Werkgroep Kesterheide

De heemkundige 'Werkgroep Kesterheide' stelt zich als missie om het terrein, met het voormalige praalgraf van Staf de Clercq, op de Kesterheide te bewaren als onroerend erfgoed met een cultuurhistorische waarde. Op de Kesterheide hielden Vlaamsgezinden (op initiatief van o.a. Staf De Clercq) in de jaren ’20 en ’30 van de vorige eeuw druk bijgewoonde ‘Vlaams nationale landdagen’. In 1926 werd een d

ergelijke landdag zelfs verboden wat leidde tot hevige incidenten. In 1935 hees niemand minder dan August Borms er de VNV-vlag op een landdag die toen voor het eerst georganiseerd werd door het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). In mei 1936 volgde een tweede VNV landdag. Duizenden Vlamingen namen aan deze manifestatie deel en toonden een nieuwe eenheid in de tot dan hopeloos verdeelde Vlaamse beweging. Tijdens de tweede wereldoorlog probeerde het VNV om via samenwerking met Duitsland haar doelstellingen te verwezenlijken. Toen Staf De Clercq in 1942 plots stierf bevond het VNV zich zowel politiek als militair in de “collaboratie” met Duitsland. Het VNV bouwde een sober maar monumentaal praalgraf op de Kesterheide in ijzerzandsteen. Staf De Clercq werd er in 1943 met militaire eer herbegraven. Die plechtigheid werd massaal bijgewoond door duizenden Vlaams nationalisten. Maar de krijgskansen keerden…Duizenden jonge Vlamingen sneuvelden in de meedogenloze strijd aan het oostfront. Na de oorlog wachtte voor de overlevenden jaren gevangenis. Een niets ontziende repressie keerde zich tegen de echte en vermeende collaborateurs en eigenlijk tegen alles wat min of meer Vlaamsgezind was. Ook hier was de Kesterheide getuige van één van meest schandelijke en lugubere gebeurtenissen uit de naoorlogse repressie. Het praalgraf van de VNV-leider werd in oktober 1944 vernield door een bomaanslag. Er volgde een tweede grafschennis in mei 1945. Een bende gewapende mannen die zichzelf ‘weerstanders’ noemden hielden nadien een macabere kroegentocht met de resten van de VNV leider. Eén van de grafschenners bewerkte het lijk zelfs met een pikhouweel…Na de nachtelijke orgie werd de kist schaamteloos langs de weg achtergelaten. De kist met het lichaam van De Clercq kreeg uiteindelijk een anoniem graf aan de kerk van Leerbeek. Geen naamplaatje, geen kruis, geen herkenningsteken, niets…
In 1968 stootten de gemeentelijke grafdelvers naar aanleiding van de begrafenis van een inwoner van Leerbeek op de kist met de stoffelijke resten van De Clercq. Het nieuws verspreidde zich snel en daardoor kwamen enkele nationalisten te weten waar het graf van De Clercq zich ongeveer moest bevinden. De weduwe van de VNV leider heeft tot haar dood geprobeerd om haar echtgenoot een waardige rustplaats te bezorgen in hun grafkelder te Asse. Vierendertig jaar heeft de, ooit immens populaire, Vlaamse voorman in een slijkgreppel gelegen…
Tot in 1978 het stoffelijk overschot van Staf De Clercq werd opgegraven door Bert Eriksson en enkele leden van de Vlaamse Militanten Orde (VMO). Na bemiddeling van Rik De Ghein (toenmalig secretaris van het Ijzerbedevaartkomitee) en van Leo Vanackere (CVP-senator) werd uiteindelijk de toestemming gegeven om De Clercq naast zijn vrouw te begraven op het kerkhof van Asse. Eind de jaren ’80 van vorige eeuw werd de bomkrater in het midden van het praalgraf door Vlaamse militanten dicht gegoten met beton en werd opnieuw de naam Staf De Clercq op het bouwwerk aangebracht. De ‘werkgroep Kesterheide’ wil de resten van het praalgraf bewaren als stille getuige van een deel van de bewogen geschiedenis van de Kesterheide. Op het perceel werd in 2013 een berkenkruis gepland met een infobord over de figuur Staf De Clercq en over de macabere geschiedenis van het voormalige praalgraf. Jaarlijks wordt de site sindsdien toegankelijk gehouden en opgekuist zodat de vele wandelaars die hier passeren geïnformeerd worden over dit stukje verleden van de Kesterheide.