Willemsfonds

01/09/2026

Welke literaire debutant wint 𝗗𝗲 𝗕𝗿𝗼𝗻𝘇𝗲𝗻 𝗨𝗶𝗹 𝟮𝟬𝟮𝟲 en gaat naar huis met een cheque van €10.000 en een bronzen beeldje? Dit zijn de genomineerden!

Recensies lees je hier 👉 https://tinyurl.com/2bp9ewqm

Schrijf je in voor de prijsuitreiking 👉 https://tinyurl.com/23b7bu76

📚 Het Balanseer Uitgeverij, Nijgh & Van Ditmar, Uitgeverij Atlas Contact, Uitgeverij Pluim, Uitgeverij Van Oorschot

27/08/2026

𝟏𝟕𝟓 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐖𝐢𝐥𝐥𝐞𝐦𝐬𝐟𝐨𝐧𝐝𝐬: 𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧 𝐦𝐞𝐭 𝐋𝐢𝐛𝐞𝐫𝐚𝐬 𝐝𝐮𝐢𝐤𝐞𝐧 𝐰𝐞 𝐢𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐞𝐟 𝐯𝐚𝐧 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐯𝐞𝐫𝐞𝐧𝐢𝐠𝐢𝐧𝐠!

Met de oprichting van het Willemsfonds Oostende in 1880 kreeg de kuststreek, na Nieuwpoort in 1876, op korte tijd een tweede afdeling. Kantonaal schoolopziener Auguste Van Neste nam het voorzitterschap op zich en stak samen met een honderdtal stichtende leden onmiddellijk van wal met een waaier aan activiteiten. De nadruk lag op een volksbibliotheek, gesticht in 1881 met de steun van de Maatschappij Tot Nut van 't Algemeen, en een gestage stroom van voordrachten of conférences. Alomtegenwoordig daarbij was de bezielde Brugse spreker Julius Sabbe, naast andere Willemsfondskopstukken zoals Julius Hoste sr. uit Brussel en Gillis Minnaert uit Gent.

De bekendste Oostendse Willemsfondser is ongetwijfeld de schrijver-dichter Karel Jonckheere, die in de jaren 1930 secretaris van de afdeling werd en zich onvermoeibaar inzette voor de literaire insteek van de afdelingswerking. Tot op vandaag houdt de afdeling de herinnering aan deze schrijver levend, onder meer via de tweejaarlijkse Karel Jonckheere Poëzie- en Verhalenwedstrijd.

Met de traditionele ups en downs evolueerde de afdeling tot de actieve afdeling die het nog steeds is. In januari 2026 werd een grote groep leden feestelijk onthaald in het stadhuis voor de viering van de 145e verjaardag. De recentste geschiedenis van de afdeling wordt, onder meer met tal van foto's, mooi geïllustreerd op de eigen website. Van het klassieke archief rest (momenteel) enkel de naoorlogse periode. Het eigen archief uit de periode 1880-1945 overleefde de tand des tijds helaas niet.

Het uitgebreide naoorlogse archief van de Willemsfondsafdeling Oostende wordt bewaard in Liberas. Surf naar https://www.liberas.eu/nl voor een eerste kennismaking.

Aanvullingen op deze erfgoedcollectie blijven welkom: elke afdeling kan hier haar verleden, heden en toekomst een plaats geven. Bij deze een warme oproep!

24/08/2026

𝗣𝗲𝗿𝘀𝘃𝗿𝗶𝗷𝗵𝗲𝗶𝗱 𝘀𝘁𝗮𝗮𝘁 𝘃𝗮𝗻𝗱𝗮𝗮𝗴 𝗼𝗽𝗻𝗶𝗲𝘂𝘄 𝗼𝗻𝗱𝗲𝗿 𝗱𝗿𝘂𝗸.

In 1972 wordt er ingebroken in het hoofdkantoor van de Democratische Partij. Beginnend journalist Bob Woodward (Robert Redford) vermoedt dat er meer achter schuilt, en wordt al snel gekoppeld aan de ervaren Carl Bernstein (Dustin Hoffman). Samen ontdekken ze dat het Watergate-schandaal georkestreerd werd door de Republikeinse Partij - met als brandende vraag of zittend president Richard Nixon zelf op de hoogte was. Gedreven door een niet-aflatende drang naar de waarheid, nemen Woodward en Bernstein het op tegen vrijwel elke politieke instantie in Washington.

All the President's Men (1976) is niet toevallig onderdeel van onze filmreeks rond mensenrechten: vijftig jaar na release voelt dit verhaal angstaanjagend actueel.

De inleiding wordt verzorgd door Charlotte Michils, algemeen secretaris van de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ).

🎬 Donderdag 3 september, 20u
📍 GC Felix Sohie, Hoeilaart
🎟️ Reserveer je ticket → felixsohie.be/activiteiten

17/08/2026

"Journalisten zijn vervelende luizen in de pels."

Dat zegt Björn Soenens, al 35 jaar journalist bij de VRT, in een mooi interview met deMens.nu.Hij noemt zichzelf een rebel, een kanarie in de koolmijn die wil waarschuwen, signaleren en wijzen op wat er gebeurt.

