28/07/2025
Bedankt aan iedereen die er zaterdag was! Samen hebben we er een mooie dag en benefiet van gemaakt. Als je nog even wil nalezen hoe het juist in elkaar zit op parkveld, dan kan je onderstaande tekst er even op nalezen. Samen houden we parkveld groen!
Goeienamiddag,
We gaan het hier vandaag hebben over Parkveld, een gebied dat 19 ha groot is. Het gewestplan uit 1977, dat bijna 50 jaar later nog steeds van kracht is, verdeelde het gebied in twee grote zones. De eerste is 9,15 ha groot, situeert zich in het oostelijk deel, dus langs de Geldenaaksebaan, en kreeg als bestemming landbouwzone. Het overige deel 9,75 ha groot langs deze kant werd ingekleurd als woonzone. Heel het gebied is op één ha na in handen van drie eigenaars: projectontwikkelaar Nextensa bezit, na jarenlang opkopen van allerlei terreinen in deze omgeving, momenteel 7,20 ha waarvan het grootste deel zich situeert in de woonzone. Het OCMW van Leuven bezit 8,13 ha, vooral landbouwgrond en Interleuven 2,4 ha. Nextensa is onderdeel van Ackermans & van Haaren is een grote, beursgenoteerde Belgische holding die geld verdient met participaties in allerlei industriële bedrijven. In 2023 boekte dit bedrijf een omzet van 6,5 miljard. In de eerste helft van dit jaar boekte dit bedrijf een winst van 200,4 miljoen euro, geen kleine jongen dus.
Ik heb het al gezegd: het gewestplan dateert van 1976, maar op 23 juli 1998 keurde de Vlaamse regering op voorstel van de toenmalige Leuvense coalitie van socialisten en christendemocraten een gewestplanwijziging goed waarbij een groot deel van Parkveld ambachtelijke zone werd, een zone die aansluit bij de ambachtelijke zone van Haasrode langs deze kant van de expressweg. Buurtbewoners stapten met de steun van de toenmalige vzw Leuven Verkeer d/t meteen naar de Raad van State. Ik ga daar seffens verder over vertellen, maar maak efkens een zijsprong. Diezelfde gewestplanwijzing van 1998 voorzag immers nog twee andere zware innames van open ruimte. Langs de Boudewijnlaan in Heverlee wilde men een universitair wetenschapspark ontwikkelen, iets waartegen de vzw Natuurreservaten en de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud beroep zouden aantekenen bij diezelfde Raad van State. Tot slot wilde men de bestemming van het circa 40 ha groot Termunckveld langs de Boudewijnlaan en de E40 van waardevol landschappelijk gebied veranderen in researchpark. Ook hiertegen werd geprocedeerd, met name door het comité Groen en Landelijk Terbank. Wat is de situatie vandaag? Langs de Koning Boudewijnlaan heeft Interleuven inmiddels een uitgebreid wetenschapspark Arenberg gerealiseerd. Termunckveld is nog steeds onbebouwd, maar eenmaal Arenberg volgebouwd is, zal men ook beginnen te bouwen in dit gebied. In de jaren ’90 werd er overigens enkele keren betoogd voor het behoud van het Termunckveld.
Terug naar het Parkveld. Ik had over de gewestplanwijziging in 1998 om een grote ambachtelijke zone te realiseren waartegen door buurtbewoners beroep werd aangetekend. Dit beroep resulteerde in 2002 in een vernietiging van deze plannen. De vzw Leuven Verkeer d/t die toen heel actief was rond dit dossier vond dat Leuven eerst oude bedrijventerreinen weer nieuw leven moest inblazen en de bestaande meer verdichten vooraleer men nieuwe open ruimte zou aansnijden. De vzw wees er ook toen al op dat het Gewestelijk Natuurontwikkelingsplan Leuven Parkveld vermeldde als een belangrijke natuurlijke verbinding tussen Heverleebos en Parkabdij. Dit plan pleitte er expliciet voor om bebouwing in dit gebied tegen te gaan.
Dit alles maakte weinig indruk want Leuven broedde inmiddels op nieuwe plannen en de gemeenteraad keurde in april 2009 - met de steun van Groen overigens - een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan goed voor het hele gebied. Dit RUP voorzag in het zuidelijk deel een weliswaar kleiner bedrijventerrein, langs de Geldenaaksebaan 8 sociale appartementsblokken en in het noordelijk deel een woonontwikkeling. In totaal was dit plan goed voor circa 200 nieuwe woningen. Ook tegen dit plan werd een juridische procedure opgestart door buurtbewoners en het werd vervolgens in 2011 door de Raad van State vernietigd, dit keer omwille van het ontbreken van het gewestelijk uitvoeringsplan ‘afbakening regionaalstedelijk stedelijk gebied’. Weer terug naar af dus. Vanaf 2012 komt overigens het protest tegen de bebouwing van Parkveld echt goed op gang met klimaatactiekampen van Climaxi en de legendarische jaarlijkse feesten op het terrein. Hier was ook jarenlang een Eco-Cultuurcentrum actief met de samentuin De Gulle Akker waar buurtbewoners groenten en fruit teelden. Opnieuw dus naar af voor het stadsbestuur.
