sëmundjes së kancerit dhe pamundësisë së tij për t’u shprehur gojarisht.

Para çdo vërejtjeje për përmbajtjen e intervistës, dëshiroj të shpreh keqardhjen time të sinqertë njerëzore për gjendjen shëndetësore të Ibrahim Kelmendit dhe t’i uroj forcë në përballimin e sëmundjes. Njëkohësisht shpreh respektin dhe mirënjohjen për veprimtarinë e njohur atdhetare e çlirimtare të vëllezërve Kelmendi.

Ky respekt, megjithatë, nuk mund të nënkuptojë heshtje përballë përpjekjeve përjashtuese e përbaltëse dhe akuzave të rënda, të ngritura pa dëshmi ndaj veprimtarëve të tjerë të dëshmuar të çështjes atdhetare e çlirimtare. As gjendja shëndetësore dhe as meritat e mëhershme nuk e përjashtojnë përgjegjësinë për fjalën publike.

Kësaj radhe nuk do të ndalem te akuzat dhe cilësimet e Ibrahim Kelmendit ndaj Sabri Novoselës, Xhafer Shatrit dhe Abdullah Prapashticës, të cilët ai duket se vazhdon t’i trajtojë si rivalë politikë. Veçanërisht raportet e tij me Sabri Novoselën dhe Xhafer Shatrin, me të cilët ka bashkëpunuar ngushtë, por ndaj të cilëve më vonë ka ngritur akuza të rënda dhe është përfshirë në përplasje organizative, kërkojnë trajtim të veçantë, të mbështetur në dokumente dhe në ballafaqimin e dëshmive. Në këtë reagim do të përqendrohem vetëm te akuza e pambështetur ndaj Nuhi Sylejmanit.

Veçanërisht e papranueshme ishte akuza e Ibrahim Kelmendit ndaj Nuhi Sylejmanit, bashkëveprimtarit të afërt të Jusuf Gërvallës, të cilin e cilësoi si “njeri të UDB-së”, pa paraqitur asnjë dokument ose fakt të verifikueshëm. Një akuzë kaq e rëndë nuk mund të mbështetet në insinuata, kundërshti të mëvonshme apo kujtime të përshtatura prapaveprueshëm. Ajo kërkon prova konkrete.

Rrëfimi i Nuhi Sylejmanit në librin “Vrasje e trefishtë” paraqet një realitet krejt tjetër. Ai dëshmon se në janar 1982 udhëtoi me Jusuf Gërvallën dhe Nami Ramadanin në dasmën e Kadri Zekës në Zvicër. Jusufi kishte marrë me vete disa ekzemplarë të “Zërit të Kosovës”, të cilët ia dorëzuan Kadriut. Gjatë kthimit biseduan për veprimtarët e burgosur dhe vendosën të fillonin grumbullimin e ndihmave për familjet e tyre.

Më 13 janar 1982, Jusuf Gërvalla, i shoqëruar nga vajza e tij Donika dhe Murat Kryeziu, shkoi personalisht te Nuhi Sylejmani dhe e ftoi në tubimin e 16 janarit në banesën e Murat Kryeziut. Vetëm ky fakt dëshmon se Nuhiu nuk ishte figurë periferike, por pjesë e rrethit me të cilin Jusufi komunikonte, bashkëvepronte dhe organizonte veprimtari konkrete.

Rëndësi të veçantë ka ajo që, sipas Nuhi Sylejmanit, ndodhi më 16 janar 1982. Në prani të rreth 23 pjesëmarrësve, Jusuf Gërvalla iu drejtua me ton qortues Ibrahim Kelmendit për incizimin e demonstratës së 4 korrikut në Frankfurt. Personi që kishte filmuar demonstratën kishte qenë, sipas Jusufit, nën përgjegjësinë organizative të Ibrahim Kelmendit. Megjithëse ishte premtuar një kopje, ajo nuk u ishte dorëzuar. Jusufi tha se kishin informata që incizimi kishte përfunduar në duart e UDB-së dhe se po përdorej për identifikimin dhe arrestimin e veprimtarëve.

Kjo dëshmi nuk provon vetvetiu se Ibrahim Kelmendi ia kishte dorëzuar incizimin UDB-së dhe as se mbante përgjegjësi përfundimtare për fatin e tij. Por ajo provon diçka tjetër shumë të rëndësishme: pyetjen për incizimin dhe rrezikun e dekonspirimit nuk e ngriti Nuhi Sylejmani kundër Ibrahim Kelmendit. Sipas dëshmisë së tij, atë e ngriti vetë Jusuf Gërvalla, drejtpërdrejt dhe në prani të shumë pjesëmarrësve.

Prandaj përpjekja e sotme për ta paraqitur Nuhi Sylejmanin si “njeri të UDB-së” i përmbys rolet e paraqitura në këtë dëshmi. Në vend që t’i jepet përgjigje pyetjes së ngritur nga Jusufi për incizimin dhe përgjegjësinë organizative rreth tij, dyshimi zhvendoset te dëshmitari që e ka ruajtur dhe publikuar këtë ngjarje.