Ook "All the President's Men" komt aan bod. De film is volgens Soenens nog steeds bijzonder actueel. Precies daarom tonen we deze klassieker binnen onze filmreeks rond mensenrechten. Want in tijden waarin de persvrijheid opnieuw onder druk staat, blijft de rol van onafhankelijke journalistiek cruciaal.

Kom mee kijken en blijf nadien nog even hangen voor een babbel.

📍 Do 3 september, 20 uur - GC Felix Sohie, Hoeilaart
📍 Do 17 september, 20 uur – Sphinx Cinema, Gent

Van harte welkom!

Lees het volledige interview via onderstaande link 👇

Björn Soenens: “Ik ben nog altijd een rebel. We hebben kanaries in de koolmijn nodig, en ik geloof dat journalisten die rol kunnen vervullen: zeggen hé, er gebeurt van alles, kijk, luister. Die waarschuwende of signalerende stem wil ik zijn.”
Lees het interview: https://demens.nu/nieuws/bjorn-soenens-journalisten-moeten-luizen-in-de-pels-blijven/
Björn Soenens

13/08/2026

𝟏𝟕𝟓 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐖𝐢𝐥𝐥𝐞𝐦𝐬𝐟𝐨𝐧𝐝𝐬: 𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧 𝐦𝐞𝐭 𝐋𝐢𝐛𝐞𝐫𝐚𝐬 𝐝𝐮𝐢𝐤𝐞𝐧 𝐰𝐞 𝐢𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐞𝐟 𝐯𝐚𝐧 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐯𝐞𝐫𝐞𝐧𝐢𝐠𝐢𝐧𝐠!

Bibliotheekwerking was een eeuw lang een wezenlijk onderdeel van het Willemsfonds. Het Willemsfonds wou immers informeren, beschaven, verlichten en emanciperen. Het ter beschikking stellen van fictie én non-fictie in de eigen taal werd dan ook cruciaal bevonden. De eerste volksbibliotheek opende haar deuren in Gent in 1865 en het bestuur rekende op de milde steun van ondernemers, liberaal gezinde notabelen en dito organisaties om over heel Vlaanderen een netwerk van bibliotheken met een leeszaal uit te bouwen.

De Nederlandse Maatschappij tot Nut van 't Algemeen werd een van de mildste schenkers van boeken en maakte de eerste brede verspreiding van Nederlandstalige literatuur mogelijk. Om ook de plattelandsgemeenten te bereiken - waar de klerikale druk het hoogst was en het beschavingsoffensief de grootste hinder ondervond - werd halfweg de jaren 1890 een systeem van rondreizende Willemsfondsbibliotheken uitgedokterd.

Na de Tweede Wereldoorlog kwam de bibliotheekwerking in moeilijker vaarwater terecht. Subsidiëring werd gekoppeld aan een verplichte opleiding tot bibliothecaris en niet alle afdelingen konden dit aan. Vanaf de jaren 1960 begonnen Willemsfondsbibliotheken de boeken neer te leggen of werden opgeslorpt door de gemeente- en stadsbibliotheken. Met de oprichting van de Bibliotheekvereniging van het Willemsfonds in 1978 verschoof de focus helemaal naar de promotie van het 'vrij lezen' en de organisatie van opleidingen voor de vorming van bibliothecarissen.

Het archief van de Bibliotheekvereniging van het Willemsfonds wordt bewaard in Liberas. Surf naar www.liberas.eu/nl voor een eerste kennismaking.

Aanvullingen op deze erfgoedcollectie blijven welkom: elke afdeling kan hier haar verleden, heden en toekomst een plaats geven. Bij deze een warme oproep!

30/07/2026

Tijdens de Gentse Feesten trok het Willemsfonds naar het Huis van Oombergen voor Zomerlief gaat vreemd, een literair festival van KANTL.

Met verteltheater namen we kinderen mee in het verhaal Joris en de magische toverdrank naar het boek van Roald Dahl, waar Joris een gevaarlijk brouwsel klaarmaakt voor zijn verschrikkelijke oma.

Bij Luisterende oortjes in het Gents (en andere dialecten) proefden jong en oud van verhalen in het Gents en het Nederlands.

Bedankt aan iedereen die erbij was, tot volgend jaar!

Met steun van de stad Gent.

📸 Michiel Devijver & Paul Teerlinck

23/07/2026

𝟏𝟕𝟓 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐖𝐢𝐥𝐥𝐞𝐦𝐬𝐟𝐨𝐧𝐝𝐬: 𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧 𝐦𝐞𝐭 𝐋𝐢𝐛𝐞𝐫𝐚𝐬 𝐝𝐮𝐢𝐤𝐞𝐧 𝐰𝐞 𝐢𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐞𝐟 𝐯𝐚𝐧 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐯𝐞𝐫𝐞𝐧𝐢𝐠𝐢𝐧𝐠!

