Actieplatform gezondheid en solidariteit
Plate-forme d'action santé et solidarité
Vertegenwoordigers van vakbonden, mutualiteiten, het verenigingsleven, ngo’s en universiteiten hebben besloten hun krachten te bundelen om op te komen voor een progressief en egalitair gezondheidsbeleid in België, Europa en de wereld. Het hoofdobjectief is hun werkingen en krachten te bundelen om:
- de gezondheidswe
rkers en de bevolking te informeren en te sensibiliseren over de gevolgen van de aanvallen van de neoliberale politiek op de sociale bescherming en de gezondheidzorg als openbare dienst;
- een progressief en solidair beleid op vlak van gezondheid en de bevordering van het welzijn voor te stellen, te stimuleren en te verdedigen.
1. Gezondheid is een recht voor iedereen
1.1. Gezondheid, opgevat als een algemene staat van fysisch, mentaal en sociaal welzijn, is een fundamenteel recht. De toegang tot het hoogst mogelijke niveau van gezondheid is een essentieel sociaal objectief. De principes van de Verklaring van Alma Ata,die verwijzen naar die rechten, blijven actueel.
1.2. Veelvuldige onderzoeken tonen aan dat de sociaal-economische ongelijkheid een van de meest bepalende factoren is in de verschillen in ziekte en mortaliteit.
1.3. De participatie van de gebruikers in het nadenken over het beleid en in de organisatie van de zorg moet worden vastgelegd en bevorderd. Naar het voorbeeld van wat in het Zuiden gebeurt, is de praktijk van het medebeheer door de gebruikers van de openbare diensten met sociaal oogmerk, het bestuderen en stimuleren waard.
2. De ongelijkheid op gezondheidsvlak verminderen
2.1. De ongelijkheden op vlak van ziekte en gezondheid zijn spijtig genoeg nog toegenomen sinds de Verklaring van Alma Ata in 1978. De strijd tegen deze ongelijkheden veronderstelt een geheel van coherente maatregelen op het gebied van het onderwijs, het leefmilieu, het woonbeleid, de mobiliteit, de tewerkstelling, de werkomstandigheden, de gelijkheid van kansen, de sociale cohesie en de gezondheidszorg, in het bijzonder op het vlak van de toegankelijkheid en de kwaliteit.
2.2. Om de ongelijkheid op gezondheidsvlak te verminderen, moeten de inspanningen worden toegespitst op de oorzaken die leiden tot deze ongelijkheden en op de mechanismen die ze in stand houden. Een volgehouden aandacht moet speciaal (en outre) gaan naar de diverse factoren van bestaansonzekerheid en kwetsbaarheid.
2.3. Zoals vermeld in de preambule van de Grondwet van de Wereldgezondheidsorganisatie (1946), “is de gezondheid van alle volkeren een basisvoorwaarde voor de vrede en de veiligheid in de wereld (…). De resultaten die elke staat bereikt in de verbetering en de bescherming van de gezondheid, zijn belangrijk voor allen.”
3. Zich verzetten tegen het proces van privatisering en commercialisering van de gezondheidssector
3.1. De privatisering van de financiering van de gezondheidszorg en de commercialisering ervan (hospitalen, rusthuizen, thuisverpleegzorg,… met winstoogmerk) leiden tot een systeem van gezondheidszorg met twee of meer snelheden. De gezondheidszorg is een publiek goed en moet in alle internationale akkoorden als dusdanig behandeld worden. België moet zich engageren, hier zowel als op Europees niveau en internationaal, ten voordele van het behoud en de uitbouw van gezondheidsdiensten en mutualiteiten die uitsluitend een sociaal doel voor ogen hebben. De gezondheid moet buiten elke logica van de markt en de privatisering vallen, en moet buiten de richtlijn van de Europese Unie over de deinsten in de interne markt (de zogenaamde Bolkestein-richtlijn) en buiten het Algemeen Akkoord over de Handel in Diensten (GATS) blijven.
3.2. De sociale problemen worden meer en meer gemedicaliseerd, de patiënten worden steeds meer “verantwoordelijk” gesteld. De niet-gerechtvaardigde commerciële vraag, gezamenlijk gecreëerd door de media en verschillende industriële sectoren (de farmaceutische industrie, de landbouw- en voedingsindustrie, de grote distributie,…), induceert en onderhoudt schadelijk gedrag. Dit fenomeen moet aan het licht gebracht en aangeklaagd worden.
4. Openbaar onderzoek en lage prijzen voor geneesmiddelen aanmoedigen
4.1. De ondertekenaars zijn voorstander van de toepassing van het kiwimodel voor het openbaar beheer van de geneesmiddelen. Dit model – gebaseerd op openbare aanbesteding, op basis van wetenschappelijke studies – laat toe om de markt van de geneesmiddelen te rationaliseren, hun kost voor de sociale zekerheid te doen dalen en de kwaliteit van het voorschrijfgedrag te verhogen.
4.2. Dit model kan de toegang tot essentiële en noodzakelijke geneesmiddelen verbeteren, ten koste van de “me-too’s” waarmee de markt vandaag wordt overspoeld. Dit model kan vernieuwend onderzoek stimuleren in plaats van het huidig onderzoek dat vooral is gericht op producten die op zeer korte tijd zeer veel geld kunnen opbrengen.
4.3. Het onderzoeksbeleid moet vertrekken van de behoeften, en niet van het aanbod. Het moet zich concentreren op de vele door het onderzoek verwaarloosde ziekten die de landen van het Zuiden teisteren en er ontelbare slachtoffers maken. Het beleid van patenten (TRIPS) mag geen rem betekenen op de vereiste toegang tot geneesmiddelen.
5. Kwaliteitszorg en goede werkomstandigheden voor het gezondheidspersoneel verdedigen
5.1. De ondertekenaars pleiten voor een globale aanpak van de gezondheid, waarbij de patiënt in het centrum van de zorg staat. In deze optiek is de eerstelijnszorg, met de integratie van huisartsen, verpleegkundigen, paramedici en sociale werkers, het centraal element. Een systeem dat deze multidisciplinaire aanpak of groepsgeneeskunde naar voor schuift, kan de basis zijn van een echt beleid van volksgezondheid.
5.2. Het medisch en verzorgend personeel neemt een centrale plaats in in de organisatie van de gezondheidszorg. Voor een aanbod van kwaliteitszorg is voldoende personeel nodig, dat goed gevormd, en dit op cotinue wijze. Gezien de demografische evolutie, vormen het beheer, de planning en de verloning van de gezondheidswerkers een grote uitdaging. Om een adekwaat inkomen en werkomstandigheden te verzekeren, moet voldoende financiering worden toegekend aan de gezondheidszorg, met een aangepaste financieringswijze, en moet gewaakt worden over een meer efficiënte verdeling van het budget.
5.3. Tenslotte moet de internationale ontwikkelingshulp de versterking van sociaal gerichte gezondheidssystemen ondersteunen, veeleer dan zich te beperken tot de controle van ziekten. Nota : Deze tekst zal samengaan met, langs de ene kant, illustraties en concrete voorbeelden van deze grote principes ; en, langs de andere kant, pistes voor actie in lijn met deze principes, met het doel hun concretisering te verzekeren.
