Lin in het Groen

13/10/2026

“In het spoor van WATER”
Belevingswandeling in het Wilderpark

Op 4 oktober was er een belevingswandeling in het Broek en het Wilderpark.
Boeiende wandeling waar zowel de natuur als cultuur aan bod kwamen.
De Wandeling had als thema: “Water, bron van leven”
of “Hoe water het landschap en zijn bewoners vorm gaf”.

Deze wandeling vond plaats in het Wilderpark en het Broek van Martenslinde. Een waterrijkgebied op de grens van Martenslinde en Waltwilder, waar vroeger beemden en hooilanden waren, waar op de hellingen vroeger “schaepsweides” waren.
En waar er bewoning was tot aan het eind van de 19e eeuw. In Klein Wilder stond een drietal lemen huisjes en aan de rand van het huidige Stentelerbos (wat vroeger hooiland was) stonden er ook drie.

Toen bij de grote ruilverkaveling van de jaren zeventig, de vijvers aangelegd werden, veranderde er veel. Het gebied kreeg de status van “natuurlijk parkgebied”. De Canadapopulieren die er medio de 20e eeuw geplant waren, werden verwijderd en er kwamen andere bomen.
Het gebied kreeg een recreatieve bestemming. De kinderen van de school legden er een wilgentunnel aan, of hielpen mee met het planten van een nieuw bos, het Stentelerbos en de KLJ plantte samen met ons een populierenbosje.
Maar waar natuur is, is er ook permanente verandering. Inmiddels heeft de bever zijn intrede gedaan in het Wilderpark en veel van de jonge aanplant werd gereduceerd tot “stompjes”.

Maar het is en blijft een bijzonder aangenaam gebied met vooral veel waterminnende planten. Daar werd op onze wandeling dan ook bij stilgestaan. Er werd uitleg gegeven over de karakteristieke eigenschappen van deze planten, maar ook konden we luisteren en genieten de verhalen die vroeger verteld werden over deze planten. Zo kreeg bijvoorbeeld de wilg en de populier, twee veel voorkomende planten in dat gebied, extra aandacht.
Bijzonder boeiend hoe de natuur leeft en overleeft en ook hoe wij daar een rol in kunnen spelen.
We kregen verhalen te horen waar ieder van ons verbaasd over was! Of hoe “gewone dingen” in de natuur, ook verrassend interessant kunnen zijn!

Deze wandeling past in een reeks van 5 wandelingen, telkens in een gebied, waar water een belangrijke rol speelt of gespeeld heeft.

De volgende wandelingen zijn nog gepland:

Op zondag 29 november :“Waar water stroomt”
In de omgeving van de Demer zal worden stilgestaan bij de relatie tussen stroming en leven. In het bijzonder zal aandacht besteed worden aan de molen en aan de aangelegde vistrap, die effectief zijn werk doet!
Samenkomst aan de Motmolen om 10u (of om 9u45 aan de parking bij de Aveve); wandeling duurt tot 12u30.

Op zondag 17 januari :“Hoog water”
In en om Rosmeer wordt gewandeld waterverhalen passend bij het in Broek en bij de Bertiliabron.

Op zondag 21 februari: “Diep water”
In het Wijngaardbos in Hoeselt speuren we naar water net onder de oppervlakte en vertellen verghalen van ondergronds rivieren.

Op zondag 21 maart: “Water in verandering”
Water is altijd in beweging en doet het landschap mee veranderen. In de Hoefaert zien we hoe alles met alles samenhangt.

Meer info over deze wandelingen en hun begeleiders kun je vinden op:
www.samenvoordeaarde.be
Wil je meewandelen? Kijk op de website en schrijf je in. Deelname is gratis.

12/04/2026

19/03/2026

FEEST van de AARDE

Dit jaar vindt voor de eerste keer het FEEST van de AARDE plaats in de regio Bilzen-Hoeselt.
Gedurende een hele week (18-26 april) zijn er in en rond de kerk van Eigenbilzen allerlei activiteiten gepland.
Er worden verschillende bijzondere wandelingen georganiseerd, voor de kinderen is er een natuur doe-dag gepland en gedurende de hele week is er een tentoonstelling in de kerk van Eigenbilzen, waarin je het werk van kunstenaars, rond het thema “Zorg voor de Aarde” kunt komen bewonderen.
De feestweek start (op 18 april) met een optreden van auteur-kunstenaar- verteller Stijn Moekaars en wordt op 25 april afgesloten met een muzikale lezing door Hans Vermeulen.

Meer info over deze activiteiten: www.samenvoordeaarde.be

26/01/2026

Hoge kindersterfte in Martenslinde door mazelen in 1907?