In Moerbeke, de blauwe Oost-Vlaamse suikergemeente bij uitstek, was van bij de start belangstelling voor het Willemsfonds. Verschillende Moerbekenaars, waaronder de familie Lippens, waren steunende leden van het Willemsfonds, maar op een eigen afdeling bleef het even wachten. Een eerste poging in de jaren 1870 op initiatief van Karel Mestdagh strandde op deels verzet, deels desinteresse. Mestdagh slaagde er wel in om in 1878 de bibliotheek van de Moerbeekse gemeenteschool te laten aansluiten op het bibliotheeknetwerk van het Willemsfonds. Met de steun van Maurice, Edgard en Paul Lippens lukte een tweede poging wel, en ontstond een hechte band tussen gemeentebestuur, suikerfabriek en Willemsfonds. Met pionier Karel Mestdagh en stichtend voorzitter Jozef De Maesschalck ging de afdeling in 1908 uiteindelijk van start. Meer dan een eeuw later, met om en bij de 200 leden, blijft de afdeling een van de sterkhouders van het Willemsfonds.

Het archief van de afdeling Moerbeke wordt bewaard in Liberas. Surf naar https://www.liberas.eu/nl voor een eerste kennismaking.

Aanvullingen op deze erfgoedcollectie blijven welkom: elke afdeling kan hier haar verleden, heden en toekomst een plaats geven. Bij dezen een warme oproep!

18/07/2026

📢 Het kantoor van het Willemsfonds is gesloten tijdens de Gentse Feesten

Van 17 tot 27 juli is ons kantoor gesloten wegens de Gentse Feesten. Ons kantoor op de Vrijdagmarkt is tijdens deze periode gesloten en niet bereikbaar via de vaste lijn (09 224 10 75).

Maar stilzitten doen we niet! Tijdens Zomerlief Gaat Vreemd, een initiatief van KANTL, organiseren we namelijk twee leuke activiteiten in het Huis van Oombergen (Koningstraat 18):

🎉 Vandaag om 15u: Verteltheater "Joris en de magische toverdrank"

🎉 woensdag 22 juli (14u30 - 16u30): Luisterende oortjes in het Gents en andere dialecten

Voor meer info: https://kantl.be/agenda

Kom zeker langs, we zien je graag tijdens de Gentse Feesten!

15/07/2026

Terugblik op een feestelijke dag in Boechout! https://www.willemsfonds.be/onzichtbare-paginas/terugblik-op-een-feestelijk-dag%21

09/07/2026

𝟏𝟕𝟓 𝐣𝐚𝐚𝐫 𝐖𝐢𝐥𝐥𝐞𝐦𝐬𝐟𝐨𝐧𝐝𝐬: 𝐬𝐚𝐦𝐞𝐧 𝐦𝐞𝐭 𝐋𝐢𝐛𝐞𝐫𝐚𝐬 𝐝𝐮𝐢𝐤𝐞𝐧 𝐰𝐞 𝐢𝐧 𝐡𝐞𝐭 𝐚𝐫𝐜𝐡𝐢𝐞𝐟 𝐯𝐚𝐧 𝐨𝐧𝐳𝐞 𝐯𝐞𝐫𝐞𝐧𝐢𝐠𝐢𝐧𝐠!

In Pallieter-stad Lier waren George Bergmann, zijn zoon Anton en Domien Sleeckx al halverwege de jaren 1860 actief als propagandisten voor het Willemsfonds. Met steun van Julius Vuylsteke organiseerden ze een volksbibliotheek, en zodra er sprake was van lokale afdelingen stelde Lier zich kandidaat. Maar het verliep moeizamer dan verhoopt.

Het Algemeen Bestuur rekende op Domien Sleeckx als voortrekker. Sleeckx was leraar aan de rijksnormaalschool van Lier en had naam gemaakt als journalist, letterkundige en auteur. Maar de weerstand in Lier bleek enorm. Invloedrijke katholieken wakkerden de vrees voor het goddeloze Willemsfonds aan, onder meer door hen voor te stellen als een vrijmetselaarsloge – iets dat in een provinciestadje als Lier in heel slechte aarde viel. Sleeckx uitte in een brief uit 1871 teleurstelling en radeloosheid, bevreesd voor wat "de wind hier tegenwoordig nog meer uit den zwarten hoek waait". Hij nam een afwachtende houding aan. Het was uiteindelijk zijn kompaan Anton Bergmann die in 1873 aan de wieg zou staan van de Lierse Willemsfondsafdeling.

De afdeling kende haar traditionele ups en downs, met grote successen in de jaren 1870-1890, in het interbellum met Arthur Vanderpoorten, in de jaren 1960-1980 met Herman Vanderpoorten en dan volop richting eeuwwisseling tot nu, met 200 leden op de viering van het 150-jarig bestaan in 2023.

Het archief van de afdeling Lier wordt bewaard in Liberas. Surf naar https://www.liberas.eu/nl voor een eerste kennismaking.

Aanvullingen op deze erfgoedcollectie blijven welkom: elke afdeling kan hier haar verleden, heden en toekomst een plaats geven. Bij dezen een warme oproep!