Oikos - Denktank voor Sociaal-Ecologische Verandering

01/02/2026

Info & inschrijven: https://oikos.be/handen-af-van-burgerrechten-en-milieubescherming/

Pesticiden met eeuwigdurende goedkeuring, je milieuvereniging die geen subsidies meer krijgt, en ook een bezwaar indienen tegen een nieuwe fabriek in je buurt lukt nauwelijks nog – is dit fictie of de werkelijkheid?

Het is helaas de realiteit. Onder het mom van efficiëntie worden burgerrechten en milieubescherming in Vlaanderen en Europa in snel tempo uitgehold. En het gaat hard. Autoritaire politici verwijten protesterende burgers crimineel gedrag, pakken subsidies af van kritische verenigingen en maken het burgers moeilijk om beroep aan te tekenen bij vergunningsaanvragen.

Deze gespreksavond vertrekt van milieurechtvaardigheid als cruciale toetssteen voor onze democratie en de bescherming van onze leefomgeving. Heeft bijvoorbeeld de huidige regelgeving weinig oog voor sociale ongelijkheid, dan zal dit alleen maar erger worden (arme wijken hebben vaak de slechtste luchtkwaliteit – een fabriek komt nooit in een villawijk). En als politici subsidies op kritische milieuverenigingen afbouwen, zetten ze eigenlijk de aanval in op een levende democratie. Want daar spelen middenveldorganisaties een onmisbare brug tussen burgers en beleid.

Het is tijd voor een hoopvol tegengeluid. Hoe kan, in plaats van rechtsbescherming af te bouwen, het recht een hefboom zijn voor positieve verandering? Hoe ontwikkelen we een geloofwaardig milieubeleid dat niet alleen handhaaft, maar ook herverdeelt en herstelt? Wat is er nodig om ecologische bescherming én burgerrechten te versterken?

Eerst gaan we in op wat er gebeurt op Europees niveau met Lise Witteman (EU desk van onderzoeksjournalistiekredactie Follow the Money; auteur Wie let er op Brussel) en Hans Van Scharen (Onderzoeker Corporate Observatory Europe).

Nadien kijken we wat er in Vlaanderen aan de hand is met Florence Van Durme (onderzoeker UA), Mieke Schauvliege (Fractieleider Groen Vlaams Parlement), en Isabelle Lamurseau (milieujuriste).

29/01/2026

📖 In een interview in Oikos #116 laat Paul Schenderling zien hoe we de economie weer dienstbaar kunnen maken aan het goede leven, en hoe Europa een eigen economische koers kan varen

Het zou zo fantastisch zijn als we onze economie weer dienstbaar kunnen maken aan het goede leven, aan de doelen van het leven. Want op dit moment is het zo dat de samenleving en de aarde ten dienste worden gesteld aan de economie. En dat is echt een idiote omkering van doelen en middelen. En groeiverslaving is daar, denk ik, het perfecte voorbeeld van. Wij worden slaaf gemaakt van de economie, doordat wij gemanipuleerd worden op de meest subtiele manier — namelijk zelfs door neuromarketing. In mijn boek geef ik het voorbeeld dat mensen letterlijk in hersenscanners worden gelegd om te meten welk koekje de optimale verhouding van suiker en vet bevat — een verhouding die echt door en door verslavend is. En dat koekje komt dan vervolgens in de winkel te liggen. En op dezelfde wijze worden ook reclames vertoond aan mensen in MRI scans om te zien op welke advertentie mensen het meest dwangmatig gaan klikken.
En terwijl het menselijke welzijn het doel zou moeten zijn, worden we uiteindelijk een middel ten dienste van de economie. En dat is een omdraaiing die een historische fout in de geschiedenis is geweest. En die te vergelijken is met het militarisme in de jaren ’30 van de vorige eeuw. Ook toen werden mensen eigenlijk een soort radertjes in een systeem van een totaal uit de hand gelopen wapenwedloop tussen Europese naties, waar uiteindelijk niemand meer het doel van inzag. Dat dreigen we nu weer te doen, maar dan niet met militarisme, maar met economisme. Oftewel, dat we mensen eigenlijk ten dienste stellen aan de economie.