Gedurende de hele 19e eeuw was er een hoge kindersterfte. Vooral jonge kinderen waren er vaak het slachtoffer van. Deze sterfte had verschillende oorzaken, waaronder slechte voeding (bijvoorbeeld vervuild drinkwater) maar ook veel voorkomende infecties. De bekendste uit die periode zijn de cholera en de pokken. Maar veel minder bekend zijn de “gewone” kinderziekten zoals mazelen, rodehond en kinkhoest. Veel van die infecties kunnen nu voorkomen worden door vaccinatie, maar in de 19e-begin 20e eeuw was dit niet het geval.
Die zogenaamde “gewone” kinderziekten bleven, tot zeker aan de Eerste Wereldoorlog, nog regelmatig slachtoffers geven in onze contreien.
Zo stierven er in 1890 in Limburg meer dan 300 kinderen aan de gevolgen van een mazeleninfectie (waarvan 94 in Sint-Truiden) en in 1891 meer dan 200 (waarvan 11 in Bilzen en 6 in Hoeselt).
Gegevens over kindersterfte in kleine dorpen, zoals Martenslinde zijn schaars, maar in 1907, een jaar waar mazelen weer de kop op stak in Limburg en alleen al in het arrondissement Tongeren, waar Martenslinde deel van uitmaakte, 97 slachtoffers gaf, trof ook de kleine gemeente Martenslinde. In dat jaar (1907) waren er daar 6 overlijdens door mazelen. Dat lijkt niet veel, maar als je weet dat er in dat jaar in totaal 10 overlijdens waren, dan is 6 door mazelen best veel.
Als we de overlijdens in Martenslinde in dat jaar overlopen, dan zien we dat er in de eerste 11 maanden van dat jaar 4 volwassenen overleden zijn: op 2 februari overleed de 65-jarige Martinus Bosch, hij was koster en woonde in de Broekstraat, op 12 mei overleed de 65-jarige veekoopman Jan Castermans, die aan de Gabrig woonde, op 29 augustus overleed de 75-jarige Arnold Nulens, die in de boerderij “aan de Linnekes” woonde en op 28 oktober overleed de 46-jarige Egidius Jaspers, die langs de Riemsterweg woonde.

Een besmettelijke ziekte
Maar de laatste maand van dat jaar overleden maar liefst 6 kinderen in Martenslinde. Hun leeftijd lag tussen de 4 maanden en 9 jaar, ze stierven allemaal kort na elkaar: de eerste op 8 december en de laatste op 27 december. En ook op de eerste dag van 1908 stierf een jong kind.
Het feit dat het hier gaat over veel overlijdens in een kort tijdsbestek (1 maand) en dat het in alle gevallen kinderen betreft, wijst in de richting van een besmettelijke kinderziekte als doodsoorzaak (*). Omdat er in dat jaar (1907) een mazelenuitbraak was in de regio Bilzen lijkt het aannemelijk dat mazelen als doodsoorzaak van deze 7 overlijdens gezien kan worden (ook in Bilzen waren er in datzelfde jaar 11 kinderen die overleden aan mazelen).Mazelen is een zeer besmettelijke ziekte, die snel van de ene persoon naar de andere overgebracht wordt. Het feit dat veel van de overleden kinderen in Martenslinde ofwel familie van elkaar waren, of dichtbij elkaar woonden, zal de verspreiding van het virus zeker in de hand gewerkt hebben.
(*) Een ziekte waartegen volwassenen immuun waren, maar jong kinderen (nog) niet.

Wie waren deze 7 kinderen?
Op 8 december 1907 overleed: Marie Josephine Motten, 1 jaar oud, dochtertje van Petrus Motten, beter bekend als de “sjeper” en Maria Clementina Nassen.
Op 12 december overleed de 5-jarige Joseph Jacobus Zegers, zoon van Willem Zegers en Elisabeth Zegers. Het gezin Zegers-Zegers woonde op de grote boerderij in de Bornestraat (bekend als “bij de Capiteijn”).
Op 13 december overleed de 7-jarige Elisabeth Maria Vandooren, dochter van Gisbert Vandooren, en Maria Elisabeth Boelen. Het gezin Vandooren-Boelen was een groot gezin (12 kinderen) en woonde in de Spauwerstraat , de vader was een van de eerste mijnwerkers in Martenslinde.
Op 19 december overleed de 9-jarige Arnold Henri Motten, zoon van Pieter Joseph Motten, die klompenmaker was en Anna Gertrudis Slechten. Het gezin, waar 11 kinderen geboren werden, woonde langs de Riemsterweg.
Op 21 december overleed de 9 maand oude Pieter Joseph Motten, zoon van Jan Motten en Maria Josephina Souverijns. Jan Motten, was net als zijn broer Pieter ook klompenmaker en woonde met zijn groot gezin ook langs de Riemsterweg.
Op 27 december overleed de 8 maand oude Gertrudis Vandooren, zusje van Elisabeth Vandooren, die 2 weken eerder overleden was. En net als bij Elisabeth was ook bij Gertrudis de dorpsonderwijzer Willems, die een buurman van hen is, betrokken bij de aangifte van haar overlijden.
Op 1 januari 1908 overleed de 3-jarige Petrus Motten, zoon van Joannes Martinus en Gertrudis Vanspauwen. De vader, Joannes Martinus, beter bekend als “Menkes Jan” , is de broer van schaapsherder (“sjeper”) Petrus Motten, die een maand eerder ook een kind verloor.