انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

06/15/2026

به قول تری ایگلتون، ما هوایی را که تنفس می‌کنیم هیچ وقت حس نمی‌کنیم، وقتی آلوده شد می‌فهمیم که آلوده شده است، در زندگی نیز همین مساله است. پس آشنایی‌زدایی یعنی زدودن این عادت‌ها و پدیده‌های آشنا و بیان کردن آن به شکلی که برای ما آشنا نیست و در ما ایجاد شگفتی کند. «هدف از آشنایی‌زدایی هم این است‌که ما حقیقت اشیا را کشف کنیم و سنگیت سنگ را، و درختیت درخت را، و گیاهیت گیاه را.۴» یا «مساله‌ی اساسی آشنایی‌زدایی در اثر ادبی این است‌که آشنایی‌زدایی سر راه مخاطب مانع می‌گذارد. این مانع باعث می‌شود تا روند اندیشیدن کندتر شود و مخاطب تلاش کند تا راه گذر از مانع را پیدا کند. خلاصه باید آشنایی‌زدایی کنیم تا به بازشناسی جدیدی دست پیدا کنیم.۵»

نویسنده: علی‌خان حلیمی

ادامه در سایت انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

نویسنده: علی خان حلیمی از قرن نزدهم و اوایل قرن بیستم و با گسترش علوم جدید و رواج آن، روی‌کردهای جدید و مکتب‌های جدید برای بررسی متون عرض اندام کردند و بررسی متون ادب...

06/12/2026

انترنت و شبکه­‌های اجتماعی و سایر ابزارهای فناوری در کنارِ ده­‌ها و صدها فواید خوب در بسترهای مختلف فردی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و غیره می­‌توانند زیان­‌بار و تخریب‌­کننده نیز باشند. البته این زیان‌­باری و تخریب­‌کنندگی بستگی به نوعیت ابزار فناوری و فرد استفاده‌­کننده دارد که از آن‌ها برای چه و چه هدفی استفاده می‌­کنند. پس بسیاری از این ابزارها زیان­‌بار نیستند مگر این‌که افراد از آن‌ها استفاده‌ی نابجا نمایند.

نویسنده: خداداد محمدی

نویسنده: خداداد محمدی مقدمه شبکه‌های اجتماعی و در کٌل انترنت ابزاری‌های ارتباطی-فناوری هستند که همه‌­ی جهان را باهم وصل می‌­کنند. جنبه­‌ی دیداری و شنیداری دارد. ب...

06/03/2026

در جامعه‌ی ما حتا در مجامع علمی، بین مفهوم «رُمان» و «داستان» تمایزگذاری صورت نمی‌گیرد و از این مفاهیم، معنا و مصداق هم‌سان مستفاد می‌شود. در بعضی حالات، مفهومِ «قصه» نیز با دو مفهوم قبلی یکی تلقی می‌گردد. با درنظرداشت تفاوت‌ها و تمایزهای رُمان (Novel) و داستان (Story) بایستی ویژگی‌های این دو مفهوم بیش‌تر شناخته و کاویده شود. در این یادداشت برای درک تمایزهای این دو مفهوم، به‌ویژگی‌های رُمان اشاره خواهد شد تا خوانندگان بیش‌تر به‌شاخصه‌های این ژانر ادبی پی ببرند و بین مصداق رُمان و داستان‌هایی که نمی‌توان رُمان گفت، تمایز قائل شوند.

نویسنده‌: حیات‌الله رهیاب

ادامه در سایت انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

نویسنده: حیات‌الله رهیاب در جامعه‌ی ما حتا در مجامع علمی، بین مفهوم «رُمان» و «داستان» تمایزگذاری صورت نمی‌گیرد و از این مفاهیم، معنا و مصداق هم‌سان مستفاد می‌شو....

