06/12/2024
De Turnhoutsebaan heeft nood aan pauzeknop voor een beter ontwerp.
Het huidig ontwerpproces onder leiding van het Agentschap Wegen en Verkeer gaat een verkeerde richting uit. Als we niet oppassen wordt de Turnhoutsebaan heringericht als een invalsweg. Twee jaar miserie voor werken van gevel tot gevel om nog eens dertig jaar met veel verkeer en weinig plaats en verblijfskwaliteit te zitten voor de Borgerhoutenaren? Wat een gemiste kans!
Burgerinitiatief ‘Pak ze aan, de Turnhoutsebaan’ vraagt het huidige proces enkele maanden ‘on hold’ te zetten en houdt haar medewerking aan de inspraakmomenten die volgende week voorzien zijn in beraad. Extra tijd is nodig voor:
1. Grondiger onderzoek naar een betere toekomst voor het openbaar vervoer. Over de afweging of de bovengrondse tram overbodig gemaakt kan worden door nóg een extra premetrostation Carnot te openen, waardoor reizigers sneller zijn terwijl de straat aangelegd kan worden met verkeersremmers voor de veiligheid en oversteekbaarheid. En over de aanleg van een multimodale overstapknoop voor snelbussen aan de Turnhoutsepoort met een extra toegang naar premetrostation Zegel, zodat op termijn rechtstreekse snelbusverbindingen met Schijnpoort en Berchem Station mogelijk worden.
2. Ernstig onderzoek naar het alternatief van Pak ze aan, de Turnhoutsebaan met meer ruimte voor zeer brede voet- en fietspaden, laden en lossen, groen en fietsstallingen. Dit wordt mogelijk gemaakt door een smallere rijbaan op maat van maximum 30 km/u en een dubbelrichtingsfietspad.
3. Het participatieproces moet intenser gevoerd worden. Voorstellen van handelaars, scholen, burgers, Pak ze aan, de Turnhoutsebaan en andere mobiliteitsexperten moeten beter aan bod kunnen komen en ook écht onderzocht worden.
Daarom vraagt Pak ze aan, de Turnhoutsebaan even de pauzeknop in te drukken. Dit kan zonder de timing in het gedrang te brengen: de werken kunnen hoe dan ook pas starten na de opening van de premetrostations in 2027, er is dus nog voldoende tijd voor een reflectie.
Turnhoutsebaan moet de ‘place to be’ worden in Borgerhout
Pak ze aan, de Turnhoutsebaan maakt zich grote zorgen over de evolutie van het participatieproces voor de herinrichting van de Turnhoutsebaan in Borgerhout. Een studieconsortium, Agentschap Wegen en Verkeer en politieke verantwoordelijken zijn momenteel een aantal keuzes aan het vastleggen over hoe ‘de baan’ er in de toekomst zal uitzien. Er is daarbij overleg met betrokkenen: bewoners, handelaars,… en ook Pak ze aan, de Turnhoutsebaan worden gehoord en krijgen informatie. Maar Pak ze aan, de Turnhoutsebaan kreeg nooit de kans om het toekomstbeeld dat haar experten uitwerkten voor te stellen aan de werkbanken en werkateliers waar de verschillende actoren uit Borgerhout en de betrokken administraties samen overleggen.
Het studieconsortium en AWV volgen hun eigen strakke verkeerslogica. Ze baseren zich op onvolledige verkeersonderzoeken waarbij het doorgaand verkeer slechts gedeeltelijk werd geteld. Over voetgangers- en fietsverkeer werden geen gegevens verzameld: tellen die dan niet mee? Ook voorstellen rond het openbaar vervoer werden niet ten gronde onderzocht. Vrees is dat de Turnhoutsebaan vooral als een invalsweg ontworpen zal worden voor auto- en busverkeer, met slechts beperkte verblijfsruimte voor de Borgerhoutenaren en het handelsapparaat.
Pak ze aan, de Turnhoutsebaan schetst een toekomstbeeld waarin leefkwaliteit centraal staat. Brede voetpaden bieden ruimte aan voetgangers, terwijl er ook meer ruimte komt voor toekomstbomen, groen en het opvangen van regenwater. Door aan één kant kan een comfortabel dubbelrichtingsfietspad te voorzien ontstaat een brede stadsboulevard die een ideaal verblijfsklimaat creëert. Terrassen aan de zonnige kant van de straat blijven hierdoor maximaal verwijderd van het wegverkeer. Uiteraard blijft er ook ruimte voor laden en lossen en kortparkeren. Voor wie met de auto naar de omliggende wijken wil of van daaruit de stad uit wil rijden, blijft er ook voldoende doorstroming.
Verkeersveiligheid is naast voldoende ruimte voor terrassen, wandelen, fietsen en groen een belangrijke voorwaarde voor die leefkwaliteit. Maar zelfs een maximumsnelheid van 30 km/u – wat een voorwaarde is voor kalmer verkeer – blijkt niet verworven. Die limiet zou ook toelaten de rijbaan smaller uit te voeren dan het studieconsortium nu voorstelt, ruimte die gewonnen kan worden voor fietsers en voetgangers. Aan het doorgaand verkeer wordt niet geraakt in de huidige plannen, meer nog: 50 km/u zal juist extra doorgaand verkeer aantrekken. Minder autoverkeer is naast een maximumsnelheid van 30 km/u de belangrijkste hefboom voor veiliger verkeer en meer leefkwaliteit. Het nieuwe stadsbestuur zou de regie van het verkeer op de as Turnhoutsebaan-Carnotstraat-Gemeentestraat in zijn totaliteit in handen moeten nemen. Denk ook aan de herinrichting van het Astridplein. De stad ziet deze projecten – onbegrijpelijk – los van elkaar. Door gebrek aan visie en integrale gebiedsgerichte aanpak worden er kansen gemist om de verkeersproblemen aan te pakken op deze as en de omliggende wijken.