28/01/2026

Info & inschrijven: https://oikos.be/handen-af-van-burgerrechten-en-milieubescherming/

Met Florence Van Durme (onderzoeker UA), Mieke Schauvlieghe (Fractieleider Groen Vlaams Parlement), Hans van Scharen (Onderzoeker Corporate Observatory Europe), Isabelle Lamurseau (milieujuriste) en Lise Witteman (onderzoeksjournalist Follow The Money EU)

Pesticiden met eeuwigdurende goedkeuring, je milieuvereniging die geen subsidies meer krijgt, en ook een bezwaar indienen tegen een nieuwe fabriek in je buurt lukt nauwelijks nog – is dit fictie of de werkelijkheid?

Het is helaas de realiteit. Onder het mom van efficiëntie worden burgerrechten en milieubescherming in Vlaanderen en Europa in snel tempo uitgehold. En het gaat hard. Autoritaire politici verwijten protesterende burgers crimineel gedrag, pakken subsidies af van kritische verenigingen en maken het burgers moeilijk om beroep aan te tekenen bij vergunningsaanvragen.

Dinsdag 3 februari 2026, 19.30 – 21.00 uur, Brussel

23/01/2026

Pesticiden met eeuwigdurende goedkeuring, je milieuvereniging die geen subsidies meer krijgt, en ook een bezwaar indienen tegen een nieuwe fabriek in je buurt lukt nauwelijks nog – is dit fictie of de werkelijkheid?

Het is helaas de realiteit. Onder het mom van efficiëntie worden burgerrechten en milieubescherming in Vlaanderen en Europa in snel tempo uitgehold. En het gaat hard. Autoritaire politici verwijten protesterende burgers crimineel gedrag, pakken subsidies af van kritische verenigingen en maken het burgers moeilijk om beroep aan te tekenen bij vergunningsaanvragen.

Dit panel vertrekt van milieurechtvaardigheid als cruciale toetssteen voor onze democratie en de bescherming van onze leefomgeving. Heeft bijvoorbeeld de huidige regelgeving weinig oog voor sociale ongelijkheid, dan zal dit alleen maar erger worden (arme wijken hebben vaak de slechtste luchtkwaliteit – een fabriek komt nooit in een villawijk). En als politici subsidies op kritische milieuverenigingen afbouwen, zetten ze eigenlijk de aanval in op een levende democratie. Want daar spelen middenveldorganisaties een onmisbare brug tussen burgers en beleid.

Het is tijd voor een hoopvol tegengeluid. Hoe kan, in plaats van rechtsbescherming af te bouwen, het recht een hefboom zijn voor positieve verandering? Hoe ontwikkelen we een geloofwaardig milieubeleid dat niet alleen handhaaft, maar ook herverdeelt en herstelt? Wat is er nodig om ecologische bescherming én burgerrechten te versterken?

Met Florence Van Durme (onderzoeker UA), Mieke Schauvliege (Fractieleider Groen Vlaams Parlement), Hans Van Scharen (Onderzoeker Corporate Observatory Europe) en Isabelle Lamurseau (milieujuriste).

Op dinsdag 3 februari, van 19.30 uur tot 21.00 uur in Muntpunt (Munt 6, 1000 Brussel)
Pay what you can – € 3/5*/7
Meer info & inschrijven: Pesticiden met eeuwigdurende goedkeuring, je milieuvereniging die geen subsidies meer krijgt, en ook een bezwaar indienen tegen een nieuwe fabriek in je buurt lukt nauwelijks nog – is dit fictie of de werkelijkheid?

Het is helaas de realiteit. Onder het mom van efficiëntie worden burgerrechten en milieubescherming in Vlaanderen en Europa in snel tempo uitgehold. En het gaat hard. Autoritaire politici verwijten protesterende burgers crimineel gedrag, pakken subsidies af van kritische verenigingen en maken het burgers moeilijk om beroep aan te tekenen bij vergunningsaanvragen.

Dit panel vertrekt van milieurechtvaardigheid als cruciale toetssteen voor onze democratie en de bescherming van onze leefomgeving. Heeft bijvoorbeeld de huidige regelgeving weinig oog voor sociale ongelijkheid, dan zal dit alleen maar erger worden (arme wijken hebben vaak de slechtste luchtkwaliteit – een fabriek komt nooit in een villawijk). En als politici subsidies op kritische milieuverenigingen afbouwen, zetten ze eigenlijk de aanval in op een levende democratie. Want daar spelen middenveldorganisaties een onmisbare brug tussen burgers en beleid.

Het is tijd voor een hoopvol tegengeluid. Hoe kan, in plaats van rechtsbescherming af te bouwen, het recht een hefboom zijn voor positieve verandering? Hoe ontwikkelen we een geloofwaardig milieubeleid dat niet alleen handhaaft, maar ook herverdeelt en herstelt? Wat is er nodig om ecologische bescherming én burgerrechten te versterken?