05/31/2026

در سنت شعر پارسیِ دریِ تاجیکی «معشوق» غالباً چهره‌ای سیّال و چندمعناست؛ گاه انسانی و زمینی، گاه قدسی و عرفانی. اما در منظومه‌ی «جان شیرین»، این سیّالیت به شکلی خاص و مدرن بازآفرینی می‌شود: معشوق نه‌فقط زنِ محبوب، که وطن و آرمان اجتماعی نیز است. این سه لایه (زن، وطن و آرمان) در شبکه‌ای از تعبیرهای ادبی به هم می‌پیوندند و دستگاهی عاطفی-فکری می‌سازند که در آن عشق، به‌جای آن‌که صرفاً تجربه‌ای فردی باشد، به نیرویی برای «نظم» و «آبادی» بدل می‌شود.

این مقاله می‌کوشد نشان دهد چگونه این سه چهره‌ی معشوق در «جان شیرین» درهم می‌آمیزند و چشم‌اندازی می‌آفرینند که در آن عشق، هم‌زمان عاطفه، اخلاق و پروژه‌ی اجتماعی است. این آمیختار عشق و آرمان اجتماعی، مصداق همان نظریه‌ی ارسطو است‌که گفته بود: «شعر فلسفی‌تر و جدی‌تر از تاریخ است.» چرا؟ تاریخ واقعیت زندگی سیاسی و اجتماعی را آن‌چنان بیان می‌کند که رخ داده است، اما شعر آرمان‌های اجتماعی را مطرح می‌کند که اگر آن آرمان‌ها تحقق پیدا کنند، زندگی بهتر از آن‌چه هست می‌تواند شود.

بنابراین شعر بازنمایی صرفِ واقعیت نیست، بلکه بازنمایی ارزش‌مندانه از واقعیت است و می‌خواهد این چشم‌انداز را مطرح کند که واقعیت زندگی بشر به‌عنوان آرمان اجتماعی قابل ساختن است و انسان می‌تواند آن‌را به صورت بهتری ارایه کند.

در منظومه‌ی جان شیرین تورسن‌زاده، زندگی اجتماعی و بشری به‌عنوان یک آرمان اجتماعی و بشری ممکن و قابل تحقق بیان می‌شود و چشم‌اندازی ارزش‌مند و خیلی انسانی از سرنوشت بشر ارایه می‌دارد.

منظومه‌ی «جان شیرین» در قالب مثنوی سروده شده، اما مضمون و محتوای آن کاملا نو است؛ برخلاف مثنوی‌های عاشقانه در ادبیات پارسیِ دریِ تاجیکی که زن معمولا نقش معشوقه را اجرا می‌کند، در منظومه‌ی «جان شیرین» زن قهرمان مرکزی اثر بوده و با داشتنِ جایگاهِ زن-مادر، به‌عنوان عضوی جامعه‌ی انسانی، فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و بشری انجام دهد. تورسن‌زاده از نخستین شاعرانی است‌که جایگاه اجتماعی و سیاسی زن را در شعر پارسیِ دریِ تاجیکی برجسته می‌سازد.

نویسندگان: ذبیح‌الله بهروز و یعقوب یسنا

ادامه در سایت انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

(بررسی منظومه‌ی «جان شیرین» اثر میرزا تورسن‌زاده در افق عشق، نظم و امید به آبادی) نویسندگان: بهروز ذبیح‌الله و یعقوب یسنا در سنت شعر پارسیِ دریِ تاجیکی «معشوق» غالب...

05/27/2026

پیام رهبری انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی به مناسبت عید سعید قربان

عید سعید قربان، از بزرگ‌ترین مناسبت‌های دینی جهان اسلام، تنها آیینی عبادی و مذهبی نیست؛ بلکه تجلی‌گاه روح ایثار، هم‌دلی، گذشت، فداکاری و بازگشت انسان به ارزش‌های متعالی انسانی و الهی است. این عید در جامعه‌ی افغانستان، افزون بر جایگاه دینی و معنوی آن، همواره نقش مهمی در تقویت پیوندهای اجتماعی، هم‌گرایی فرهنگی و ایجاد روحیه‌ی وحدت و هم‌زیستی میان مردم داشته است.

