15/06/2026
မြန်မာစစ်အုပ်စုဟာ ၁၉၈၈ အာဏာသိမ်းပြီးကတည်းက နိုင်ငံတကာက လက်နက်ဝယ်ယူဖို့ အခက်အခဲ တွေ့နေပါတယ်။
စစ်အုပ်စုခေါင်းဆောင်တွေ သဘောကျတဲ့ အမေရိကန်ဆီက လက်နက်နဲ့ လေ့ကျင့်ပေးတာတွေ မရတော့တဲ့အပြင်၊ မြန်မာစစ်တပ်ကို အဓိကလက်နက်တပ်ဆင်ပေးနေတဲ့ ဂျာမနီနိုင်ငံဆီကလည်း လက်နက်တွေ မရတော့ပါဘူး။ အားလုံးက ထင်ကြေးပေးနေကြတဲ့ တရုတ်နဲ့ ရုရှားက မြန်မာစစ်တပ်ကို ထောက်ပံ့နေတယ်ဆိုတာကတော့ ရာနှုန်းပြည့် မမှန်ပါဘူး။ တရုတ်နဲ့ ရုရှားက အဓိကရောင်းချနေပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တခြား လက်နက်ရောင်းချနေတဲ့ နိုင်ငံတွေလည်း အများအပြားရှိပါတယ်။
ဂျာမနီကလည်း ၈၈ တုန်းက အဆက်ဖြတ်ပြီးနောက်ပိုင်း တိတ်တဆိတ် ပြန်ဆက်သွယ်နေတယ်လို့ အတည်မပြုနိုင်တဲ့ သတင်းတွေက ဆိုပါတယ်။
ရုရှားဆီက တိုက်လေယာဉ်တွေ (Su-30, MiG-29)၊ တိုက်ခိုက်ရေးရဟတ်ယာဉ်တွေနဲ့ စစ်လက်နက်အပိုပစ္စည်းတွေ ဝယ်ယူနေပါတယ်။
တရုတ်နိုင်ငံကလည်း စစ်လေယာဉ်တွေ၊ တင့်ကားအဆင့်မြှင့်တင်ရေးပစ္စည်းတွေ၊ ဆက်သွယ်ရေး၊ ထောက်လှမ်းစောင့်ကြည့်ရေး နည်းပညာနဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေး ကုန်ကြမ်းတွေ ရရှိနေပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံကတော့ တိုက်ရိုက်လက်နက်ရောင်းချမှုမရှိဘဲ စစ်တပ်ရဲ့ ဝယ်ယူရေး ကွန်ရက်တွေနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကနေတဆင့် ပစ္စည်းတွေ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကုလသမဂ္ဂရဲ့ အချက်အလက်ရှာဖွေးရေးအဖွဲ့က ပြုစုထားတဲ့ စာရင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံကို လက်နက်တွေ တင်ပို့နေတဲ့ နိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံ ရှိပါသတဲ့။ အဲဒါတွေကတော့ တရုတ်၊ ရုရှား၊ မြောက်ကိုရီးယား၊ အစ္စရေး၊ အိန္ဒိယ၊ ယူကရိန်းနဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့ပါပဲတဲ့။
ဒါပေမဲ့ အဲဒီစာရင်းမှာ ကုလသမဂ္ဂက မသိဘဲ လိုနေတာတွေ ရှိပါသေးတယ်။ သတင်းတွေအရ ဆာဘီးယားနဲ့ ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံတွေကလည်း လက်နက်တင်ပို့နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဩစတြေးလျနိုင်ငံ ကင်ဘာရာရှိ မဟာဗျူဟာနဲ့ကာကွယ်ရေးဆိုင်ရာ လေ့လာရေးဗဟိုဌာနက ဒေါက်တာအင်ဒရူးဆတ်က စုဆောင်းထားတဲ့ သုတေသနမှာတော့ မြန်မာစစ်တပ်ကို လျှို့ဝှက်စွာ လက်နက်ရောင်းနေတဲ့ ၃ နိုင်ငံကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ စင်ကာပူ၊ အစ္စရေးနဲ့ ပါကစ္စတန်နိုင်ငံတွေပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