In 2017 lanceerde Leuven een nieuw gemeentelijk ruimtelijk structuurplan en daarin schrapte het stadsbestuur de woningen langs de Geldenaaksebaan. Het plan voor een nieuwe bedrijvenzone werd echter behouden. In de voorlopige vaststelling van het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) ‘afbakening regionaalstedelijk gebied’ werd een jaar later deze bedrijvenzone geschrapt tot grote woede van het toenmalige stadsbestuur In de definitieve vaststelling van dit regionaalstedelijk gebied werd het Parkveld echter uit dit afgebakend gebied gehaald. Leuvens schepen Carl Devlies kondigde hierop een studie aan naar de behoefte naar industrieterreinen in de Leuvense regio om op die manier de bedrijvenzone toch te kunnen realiseren. Ook in het bestuursakkoord van de huidige coalitie, bestaande uit Vooruit, CD&V en Groen, is er sprake van de opmaak van een dergelijke economische studie om de toekomstige vraag naar ruimte voor lokale bedrijven in kaart te brengen. Sindsdien werd er echter niets meer vernomen van deze studie. Carl Devlies zegt heden ten dage dat Parkveld als ambachtelijke zone minder nodig is dan voorheen. “We hebben inmiddels de site van CommScope gekocht en plannen ook langs de Kolonel Begaultlaan nog bijkomende bedrijfsruimte. Ook Leuven Noord zit in de pipeline”.
In het bestuursakkoord 2020-2025 wordt er overigens met geen woord gerept over Parkveld. Interleuven, die in het zuidelijk deel van Parkveld zoals reeds aangegeven 2,4 ha bezit, koestert overigens nog steeds hoop dat er op haar grond een circulair bedrijventerrein kan ontwikkeld worden. Tot op vandaag is het gebied waar de bedrijvenzone gepland wordt echter nog steeds landbouwgebied. Wil Leuven hier een bedrijvenzone realiseren moet er een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan gemaakt worden. Zolang hier geen werk van gemaakt wordt is er geen sprake van een bedrijvenzone. In de coalitie is Groen zoals bekend uitdrukkelijk tegen de komst van een bedrijvenzone op deze plaats.
We hebben het gehad over de geschrapte sociale woningen aan de Geldenaaksebaan en de bedrijvenzone. Het derde luik betreft de plannen die projectontwikkelaar Nextensa koestert voor het gebied dat ze bezit en dat grotendeels woonzone als bestemming heeft. Vrij snel nadat de gemeenteraad in 2009 het ruimtelijk uitvoeringsplan voor Parkveld goedkeurde gaf het schepencollege ook een verkavelingsvergunning aan Nextensa voor de bouw van 70 woningen. Die verkavelingsvergunning werd in opeenvolgende beroepsprocedures tot dusver al vijf keer vernietigd wegens het ontbreken van een verkeersontsluiting. Na de zoveelste vernietiging maakte het stadsbestuur eind 2021 bekend dat het bij de opmaak van nieuwe plannen terug van een blanco blad wou beginnen en met alle direct betrokken instanties een consultatieronde zou opstarten. In deze inspraakronde werden echter een aantal personen, waaronder degenen die al die jaren juridische procedures hadden opgestart, compleet genegeerd. Mensen van Partigiani werden wel gehoord.
Op basis van deze gesprekken lanceerde studiebureau Blauwdruk Stedenbouw eind 2023 in opdracht van de stad een nieuw voorstel tot masterplan voor het gebied. Het plan voorziet in het noordelijk deel verspreid over twee fases in de bouw van in totaal 173 woonentiteiten. In een eerste 1e fase zijn op een terrein van 1,46 ha in de woonzone, dat volledig eigendom is van Nextensa, 68 woningen gepland die ontsloten zullen worden via de Milseweg. In een tweede fase wil men tussen de Vinkenboslaan en Geldenaaksebaan nog 105 woningen bouwen hetgeen gepaard gaat met de inname van 1,12 ha landbouwgebied. Deze 1,12 ha is deels eigendom van Nextensa en de stad Leuven. Nextensa is inderdaad ook eigenaar van een stuk landbouwgrond dat het in het verleden kon kopen van het OCMW. Het is de bedoeling hier ook een aanbod van betaalbaar en sociaal wonen te ontwikkelen. In het masterplan is sprake van een mogelijk Community Land Trustproject. Voor de realisatie van deze tweede fase is evenwel een bestemmingswijziging nodig van landbouw- tot woongebied. Dus dat zal nog wat tijd vergen.