Met Florence Van Durme (onderzoeker UA), Mieke Schauvliege (Fractieleider Groen Vlaams Parlement), Hans Van Scharen (Onderzoeker Corporate Observatory Europe) en Isabelle Lamurseau (milieujuriste).

Op dinsdag 3 februari, van 19.30 uur tot 21.00 uur in Muntpunt (Munt 6, 1000 Brussel)
Pay what you can – € 3/5*/7
Pesticiden met eeuwigdurende goedkeuring, je milieuvereniging die geen subsidies meer krijgt, en ook een bezwaar indienen tegen een nieuwe fabriek in je buurt lukt nauwelijks nog – is dit fictie of de werkelijkheid?

Het is helaas de realiteit. Onder het mom van efficiëntie worden burgerrechten en milieubescherming in Vlaanderen en Europa in snel tempo uitgehold. En het gaat hard. Autoritaire politici verwijten protesterende burgers crimineel gedrag, pakken subsidies af van kritische verenigingen en maken het burgers moeilijk om beroep aan te tekenen bij vergunningsaanvragen.

Dit panel vertrekt van milieurechtvaardigheid als cruciale toetssteen voor onze democratie en de bescherming van onze leefomgeving. Heeft bijvoorbeeld de huidige regelgeving weinig oog voor sociale ongelijkheid, dan zal dit alleen maar erger worden (arme wijken hebben vaak de slechtste luchtkwaliteit – een fabriek komt nooit in een villawijk). En als politici subsidies op kritische milieuverenigingen afbouwen, zetten ze eigenlijk de aanval in op een levende democratie. Want daar spelen middenveldorganisaties een onmisbare brug tussen burgers en beleid.

Het is tijd voor een hoopvol tegengeluid. Hoe kan, in plaats van rechtsbescherming af te bouwen, het recht een hefboom zijn voor positieve verandering? Hoe ontwikkelen we een geloofwaardig milieubeleid dat niet alleen handhaaft, maar ook herverdeelt en herstelt? Wat is er nodig om ecologische bescherming én burgerrechten te versterken?

Met Florence Van Durme (onderzoeker UA), Mieke Schauvliege (Fractieleider Groen Vlaams Parlement), Hans Van Scharen (Onderzoeker Corporate Observatory Europe) en Isabelle Lamurseau (milieujuriste).

Op dinsdag 3 februari, van 19.30 uur tot 21.00 uur in Muntpunt (Munt 6, 1000 Brussel)
Pay what you can – € 3/5*/7
Inschrijven: https://oikos.be/handen-af-van-burgerrechten-en-milieubescherming/

22/01/2026

Op 5 februari komt Nederlands econoom Paul Schenderling zijn nieuwe boek Continent van de kwaliteit voorstellen in Brussel.
Info & inschrijven: https://oikos.be/boekvoorstelling-continent-van-de-kwaliteit/

📙Over Continent van de kwaliteit
Betere producten, betere banen, een betere kwaliteit van leven, een sterkere democratie en een einde aan de ecologische ontwrichting: gaat dat samen? In Europa, in onze tijd en in déze omstandigheden? In Continent van de kwaliteit laat Paul Schenderling zien dat het kan. Als Europa radicaal kiest voor kwaliteit boven kwantiteit.

Met heldere analyses en overtuigende voorbeelden toont Paul dat een nieuwe én eigen koers mogelijk is. Hij schetst hoe Europa zijn sociale model kan vernieuwen, hoe eerlijke handelspolitiek en digitale dekolonisering onze veerkracht versterken en hoe de economie wél binnen de draagkracht van de aarde kan werken. Ook lanceert hij een nieuwe maatstaf voor het succes van bedrijven. En hij laat zien hoe burgers van onderop kunnen meebouwen aan de nieuwe economie.

Dit boek biedt daarmee méér dan een analyse: het is een hoopvol en realistisch actieplan. Een uitnodiging om samen te werken aan een Europa dat sterker, eerlijker en toekomstbestendig is – hét continent van de kwaliteit.

Van 19.30 uur tot 21.00 uur in Muntpunt (Munt 6, 1000 Brussel), deuren open om 19.15 uur. Pay what you can: € 3/5/7

09/01/2026

Sterke analyse die je zelden of nooit op televisie zal horen.

MO*columnist Michael De C**k ergerde zich mateloos aan het debat over de nieuwjaarsrellen.