12/06/2026
Wanneer een bewoner met dementie minder eet, roept dat vaak bezorgdheid op. Terecht, want voldoende eten en drinken zijn belangrijk voor de gezondheid en het welzijn. Toch is te weinig eten niet altijd een kwestie van "geen zin hebben". Achter eetproblemen kunnen heel wat oorzaken schuilgaan.
Zo ervaren sommige mensen met dementie minder of zelfs geen hongergevoel meer. Door veranderingen in de hersenen wordt de hongerprikkel niet altijd goed geregistreerd. Anderen voelen wel honger, maar vinden het moeilijk om zelf initiatief te nemen om aan een maaltijd te beginnen. Eten vraagt immers verschillende vaardigheden: plannen, beslissen, starten en uitvoeren. Net die functies worden vaak aangetast door dementie.
Ook praktische factoren spelen een rol. Een oncomfortabele houding in bed of in de rolstoel kan eten bemoeilijken. Sommige bewoners herkennen niet meer hoe ze een boterham moeten smeren of weten niet meer welke stappen nodig zijn om te eten. Daarnaast kan desoriëntatie ervoor zorgen dat iemand denkt al gegeten te hebben of niet begrijpt waarom het tijd is voor een maaltijd.
Wat vroeger een favoriete maaltijd was, smaakt bovendien niet altijd nog hetzelfde. Dementie kan de smaakbeleving veranderen, waardoor vertrouwde gerechten plots minder aantrekkelijk worden. Ook de omgeving heeft invloed. Te veel prikkels, lawaai of onrust kunnen de aandacht afleiden van het eten.
Een minder bekende oorzaak is dat bewoners het eten soms letterlijk minder goed zien. Door veranderingen in de verwerking van visuele informatie kunnen contrasten moeilijker worden waargenomen. Witte rijst op een wit bord of aardappelpuree op een lichtgekleurde schotel valt dan minder op.
Daarnaast mogen we pijn niet vergeten. Pijn in het gebit, de mond of de buik kan ervoor zorgen dat iemand liever niet eet. Bij mensen met dementie is pijn bovendien niet altijd gemakkelijk te herkennen of te benoemen. Ook slikproblemen kunnen een maaltijd onaangenaam of zelfs beangstigend maken.
De belangrijkste boodschap? Wanneer een bewoner minder eet, loont het om verder te kijken dan het bord alleen. Door op zoek te gaan naar de onderliggende oorzaak, kunnen we gerichte ondersteuning bieden en ervoor zorgen dat maaltijden opnieuw een comfortabel en waardevol moment worden.
Als jouw persoon met dementie te weinig eet, kun je je daar erg bezorgd om maken. Goed eten is immers een teken van gezondheid. Er kunnen een heleboel redenen zijn waarom mensen met dementie soms niet voldoende eten:
🔸Veel mensen met dementie ervaren geen hongerprikkel. Door het beschadigde brein kan het zijn dat het gevoel van honger niet goed meer geregistreerd wordt. Als je geen hongergevoel ervaart, eet je vanzelf een heel stuk minder.
🔸Voor het klaar maken, pakken en starten met eten is initiatief nodig en soms ook een mate van planning. Dit vermogen is vaak beschadigd bij dementie. Ze ervaren wel dat ze honger hebben, maar het vermogen om tot actie over te gaan ontbreekt.
🔸De houding waarin de persoon met dementie zit of ligt is niet prettig. Hij of zij ligt bijvoorbeeld in bed of iets achterover gekanteld in een rolstoel. Hierdoor voelt het oncomfortabel om te eten of ze kunnen het eten niet goed zien of pakken.
🔸Het eten dat wordt aangeboden vinden ze niet lekker. Smaak kan door dementie veranderen. Dus ook iets wat vroeger favoriet was kan ineens niet meer goed smaken. Of juist iets wat iemand nooit wilde eten, en waar je nu dus niet aan denkt om het aan te
bieden, kan ineens wel gepakt worden.
🔸De persoon met dementie is gedesoriënteerd in tijd of plaats. Het kan voelen als een niet logische tijd om te eten of misschien denkt iemand al te hebben gegeten.
🔸Het kan ook zijn dat iemand niet meer weet hoe ze moeten eten. Ze weten bijv. niet meer hoe ze een boterham moeten smeren. (Daar is planning voor nodig en plannen is een
vaardigheid van het beschadigde bovenbrein)
🔸Misschien heeft het eten te weinig contrast. Mensen met dementie zien vaak weinig contrast. Dit komt niet door een afwijking aan de ogen, maar door hoe het zicht verwerkt
wordt in de hersenen. Als de kleur van het eten lijkt op de kleur van het bord, bijv rijst op een wit bord, kan het zijn dat het niet wordt gezien.
🔸Er is teveel afleiding of onrust. Als er teveel prikkels zijn of de persoon met dementie onrustig is, kan dat zorgen voor slecht eten.
🔸Pijn bijvoorbeeld in het gebit of in de buik zorgt er vaak voor dat iemand liever niet eet.
🔸Door de dementie kunnen mensen soms niet meer goed aangeven dat ze pijn hebben. Weet dan dat mensen met dementie pijn anders beleven. Iets wat geen pijn zou moeten doen kan als zeer pijnlijk worden ervaren, maar het omgekeerde kan ook.
🔸Moeite met slikken. Soms gaat slikken heel moeizaam of doet pijn. Dan is eten natuurlijk niet prettig.
Zo zijn er nog veel meer redenen waarom iemand met dementie niet goed eet, niet meer wil eten of veel minder eet.
Het is belangrijk om te achterhalen wat de oorzaak is, zodat je gericht actie kunt ondernemen.
📗In ons nieuwe boek ‘Survivalgids bij dementie’ leer je meer over de oorzaken en oplossingen bij te weinig (of teveel) eten. Bestel via https://www.zegjabijdementie.nl/product/survivalgids-bij-dementie/