افغانستان کشوری است با تنوع گسترده‌ی قومی، زبانی، مذهبی و فرهنگی، اما آن‌چه در طول تاریخ این سرزمین را حفظ کرده، فرهنگ هم‌زیستی، مدارا و احترام متقابل میان اقوام و پیروان مذاهب مختلف بوده است. عید قربان یکی از آن مناسبت‌هایی است‌که در آن مردم، فارغ از تفاوت‌های قومی، مذهبی و اجتماعی، در کنار یک‌دیگر قرار می‌گیرند، به دیدار هم می‌روند، از نیازمندان دست‌گیری می‌کنند و ارزش‌های انسانی را زنده نگه می‌دارند. این ظرفیت بزرگ اجتماعی باید بیش از پیش تقویت گردد.

امروز جامعه‌ی افغانستان بیش از هر زمان دیگر به تفاهم، هم‌دلی، تحمل متقابل و گفت‌وگوی اجتماعی نیاز دارد. ادامه‌ی بحران‌ها، مهاجرت‌ها، فقر، فاصله‌های اجتماعی و گسترش بی‌اعتمادی، ضرورت ایجاد فضای هم‌گرایی ملی را دوچندان ساخته است. ما باور داریم که هیچ جامعه‌ای بدون پذیرش تنوع و بدون احترام به حقوق انسانی همه‌ی شهروندان، به آرامش و ثبات پایدار دست نخواهد یافت.

در چنین شرایطی، توجه به آموزش و پرورش، به‌ویژه آموزش دختران، یک نیاز اساسی ملی و انسانی است. آموزش، تنها یک موضوع فردی یا خانوادگی نیست، بلکه زیربنای توسعه، آگاهی اجتماعی، کاهش خشونت، تقویت اخلاق اجتماعی و رشد آینده‌ی کشور است. محروم‌ماندن دختران از آموزش، تنها محرومیت نیمی از جامعه نیست، بلکه محدودشدن ظرفیت‌های فکری، فرهنگی و انسانی تمام مردم افغانستان است.

از نگاه دینی نیز دانش‌آموزی و فراگیری علم، ارزشی والا و مورد تأکید اسلام است. تاریخ تمدن اسلامی نیز نشان می‌دهد که زنان مسلمان در عرصه‌های علمی، فرهنگی و اجتماعی نقش مهم و اثرگذار داشته‌اند. از همین‌رو، ما امیدواریم که به مناسبت فضیلت‌ها و برکت‌های عید قربان، گشایش‌های عملی و پایدار در زمینه‌ی آموزش دختران ایجاد گردد تا دختران افغانستان بتوانند در فضایی امن، سالم و مبتنی بر ارزش‌های فرهنگی و دینی جامعه، به آموزش ادامه دهند و در ساختن آینده‌ی کشور سهم بگیرند.

هم‌چنین از همه‌ی شخصیت‌های دینی، فرهنگی، قومی، اجتماعی و نهادهای اثرگذار کشور می‌خواهیم که برای تقویت فرهنگ مدارا، کاهش نفرت و ایجاد روحیه‌ی هم‌پذیری در جامعه تلاش کنند. افغانستان بیش از هر چیز به آرامش روانی، اعتماد اجتماعی و بازسازی پیوندهای انسانی نیاز دارد.

امیدواریم عید قربان امسال، عیدی باشد برای نزدیک‌ترشدن دل‌ها، تقویت روحیه‌ی مهربانی، کاهش فاصله‌ها و آغاز فصل تازه‌ای از تفاهم، آگاهی و هم‌بستگی در جامعه‌ی افغانستان.

با درود و احترام
رهبری انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

05/21/2026

مجله‌ی سید نادرشاه در دانشگاه‌ها و نهادهای پژوهشی و آموزشی افغانستان

مجله‌ی دوم انجمن که 1000 شماره در کابل و 500 شماره در کانادا به نشر رسیده بود، در نمایندگی‌های انجمن در کانادا و در نمایندگی‌های مجله در آمریکا، فرانسه، آلمان و... در اختیار فرهنگیان قرار گرفت. نشر و توزیع مجله در کابل مورد استقبال استادان دانشگاه‌های افغانستان، دانشجویان و پژوهش‌گران قرار گرفت و در دانشگاه‌های کابل، تعلیم و تربیه، پروان، غزنی، هرات، بغلان، بامیان، سمنگان، بلخ، جوزجان، کندز، تخار و بدخشان توزیع شد. مجله در مکتب‌ها و در موسسه‌های تعلیمی نیز در اختیار معلمان و دانش‌آموز از جمله در دارالعلوم الحاج سید منصور نادری، مکتب ناصر خسرو، مکتب حجت خراسان و مکتب‌هایی در دره‌ی عراق و کیان قرار گرفت.

