31/07/2026
මහානාම විද්යාලය: කොළඹ විශිෂ්ටත්වයේ උරුමය
මහානාම විද්යාලය යනු ශ්රී ලංකාවේ කොළඹ, කොල්ලුපිටියේ පිහිටි ප්රමුඛ පෙළේ බෞද්ධ, පිරිමි ජාතික පාසලකි. 1954 වර්ෂයේදී ආරම්භ කරන ලද මෙම පාසල, කුඩා පන්ති කාමරයකින් ආරම්භ වී ප්රාථමික හා ද්විතීයික අධ්යාපනය ලබා දෙන දිවයිනේ ප්රමුඛතම අධ්යාපන ආයතනයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. "විද්වාන් සර්වත්ර පූජ්යතේ" (විද්වතා සෑම තැනකදීම පැසසුම් ලබයි) යන ආදර්ශ පාඨයෙන් මඟ පෙන්වීම ලබන මහානාම විද්යාලය, ශ්රී ලාංකීය සමාජයට අර්ථවත් දායකත්වයක් සපයන, මනා පෞරුෂයකින් හෙබි, විනයගරුක සහ ඉහළ අධ්යාපනයක් ලැබූ පුද්ගලයින් බිහි කිරීමට කැපවී සිටී.
ඉතිහාසය සහ ආරම්භය
මහානාම විද්යාලයේ කථාන්දරය ආරම්භ වන්නේ 1954 ජනවාරි 5 වන දිනයි. කොල්ලුපිටිය වාලුකාරාම විහාරස්ථානයේදී පූජ්ය මාවිත්තර රේවත ස්වාමීන් වහන්සේ විසින් මෙම ආයතනය ආරම්භ කරන ලද්දේ සිසුන් පස් දෙනෙකුගෙන් සහ එක් ගුරුවරයෙකුගෙන් යුත් මූලික බඳවා ගැනීමකින් පමණි. එහි මුල් දිනවලදී පාසල අවට ස්ථානවල ක්රියාත්මක වූ අතර, සිසුන්ට පහසුකම් සැලසීම සඳහා ප්රාථමික පන්ති තාවකාලිකව යාබද තර්ස්ටන් විද්යාලයේ පවත්වන ලදී.
ශිෂ්ය ජනගහනය වේගයෙන් වර්ධනය වීමත් සමඟ පාසල සැලකිය යුතු පරිපාලනමය වෙනස්කම්වලට භාජනය විය. 1958 දී එය රජයේ ආධාර ලබන කනිෂ්ඨ පාසලක් ලෙස නිල වශයෙන් ලියාපදිංචි කරන ලදී. ආයතනයේ ඇති අතිමහත් විභවය සහ ශීඝ්ර ව්යාප්තිය හඳුනා ගනිමින්, 1970 දශකයේ මැද භාගයේදී ශ්රී ලංකා රජය මැදිහත් වී එහි ස්ථිර භූමිය සඳහා කොළඹින් අක්කර 6.9 ක පමණ ඉඩමක් ලබා දුන්නේය. මෙම තීරණාත්මක පියවර මගින් මහානාම විද්යාලයට නවීන ගොඩනැගිලි සහ වැඩිදියුණු කළ පහසුකම් ගොඩනැගීමට ඉඩ සැලසුණු අතර, අද පවතින කීර්තිමත් ආයතනය සඳහා ව්යුහාත්මක පදනම සකස් කළේය.
පාසල් තොරතුරු සහ පරිපාලනය
අද වන විට මහානාම විද්යාලය "1AB ජාතික පාසලක්" ලෙස අභිමානයෙන් නැගී සිටින අතර, එයින් අදහස් වන්නේ එය මධ්යම රජයේ අධ්යාපන අමාත්යාංශය මගින් සෘජුවම පරිපාලනය සහ අරමුදල් සපයනු ලබන බවයි. රිචඩ් අලුවිහාරේ ද මැල් මාවතේ ප්රධාන පිවිසුම පිහිටා ඇති මෙම දැවැන්ත පාසල් භූමිය තුළ 1 ශ්රේණියේ සිට 13 ශ්රේණිය දක්වා සිසුන් 5,000 කට අධික සංඛ්යාවකට අධ්යාපනය හැදෑරීමට පහසුකම් ඇත.