အစ္စရေးက ဟိုးအရင် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီအစိုးရ လက်ထက်ကတည်းက မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ဆက်ဆံနေတဲ့ မိတ်ဆွေဟောင်းဖြစ်ပြီး ဘယ်အစိုးရတက်တက် ဆက်လက်ပံ့ပိုးနေတာပါ။ ဒါပေမဲ့ အစ္စရေးက လက်နက်ကို နောက်ပိုင်း တိုက်ရိုက်မရောင်းဘဲ စင်ကာပူကနေ တဆင့်ခံ ရောင်းတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ အစ္စရေးနိုင်ငံခရီးစဉ်ကို ကြည့်ရင် သူတို့ပတ်သက်မှုကို သိသာပါတယ်။
စင်ကာပူကတော့ အာရှရဲ့ ငွေမည်းတွေ ခဝါချတဲ့နိုင်ငံ ဖြစ်ပြီး၊ မြန်မာပြည်က စစ်ဗိုလ်ချုပ်တွေရဲ့ ခိုးဝှက်ထားတဲ့ ပိုက်ဆံတွေ၊ ဘိန်းဘုရင်တွေရဲ့ မူးယစ်မှောင်ခိုကရတဲ့ ပိုက်ဆံတွေကို စင်ကာပူဘဏ်တွေမှာ ထားကြပါတယ်။ သူတို့ရဲ့ လုပ်ငန်းရုံးခန်းတွေလည်း စင်ကာပူမှာ ဖွင့်ထားကြတာ တွေ့ရပါမယ်။
စင်ကာပူအနေနဲ့ တိုက်ရိုက် လက်နက်တင်ပို့တာမျိုး မရှိပေမဲ့၊ လက်နက်ထုတ်လုပ်ရေးအတွက် လိုအပ်တဲ့ စက်ပစ္စည်းတွေ၊ အပိုပစ္စည်းတွေနဲ့ ငွေပေးချေမှုကွန်ရက်တွေမှာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ရှိနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂက ထောက်ပြထားပါတယ်။
အရှေ့တောင်အာရှမှာ ရိုင်ဖယ်သေနတ် ထုတ်လုပ်တာ အင်ဒိုနီးရှား၊ စင်ကာပူနဲ့ မြန်မာ ၃ နိုင်ငံပဲ ရှိတယ်လို့ ဩစတြေးလျအမျိုးသားတက္ကသိုလ်က ထုတ်ပြန်တဲ့ သုတေသနစာတမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့ စင်ကာပူနိုင်ငံဟာ မြန်မာစစ်တပ်အတွက် လက်နက်ဝယ်ယူရေးမှာ အရေးပါတဲ့ ဂိတ်ပေါက်တခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
စင်ကာပူဟာ တရုတ် ပြီးရင် မြန်မာမှာ ဒုတိယရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အများဆုံးနိုင်ငံလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ မြန်မာပြည်ရဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်မှုသမိုင်းကို ကြည့်ရင် အရင်ဆုံး ထောက်ပံ့တာကတော့ ဂျာမနီနိုင်ငံပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ်ဟာ လွတ်လပ်ရေးရပြီးကတည်းက ဆယ်စုနှစ် အတော်ကြာ ဂျာမနီ နည်းပညာနဲ့ ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ BA စီးရီးရိုင်ဖယ်တွေကို တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်တွေနဲ့ တိုက်ခိုက်တဲ့ စစ်ပွဲတွေမှာ သုံးခဲ့ပါတယ်။ ဂျီသရီး၊ ဂျီဖိုး ရယ်လို့ နာမည်ကျော်ခဲ့ပါတယ်။ မြန်မာ့စစ်လက်နက်ပစ္စည်းစက်ရုံတွေ (ကပစ) နဲ့ ဂျာမန်ကုမ္ပဏီ Fritz-Werner တို့ ဖက်စပ်ပြီး လက်နက်ငယ်တွေ ထုတ်လုပ်ခဲ့တာပါ။
