29/05/2026
LAVA-leestip #1
Geen LAVA zonder wetenschappelijk onderzoek en grondige theorievorming - daarom delen we af en toe een leestip.
Onze eerste leestip is Handicap: een bevrijding van Anaïs Van Ertvelde, historica en spreker over (o.a.) seks en handicap. In haar boek combineert ze persoonlijke ervaringen met belangrijke concepten uit de disability studies en crip theory. Het is een vlot leesbaar werk, dat je toch aan het denken zet.
Of autisme een handicap is, daar bestaan verschillende meningen over. Zeker als het gaat over persoonlijke identificatie, hebben autistische mensen vaak een uitgesproken persoonlijke mening. Desondanks is de lens van disability zeer waardevol om mee te nemen in het denken rond autisme. Bijna interessanter dan de duidelijke toepassing en de antwoorden die het biedt, zijn de vragen en dialoog die eruit groeien. Zo groeide disability studies oorspronkelijk vanuit denken over fysieke beperkingen (veelal motorische beperking, lichamelijke en/of zintuiglijke verschillen). Het denken hierrond is de laatste decennia sterk verrijkt door perspectieven vanuit chronische ziekte, verstandelijke beperking, ontwikkelingsverschillen,... De verschillen in impact en beleving tussen deze verschillende vormen van verschil verrijken ook het neurodiversiteitsdenken en specifiek het denken rond autisme. Zo is er meer ruimte voor dialoog over gewenste verandering, over de beleving van het eigen autisme,...
In het boek van Van Ertvelde passeren heel wat belangrijke concepten de r***e, zoals de visuele registers op beperking (van Garland-Thomson), structurele bedenkingen omtrent de vaak geïndividualiseerde kwestie van zwangerschapsonderbreking bij prenatale diagnose van een beperking, en toegankelijkheidsnoden. Eén rode draad is Van Ertvelde's overtuiging dat handicap an sich een neutraal gegeven is, en dat de betekenis en impact hiervan ingebed zit in een maatschappelijke context en dus niet per se vasthangt aan de beperking zelf. Doorheen het boek bevraagt ze de houding van de maatschappij tegenover (vooral zichtbare) verschillen. Ook binnen het neurodiversiteitsparadigma stellen we ons deze vraag, en plaatsen we de impact van - bijvoorbeeld - autisme in een bredere context. Lijden van een persoon met autisme is zo geen rechtstreeks en onvermijdelijk gevolg van het autistisch zijn, maar bestaat in interactie met maatschappelijke structuren die al dan niet ruimte voor ons maken.
Las jij dit werk al? Laat ons hieronder weten wat je ervan vond!