مدیریت مجله از طرف استادان دانشگاه‌ها، دانش‌جویان، پژوهش‌گران، معلمان مکتب‌ها و فعالان فرهنگی، پیام‌های دل‌گرم‌کننده با این محتوا دریافت کرد که مجله‌ی سید نادرشاه در شرایط فعلی کشور، تنها مجله‌ای پژوهشی و فرهنگی است‌که نشر می‌شود و در اختیار علاقه‌مندان علم و فرهنگ قرار می‌گیرد و جای خالی پژوهش‌های علمی و فرهنگی را در کشور نسبتا پُر می‌کند، بنابراین توقع ما این است‌که نشر مجله ادامه پیدا کند.

رهبری انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی و مدیریت مجله‌ی سید نادرشاه به فعالیت‌های پژوهشی و فرهنگی خیلی اهمیت می‌دهد و هم‌چنان مصمم است‌که مجله‌ی انجمن را طبق معمول نشر کند و در خدمت علاقه‌مندان علم و فرهنگ قرار دهد. خوش‌بختانه به‌زودی شماره‌ی سوم مجله نیز نشر می‌شود.

با درود
کمیته‌ی فرهنگی

05/20/2026

روز فرهنگ مردم #هزاره، خجسته و گرامی باد!

انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی درباره‌ی مفهوم فرهنگ و مناسبات فرهنگی و اجتماعی، دید و نگرش کثرت‌گرایانه دارد و به این نظر است‌که دید کثرت‌گرایانه‌ی فرهنگی به مدارا و رواداری کردار فرهنگی و اجتماعی در جامعه می‌انجامد.

بنابراین ۱۹ می برابر با ۳۰ اردی‌بهشت/ثور، روز فرهنگ مردم هزاره را به جامعه‌ی هزاره و مردم افغانستان شادباش عرض می‌کند و تلاش می‌نماید در معرفی و تجلیل از فرهنگ مردم هزاره در کنار دیگر نهادهای فرهنگی و اجتماعی مردم افغانستان سهم فرهنگی خود را ادا کند.

اقوام افغانستان ویژگی‌های فرهنگی خود را دارند که ویژگی‌های فرهنگی هر قومی در افغانستان قابل احترام است و در حقیقت این تفاوت‌های فرهنگی مانند نقش‌های یک قالین، کلیت فرهنگی‌ای را به نام فرهنگ افغانستان می‌سازند. فرهنگ مردم هزاره در چارچوب کلان فرهنگ افغانستان، ویژگی‌های خاصی دارد که شامل موسیقی، لباس، صنایع دستی، رقص و بازی، ادبیات شفاهی و درکل فولکلور می‌شود. بنابراین توجه به ویژگی‌های فرهنگ مردم هزاره در واقعیت توجه به کلیت فرهنگ افغانستان است.

از حقیقت نگذریم مردم هزاره در تاریخ فرهنگی و اجتماعی افغانستان معاصر، به‌ویژه در بیش در چند دهه‌ی پسین، طرف‌دار گسترش رواداری اجتماعی و فرهنگی در کشور بوده و تلاش کرده‌اند نگرش کثرت‌گرایانه را در مناسبات اجتماعی و فرهنگی تقویت کنند، به تفاوت‌های فرهنگی و اجتماعی اقوام افغانستان احترام بگزارند و برای آموزش سراسری دختران و پسران تلاش فرهنگی و اجتماعی و حتا هزینه‌ی شخصی و مردمی کرده‌اند. بنابراین تلاش جامعه‌ی هزاره در راستای آموزش و فرهنگ‌سازی قابل قدر است.