၁၉၈၈ နောက်ပိုင်း ဥရောပက စီးပွားရေးပိတ်ဆို့တာကြောင့် ဂျာမန်ကုမ္ပဏီ မြန်မာပြည်က ထွက်သွားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီနေရာမှာ အစားထိုးဝင်လာတကတော့ တောင်ကိုရီးယားကုမ္ပဏီ ဒေဝူးပါ။ မြန်မာ့စစ်လက်နက်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံ (ကပစ) နဲ့ ကိုရီးယားဒေဝူးတို့ ဖက်စပ်ပြီး BA စီးရီး ရိုင်ဖယ်တွေ နေရာမှာ MA စီးရီးရိုင်ဖယ်တွေကို အစားထိုးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီ MA စီးရီးတွေက အစ္စရေးလုပ် IMI Galil စီးရီးရိုင်ဖယ်တွေကို ပုံစံတူ ကူးချထားတာပါ။ ထုတ်လုပ်တာကတော့ ဆာဗီးယားနိုင်ငံကကုမ္ပဏီတခု ဖြစ်ပါတယ်။
စစ်အာဏာသိမ်းခါစအချိန် မန္တလေး ဆန္ဒပြမှုကို ဖြိုခွင်းရာမှာ သုံးတဲ့ စနိုက်ပါက MAS I MK II အမျိုးအစား အစ္စရေးနည်းပညာ အသုံးပြုပြီး မြန်မာကိုယ်တိုင် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ စနိုက်ပါ ဖြစ်ပါတယ်။
လတ်တလော တော်လှန်ရေးတပ်တွေကို အများဆုံး ဒုက္ခပေးနေတဲ့ Gyrocopter နဲ့ Paramotor တွေကတော့ အရပ်ဘက်၊ စစ်ဘက် နှစ်မျိုးသုံးပစ္စည်းတွေ ဖြစ်လို့ ဘယ်နိုင်ငံကမဆို ဝယ်ယူနိုင်ပြီး အများအားဖြင့် တရုတ်နဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံက ပစ္စည်းတွေ မှာယူပြီး တပ်ဆင်တာလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သုံးသပ်ထားကြပါတယ်။
ယနေ့ခတ် စစ်ဆင်ရေးတွေမှာ မပါမဖြစ် တဲ့ ဒရုန်းနဲ့ ဆက်စပ်ပစ္စည်းတွေကိုတော့၊ တရုတ်နဲ့ ရုရှား၊ အရင်းအမြစ်တွေဆီက အဓိကရယူနေပြီး၊ အိန္ဒိယမှ နည်းပညာ၊ သင်တန်းနဲ့ ဆက်စပ်ပစ္စည်း အနည်းငယ် ရယူကာ၊ ဘဏ္ဍာရေးနဲ့ မှာယူပေးပို့ရေး ကွန်ရက်မှာ စင်ကာပူနဲ့ ထိုင်းနိုင်ငံတွေကတဆင့် ဆောင်ရွက်နေကြောင်း ကုလစုံစမ်းမှုတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ကုလသမဂ္ဂ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးကိုယ်စားလှယ် တွမ်အန်ဒရူး ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာမှာ နိုင်ငံ ၇ နိုင်ငံ မှာရှိတဲ့ ဘဏ် ၁၆ ခုကနေ မြန်မာစစ်တပ်နဲ့ ငွေကြေး လွှဲပြောင်းမှုတွေ ဆောင်ရွက်ပေးနေပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံကတဆင့် ဆောင်ရွက်တာ နှစ်ဆ မြင့်တက်လာတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် မြန်မာစစ်တပ်ကို လက်နက်ရောင်းနေတဲ့ ရေသောက်မြစ်တွေမှာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားက အဓိကနေရာကရှိပြီး စင်ကာပူနဲ့ အစ္စရေးတို့ကလည်း သူ့နေရာနဲ့သူ အရေးပါနေတာ တွေ့ရမှာပါ။ ဒါ့အပြင် အိန္ဒိယနဲ့ ပါကစ္စတန်တို့ကလည်း မြန်မာဈေးကွက်ကို အပြိုင်ဝင်လုနေတာပါ။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်မှာ မြန်မာက ရုရှား ဒီဇိုင်း Kilo class တပတ်ရစ် ရေငုပ်သင်္ဘောတစင်းကို အိန္ဒိယကနေ ဝယ်ယူခဲ့ပြီး သိင်္ခသူ အမည်ဖြင့် အသုံးချနေပါတယ်။ နောက်ထပ် Ming class ရေငုပ်သင်္ဘောတစင်းကိုလည်း တရုတ်နိုင်ငံမှ အခမဲ့ ထပ်မံရရှိခဲ့ပါတယ်။