Pak ze aan, de Turnhoutsebaan werkte verder op het toekomstbeeld voor de Turnhoutsebaan dat het bijna twee jaar geleden voorstelde aan de Borgerhoutenaren. Dit voorstel is nu verder verfijnd en aangepast aan ontwerpnormen die de Stad en de Vlaamse overheid hebben vastgesteld. Met een ruime zone voor terrassen, voetgangers en fietsers langs de zonnigste kant. Daarnaast kan dan een strook komen die afwisselend gebruikt wordt voor laden en lossen, groen en fietsenstallingen.
Toekomstgericht openbaar vervoer
Momenteel integreert Pak ze aan, de Turnhoutsebaan ook een nieuwe visie op het openbaar vervoer, gezien we een grondig uitgewerkt voorstel van een onafhankelijk mobiliteitsexpert onder ogen kregen. Het kaart enkele nieuwe kansen aan voor een sneller, efficiënter en toekomstgerichter openbaar vervoernetwerk en maakt tegelijk meer verblijfskwaliteit mogelijk. De premetro moet een volwaardige ontsluiting geven voor Borgerhout: opening van het reeds geplande station Drink, maar óók het ontbrekende station Carnot ter hoogte van de kruising met de Kerkstraat. Van beide stations is de ruwbouw klaar, toch wordt één daarvan nog niet geopend en dat willen we veranderen. Dan is er geen nood meer aan een parallelle maar véél tragere en onbetrouwbaardere bovengrondse tramlijn met exact dezelfde haltes, en kunnen stadsbussen nuttigere verbindingen leggen met andere delen van de stad. Zonder tramsporen kunnen verkeersplateau’s aangelegd worden die de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid verbeteren, en zo bijdragen aan meer verblijfskwaliteit in de heraangelegde straat. De uitgespaarde kosten voor de aanleg van de tramsporen van naar schatting 8 miljoen euro kunnen rechtstreeks geïnvesteerd worden in de opening van het ontbrekende metrostation Carnot, waardoor uiteindelijk álle gedeeltes van de Turnhoutsebaan en Carnotstraat toegang krijgen tot sneller, betrouwbaarder en frequenter openbaar vervoer.
Verder kan premetrostation Zegel uitgebouwd worden tot een volwaardige multimodale knoop tussen snelbussen, premetro en later ook de voorstadstrein op het ringspoor. Er kan een toekomstgerichte overstaphalte voor snel- en streekbussen komen aan een nieuw plein aan de kruising tussen Turnhoutsebaan en Stenenbrug, met een nieuwe rechtstreekse ingang naar het premetrostation Zegel. Dat maakt het mogelijk om in de toekomst snelbussen via een lus te laten rijden richting Berchem Station of Schijnpoort zoals het Routeplan 2030 voorziet, maar dan mét een bijkomende comfortabele overstapmogelijkheid zodat ook wie op de Turnhoutsebaan of in de omgeving van het Centraal Station moet zijn niet in de kou gelaten wordt. Ook is het daardoor niet meer nodig om even sterk in te zetten op doorstromingsmaatregelen voor het busverkeer op de Turnhoutsebaan, waardoor er meer ruimte ontstaat voor de nodige verblijfskwaliteit.
Hoe verder?
Vermits Pak ze aan, de Turnhoutsebaan tot nu toe geen kans kreeg om dit voorstel in de officiële inspraak voor te leggen en toe te lichten willen we dat nu via de pers en sociale media doen. Oordeel zelf.
Pak ze aan, de Turnhoutsebaan beraadt zich over haar verder engagement in het lopende overlegproces en dringt nogmaals aan haar voorstel en inzichten in de werkbanken en werkateliers te kunnen presenteren. Daarna zou best de pauzeknop even worden ingedrukt bij de ontwerpbureaus om de voorstellen van Pak ze aan, de Turnhoutsebaan en andere mobiliteitsexperts op vlak van leefkwaliteit en verkeersveiligheid, ontmoediging van doorgaand verkeer en beter openbaar vervoer ernstig te bestuderen. En in overleg te gaan met stads- en districtsbestuur, de Lijn, verkeerspolitie en andere administraties, maar evenzeer met bewoners en handelaars en iedereen die belang heeft bij een toekomstgerichte herinrichting van de Turnhoutsebaan, goed voor de komende 30 jaar… .
Foto 1 en 2: De Turnhoutsebaan als brede stadsboulevard voor veilig fietsen, flaneren en verblijven in een groene omgeving.
Foto 3: ‘Pak ze aan, de Turnhoutsebaan’ pleit voor een zone 30 om de verkeersveiligheid en oversteekbaarheid van de Turnhoutsebaan te optimaliseren.
Foto 4: Een stadsboulevard voor wandelaars en fietsers zorgt voor een veilige en comfortabele verblijfsruimte.
Foto 5: Het ontbrekende premetrostation Carnot in groen aangeduid
Foto 6: Multimodale knoop Turnhoutsepoort
Foto 7: Toekomstbeeld van de Turnhoutsebaan als groene stadsboulevard voor een optimale verblijfskwaliteit