Mund të shtrohet si hipotezë se pikërisht kjo dëshmi e bën Nuhi Sylejmanin të papërshtatshëm për rrëfimin e sotëm të Ibrahim Kelmendit. Por nuk mund të pohohet pa prova se ky është motivi i drejtpërdrejtë i akuzës. Ajo që mund të thuhet është se po zhvlerësohet një dëshmitar, rrëfimi i të cilit ia atribuon vetë Jusuf Gërvallës pyetjen kritike drejtuar Ibrahim Kelmendit.

Pozita e mëvonshme organizative e Nuhi Sylejmanit e bën çështjen edhe më domethënëse. Nga fundi i verës së vitit 1982, si anëtari i tretë i ish LNÇKVSHJ-së në udhëheqjen qendrore të paraparë të LRSSHJ-së, ai bashkëveproi me ish pjesëtarët e PKMLSHJ-së dhe ishte ndër drejtuesit e themelimit të Bashkimit të Punëtorëve të Kosovës – BPK, si organizatë e brendshme e Lëvizjes.

Nuhi Sylejmani, rrjedhimisht, përfaqëson një dëshmi të dyfishtë: ishte bashkëveprimtar i afërt i Jusuf Gërvallës dhe dëshmitar i drejtpërdrejtë i ngjarjeve të janarit 1982; më vonë bashkëpunoi me rrymën e ish PKMLSHJ-së dhe mori pjesë në themelimin e BPK-së brenda LRSSHJ-së. Dëshmia e tij lidh dy pjesë të historisë që disa rrëfime të mëvonshme përpiqen t’i ndajnë.

Po aq shqetësuese në këtë seri intervistash është mosparaqitja ose anashkalimi i dëshmive dokumentare, vështirë të kontestueshme, për bashkimin në LRSSHJ më 17 shkurt dhe 15 maj 1982. Historia nuk mund të trajtohet duke përzgjedhur vetëm rrëfimet që u përshtaten biografive politike të protagonistëve të caktuar, ndërsa dokumentet, personalitetet dhe dëshmitë kundërshtuese të lihen jashtë.

Ibrahim Kelmendi ka të drejtë ta paraqesë versionin e vet. Por deklaratat, insinuatat dhe cilësimet personale nuk mund t’i zëvendësojnë dokumentet, datat, vendimet organizative dhe dëshmitë e protagonistëve të tjerë.

Nga drejtuesi i emisionit, Ermal Panduri, priten edhe pyetje kritike: Mbi cilat dëshmi mbështetet akuza ndaj Nuhi Sylejmanit? A e mohon Ibrahim Kelmendi se më 16 janar 1982 Jusuf Gërvalla e pyeti për incizimin e demonstratës së Frankfurtit dhe për informatën se ai kishte përfunduar në duart e UDB-së? A do të ballafaqohet rrëfimi i Nuhiut me dëshmitë e pjesëmarrësve të tjerë të identifikuar në atë takim?

Nëse Ibrahim Kelmendi zotëron dokumente që e provojnë akuzën ndaj Nuhi Sylejmanit, duhet t’i bëjë publike. Nëse nuk i ka, akuza përbën përbaltje të rëndë të një veprimtari dhe dëshmitari historik.

Historia e Lëvizjes nuk është pronë personale dhe as material për rehabilitime biografike. Ajo duhet trajtuar me dokumente, me pluralitet dëshmish dhe me të drejtën e personave të përfolur për t’u përgjigjur. Përndryshe, në vend të ndriçimit të historisë, prodhojmë vetëm një shtresë të re shtrembërimesh.

https://www.facebook.com/share/v/1e4TxEJx2o/?mibextid=wwXIfr

21/08/2026

Diaspora shqiptare në Zvicër zotëron përvojë të çmuar në administratë, ekonomi, arsim, shëndetësi, punë sociale, sindikalizëm, sigurime shoqërore, demokraci lokale dhe organizim qytetar. Ky potencial nuk mund të aktivizohet me thirrje të rastit dhe as vetëm përmes afërsisë me një parti politike.
Nevojitet një partneritet transnacional, institucionalisht i qëndrueshëm, politikisht pluralist dhe i hapur ndaj profesionistëve, shoqatave, sindikatave, ndërmarrjeve dhe nismave qytetare.

Pesë vjet pas Rezolutës së socialdemokratëve zviceranë dhe shqiptaro-zviceranë për Kosovën Më 18 qershor 2021, Partia Socialdemokrate e Zvicrës, përkatësisht st

19/08/2026

Asnjëra prej organizatave që u bashkuan në Lëvizjen për Republikë nuk më është e njohur të ketë shpallur atëherë se tërhiqej nga bashkimi i 17 shkurtit apo 15 majit për shkak se, sipas dikujt, bashkimi ishte kryer më 17 janar.

Ibrahim Kelmendi, në përgjigjen ndaj reagimit tim, sjell edhe një herë kujtime, interpretime dhe pohime të tij për ngjarjet e vitit 1982. Por pikërisht përgjigjja e tij e bën edhe më të nevojshëm dallimin ndërmjet kujtesës personale, bisedimeve për bashkim dhe aktit të dokumentuar t....