ویژگی‌های فرهنگی مردم هزاره در هر عرصه‌ای، پیام‌آور مدارا، صلح و هم‌زیستی است؛ بر این اساس نمی‌توان ویژگی‌های فرهنگ مردم هزاره را نادیده گرفت. نادیده‌گیری ویژگی‌های فرهنگ مردم هزاره در حقیقت، نادیده‌گیری مدارا، صلح و هم‌زیستی است.

با درود
کمیته‌‌ی فرهنگی انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

05/18/2026

اما آن‌چه در باره‌ی فردوسی، چشم‌پوشی شده، است. حمید رضا اردستانی رستمی، پژوهش‌گر ایرانی، سال 1399 کتابی به‌نام «جستاری در مذهب اسماعیلی فردوسی» نشر کرده است و در آن کتاب این نظر را مطرح می‌کند که بنابر خردگرایی فردوسی در شاه‌نامه، حقیقت در باره‌ی مذهب فردوسی این است‌که او اسماعیلی است و شاه‌نامه‌ی فردوسی تلفیقی از خردگرایی اسماعیلی و فرهنگ ایرانی است.

ابوالقاسم حسن بن اسحاق طوسی، مشهور به فردوسی، یکی از بزرگ‌ترین شاعران حماسه‌سرای جهان و چهره‌ای ماندگار در فرهنگ و هویت ایرانی و زبان فارسی دری است. او در سال ۳۲۹ ه....

05/16/2026

فردوسی از آفرینش شاه‌نامه تا خرد اسماعیلی (به مناسبت روز فردوسی و زبان پارسی دری)

ابوالقاسم حسن بن اسحاق طوسی، مشهور به فردوسی، یکی از بزرگ‌ترین شاعران حماسه‌سرای جهان و چهره‌ای ماندگار در فرهنگ و هویت ایرانی و زبان فارسی دری است. او در سال ۳۲۹ هجری قمری / ۹۴۰ میلادی در توس، از نواحی خراسان بزرگ، چشم به جهان گشود و در سال ۴۱۶ هجری قمری / ۱۰۲۵ میلادی در همان‌جا بدرود حیات گفت. فردوسی را می‌توان از بنیان‌گذاران زبان فارسی دری و هویت ملی ایرانی پس از اسلام دانست، زیرا او با سرودن شاه‌نامه، روحی تازه در کالبد زبان فارسی دمید و اسطوره‌ها، تاریخ و فرهنگ کهن ایران را زنده کرد.
اما آن‌چه در باره‌ی فردوسی، چشم‌پوشی شده، مذهب فردوسی است. حمید رضا اردستانی رستمی، پژوهش‌گر ایرانی، سال 1399 کتابی به‌نام «جستاری در مذهب اسماعیلی فردوسی» نشر کرده است و در آن کتاب این نظر را مطرح می‌کند که بنابر خردگرایی فردوسی در شاه‌نامه، حقیقت در باره‌ی مذهب فردوسی این است‌که او اسماعیلی است و شاه‌نامه‌ی فردوسی تلفیقی از خردگرایی اسماعیلی و فرهنگ ایرانی است.
پدر فردوسی، دهقانی صاحب زمین و کشاورز بود، از طبقه‌ی دهقانان که حافظان فرهنگ و تاریخ ایران‌زمین در دوران پس از اسلام بودند. فردوسی در چنین خانواده‌ای رشد کرد و از همان کودکی با داستان‌های شاه‌نامه‌ی منثور ابوالمؤید بلخی و دیگر منابع کهن آشنا شد. گرایش فردوسی به زبان فارسی و فرهنگ ایران پیش از اسلام، از باور عمیق او به ریشه‌های تمدنی و استقلال فرهنگی ایرانیان سرچشمه می‌گرفت.
شاه‌نامه، شاه‌کار بزرگ فردوسی، بیش از پنجاه هزار بیت دارد و در آن تاریخ اسطوره‌ای، پهلوانی و تاریخی ایران از آغاز تا سقوط ساسانیان روایت شده است. فردوسی نزدیک به سی سال از عمر خود را صرف سرایش این اثر سترگ کرد؛ اثری که تنها یک متن ادبی نیست، بلکه سند هویت فرهنگی، زبانی و تاریخی مردمان ایرانی و فارسی زبان است. او با زبانی پاک و آراسته به واژگان فارسی دری، توانست زبان فارسی دری را تثبیت کند و از آسیب نفوذ واژگان بیگانه نگاه دارد.
در شاه‌نامه، فردوسی نه‌تنها پهلوانان و پادشاهان ایران را می‌ستاید، بلکه مفاهیمی چون عدالت، خرد، شجاعت، وفاداری و مبارزه با ستم و دروغ را به عنوان ارزش‌های انسانی برجسته می‌سازد. فردوسی را می‌توان انسانی عدالت‌طلب، هویت‌خواه و اخلاق‌گرا دانست‌که با شعر خود، پیام آزادگی و عزت‌نفس را به جهانیان رساند.
روز ۲۵ اردی‌بهشت/ ثور در تقویم خورشیدی به‌عنوان روز بزرگ‌داشت فردوسی نام‌گذاری شده است. انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی نیز این روز را در تقویم فرهنگی خود گرامی می‌دارد و آن را فرصتی برای یادآوری جایگاه والای فردوسی در پاس‌داری از زبان فارسی دری، هویت و فرهنگ ایرانی و خرد اسماعیلی می‌داند.
فردوسی تنها شاعر یک زبان و یک ملت نیست، بلکه میراث‌دار خرد و انسان‌دوستی جهانی است. شاه‌نامه‌ی او، اثری ادبی استوار و ماندگار است و تا امروز الهام‌بخش اندیش‌مندان، شاعران، نویسندگان، هنرمندان، سینماگران و آزادی‌خواهان در سراسر جهان بوده است. فردوسی با زبان شعر و خرد اسماعیلی، پیوندی میان گذشته و آینده‌ی فرهنگ زبان فارسی دری و فرهنگ ایرانی آفرید و زبان فارسی دری و فرهنگ ایرانی را در حافظه‌ی تاریخی جهان جاودانه ساخت.