Wat is de toestand vandaag de dag? Volgens Carl Devlies, schepen van ruimtelijke ordening, is er nog niets beslist en dient het ontwerp masterplan van Blauwdruk Stedenbouw enkel als basis voor verder overleg. Beslissingen hierover zijn voor het volgende schepencollege. Devlies hoopt wel volgend voorjaar te landen. In hun verkiezingsprogramma’s stellen twee van de drie meerderheidspartijen expliciet dat in deze omgeving mag gebouwd worden. Volgens CD&V moet Parkveld gedeeltelijk ingezet worden voor wonen, met prioriteit voor gezinnen. “In combinatie met een groene corridor en innovatief bouwen kan Parkveld een voorbeeld van duurzaam en toekomstgericht wonen worden. Het biedt een antwoord op de grote vraag naar betaalbaar wonen voor gezinnen”, aldus CD&V. Ook Vooruit wil ‘bestaande woonontwikkelingsgebieden zoals Parkveld ontwikkelen we om het woonaanbod te verhogen’. Groen blijft in haar programma op de vlakte. Men wijst erop dat er de voorbije jaren belangrijke stappen gezet zijn waardoor de toekomst als openruimtegebied er al een heel stuk beter uitziet dan enkele jaren geleden. De aanleg van een nieuwe bedrijvenzone is van de baan. De centrale groene corridor moet gevrijwaard blijven. In het masterplan van Blauwdruk is een brede groene corridor voorzien. In de verkiezingsprogramma’s van de andere partijen wordt met uitzondering van de N-VA met geen woord gerept over Parkveld. De N-VA beperkt zich tot de melding dat men geen bebouwing wil van Parkveld.
Wat zijn de argumenten die actiecomités steeds hebben aangevoerd tegen de bebouwing van Parkveld.
1)Ten eerste is de zandige, droge, uitgeloogde leemgrond hier bijzonder geschikt voor landbouw.
2)Landbouwgrond zo dicht bij Leuven is heel interessant voor korte keten landbouw, dat bovendien een doelstelling is van het klimaatactieplan van de stad Leuven.
3)Parkveld is bovendien voor heel wat diersoorten een belangrijke groene corridor tussen de Molenbeekvallei/Parkabdij en Heverleebos.
4)Parkveld ligt ook in een waterwinningsgebied van De Watergroep.
5)Meer woningen zal de verkeersproblemen op de nu al drukke Geldenaaksebaan ongetwijfeld doen toenemen.
6)Het gewestplan dat hier een woonzone voorzag is een historische vergissing dat moet rechtgezet worden. Dit kan door Nextensa te bewegen tot een ruil met gronden elders.
7)Het kappen van het bestaande bos zou omwille van de aanwezigheid van een aantal zeldzame planten een aanslag zijn op de biodiversiteit.
8)Het gebied is momenteel uitgegroeid tot een publieke wandel- en recreatiezone.
In de persmededeling die vandaag verspreid werd naar aanleiding van deze actie herhaalt de groep die het initiatief nam een aantal van deze argumenten.
Over het nieuwe masterplan dat hier dus voorziet in 173 bijkomende woonentiteiten stelt de groep
-dat de huidige wooncrisis niet kan opgelost worden door voortdurend roofbouw te plegen op de weinige groene ruimte die ons nog rest
-dat het masterplan ruimte voorziet voor de groene corridor is op zich positief, maar door de nieuwe woningen valt deze corridor klein uit
-het is ook positief dat Nextensa een groot deel van de woonzone onbebouwd laat – van de 9,75 ha woonzone wordt slechts 1,46 ha bebouwd - maar ook het huidige bouwplan zal ongetwijfeld onherstelbare schade toebrengen aan het gebied en het unieke samengaan van ecologische landbouw, natuur en recreatie verloren doen gaan.
-Het comité is ervan overtuigd dat er elders in Leuven nog genoeg terreinen beschikbaar gemaakt kunnen worden voor sociale woningbouw. Men wijst hierbij op de leegstand op het aangrenzende industrieterrein.
Ik wil eindigen met woorden over Parkveld van de betreurde Wim Merckx die in 2018 overleed. “Waarom zijn wij tegen de bebouwing van Parkveld? We zijn het aan onze nakomelingen verplicht om deze schat, deze waardevolle open ruimte te behouden. Het overgieten van vruchtbare grond heeft een onomkeerbaar karakter. De omgekeerde beweging is nodig: de open ruimte, de grond voor lokaal voedsel, de groene recreatie moet behouden en versterkt. Wij staan niet toe dat Leuven zich ontwikkelt op de maat van de bouwbedrijven en vastgoedspeculanten”.