၂၀၁၇ ခုနှစ် မေလမှာ မင်းအောင်လှိုင် ပါကစ္စတန်ကို သွားရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပြီး တိုက်လေယာဉ်တွေ ဝယ်ယူဖို့ သဘောတူညီခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာ့လေတပ်မှာ သုံးနေတဲ့ JF-17 အမျိုးအစား တိုက်လေယာဉ်တွေက တရုတ်နည်းပညာသုံးပြီး ပါကစ္စတန်က ထုတ်လုပ်တာပါ။ ၁၆ စင်း ဝယ်ယူခဲ့ပြီးး စမ်းသပ်ပျံသန်းစဉ် ပျက်ကျတာကြောင့် တိုက်လေယဉ်မှူးတယောက် သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။
ပါကစ္စတန်က မြန်မာရေတပ်က အရာရှိတွေကို ရေငုပ်သင်္ဘောနည်းပညာ သင်ပေးခဲ့ပြီး ရေတပ်အတွက် ဗျူဟာမြောက်တဲ့ ဆိပ်ကမ်းတခုကိုလည်း တည်ဆောက်ပေးနေပါတယ်။
ဒါ့အပြင် တာဝေးပစ်၊ တာတိုပစ် ဒုံးပျံနည်းပညာတွေကို မြောက်ကိုရီးယားထံက ရယူခဲ့တဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အထောက်အထားတွေလည်း ရှိနေပြန်ပါတယ်။
မြန်မာစစ်တပ်ရဲ့ စစ်လက်နက်ရယူရေးမှာ တရုတ်နဲ့ ရုရှားတို့ကိုပဲ မြင်ပြီး အခြားအရေးပါတဲ့ လမ်းကြောင်းများကို မျက်ခြည်မပြတ်စေဖို့ ဤဆောင်းပါးကို ရေးလိုက်ရပါတယ်။
အေးမင်း(တာမွေ)
ရည်ညွှန်း
-Small Arms productions and transfers in Southeast Asia by David Capie
fil:///C:/Users/ayemi/AppData/Local/Temp/146_Small_arms_production_and_transfers_in_Southeast_Asia.pdf
-Military Today
http://www.military-today.com/firearms/ma1.htm
-Burma’s secret military partners
fil:///C:/Users/ayemi/AppData/Local/Temp/136_Burma%E2%80%99s_secret_military_partners_(Canberra_papers_on_strategy_and_defence)_Andrew_Selth_86p_0731527755.pdf
Asia Pacific Defense Journal
https://www.asiapacificdefensejournal.com/2020/10/myanmar-commissions-kilo-class.html?utm_source=chatgpt.com
-7 countries still supplying arms to Myanmar military
https://www.aa.com.tr/en/asia-pacific/7-countries-still-supplying-arms-to-myanmar-military/1550371
-MAS sniper rifle
https://guns.fandom.com/wiki/MAS_sniper_rifle
TRT World News
China, Russia and Serbia 'supplying arms' to Myanmar junta - TRT World
Human Rights Council Report
https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessions-regular/session56/a-hrc-56-crp-7.pdf?fbclid=IwY2xjawSSYO1leHRuA2FlbQIxMABicmlkETJ4ZGhOOGFzS051TkpyMDRUc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHqv63RiWsYfW4GkAXwIErhLPippKFG3cgs5PEqyIjSlV8rVT1JvPQiPcXEGT_aem_ou7XdboAxFCGr8SIXpfuUQ