با درود
کمیته‌ی فرهنگی انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی
https://sayedkayan.org/fa/archives/1782?amp=1&fbclid=IwVERDUAR1HQhleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR7vzUDCj3X808Oxit-Uy1cUv8KeI4hNkj-1F7-AaFcUIU5vx3boXGvX2OL1wQ_aem_ZhO6yTvbNqAy4hSKm3gQ3A

05/13/2026

من در این نوشتار به خوانش کتاب «جنس ضعیف» پرداخته‌ام؛ با نویسنده به کشورهایی‌که رفته، سفر کرده‌ام و آن‌چه درباره‌ی وضعیت زنان، دیده و شنیده است، به‌گونه‌ی مختصری مرور کرده‌ام و نکات مهم آن‌را در هر فصل شرح داده‌ام. این نوشتار، فقط ویژه‌ی شرح وضعیت زنان در جهان است. منِ نگارنده، دیدگاهِ خاصی پیرامون هر آن‌چه نویسنده در این کتاب به آن پرداخته و مورد تحلیل و تفسیر قرارداده است، ندارم؛ زیرا از نخستین چاپ آن، عمر زیادی می‌گذرد. اکنون وضعیت زنان در گوشه‌وکنار جهان به‌گونه‌ای دیگر است‌که پرداختن به آن از حوصله‌ی چنین نوشتاری خارج است.

نویسنده: رامین رازق‌پور

ادامه در سایت انجمن فرهنگی و اجتماعی سید نادرشاه الحسینی کیانی

نویسنده: رامین رازق‌پور درآمد اوریانا فالاچی، نویسنده، روزنامه‌نگار و مصاحبه‌کننده‌ی برجسته‌ی ایتالیایی، در سال 1929 در فلورانس ایتالیا به‌ دنیا آمد. در هنگام تو....