350 කට පමණ ආසන්න කැපවූ සහ ඉහළ සුදුසුකම් ලත් ආචාර්ය මණ්ඩලයකගේ සහාය ඇතිව, විද්යාලය සිංහල සහ ඉංග්රීසි මාධ්ය දෙකෙන්ම පුළුල් අධ්යයන පහසුකම් ලබා දෙයි. "මහානාමියන්ස්" (Mahanamians) ලෙස ආදරයෙන් හඳුන්වනු ලබන තම සිසුන් තුළ ශක්තිමත් අනන්යතාවයක් සහ අභිමානයක් ගොඩනැගීමට පාසල කටයුතු කරයි. ආයතනයේ පොහොසත් උරුමය සංකේතවත් කරන රන්, රිදී සහ කළු යන පාසල් වර්ණ ඔවුන් ආඩම්බරයෙන් පැළඳ සිටිති. පාසල තුළ විචිත්රවත් නිවාස පද්ධතියක් මෙන්ම සිසුන් විසින් මෙහෙයවනු ලබන සමාජ සහ සංගම් රැසක් ක්රියාත්මක වන අතර, ඒවා නායකත්ව කුසලතා සහ චරිත සංවර්ධනය සක්රීයව ඉහළ නංවයි.
ක්රීඩා සහ සුවිශේෂී ජයග්රහණ
මහානාම විද්යාලය බාහිර ක්රියාකාරකම්වල වැදගත්කම තරයේ විශ්වාස කරන අතර, රග්බි, පැසිපන්දු, බොක්සිං, පිහිනුම් සහ මලල ක්රීඩා ඇතුළුව විවිධ ක්රීඩා 18 කට අධික සංඛ්යාවකට සහභාගී වීමට සිසුන්ට අවස්ථාව ලබා දෙයි. කෙසේ වෙතත්, පාසල ජාතික මට්ටමින් වඩාත්ම ප්රසිද්ධියට පත්ව ඇත්තේ ක්රිකට් ක්රීඩාවෙන් ලබා ඇති සුවිශේෂී ජයග්රහණ හේතුවෙනි.
විද්යාලය සිය පළමු වයස අවුරුදු 11 න් පහළ ක්රිකට් කණ්ඩායම 1979 දී පිහිටවූ අතර එතැන් පටන් ප්රබල, ශූරතා දිනාගත් ක්රිකට් උරුමයක් ගොඩනඟා ඇත. ජාතික තලයේ මෑත කාලීන කැපී පෙනෙන ජයග්රහණවලට පහත දෑ ඇතුළත් වේ:
2025 ශ්රී ලංකා වයස අවුරුදු 19 න් පහළ 1 වන කාණ්ඩයේ පාසල් ක්රිකට් තරඟාවලියේ ශූරතාව.
2024 වයස අවුරුදු 13 න් පහළ II වන කාණ්ඩයේ පාසල් ක්රිකට් තරඟාවලියේ ශූරතාව.
2023/24 තරඟ වාරය සඳහා පළමු කාණ්ඩයේ ("A" ශ්රේණිය) බස්නාහිර පළාතේ හොඳම කණ්ඩායම ලෙස කිරුළ පැළඳීම.
පාසලේ ක්රීඩා දින දර්ශනයේ ප්රධානතම අංගයක් වන්නේ වාර්ෂිකව පැවැත්වෙන "රන්වන් සටන" (Battle of the Golds) ක්රිකට් තරඟයයි. 2007 වසරේ සිට, සාම්ප්රදායිකව සිංහල ක්රීඩා සමාජ (SSC) පිටියේදී පැවැත්වෙන මෙම අතිශය ජනප්රිය මහා ක්රිකට් තරඟයේදී ඩී. එස්. සේනානායක විද්යාලයට එරෙහිව මහානාම විද්යාලය තියුණු තරඟයක නිරත වෙයි. වත්මන් සිසුන් සහ ආදි සිසුන් එක්රැස් කරමින් කොළඹ වීදි පුරා විචිත්රවත් "රන්වන් පෙළපාලියකින්" (Golden Parade) මෙම අවස්ථාව සමරනු ලැබේ. විද්යාලයේ ප්රමුඛ හිටපු විදුහල්පතිවරයෙකුට ගෞරවයක් වශයෙන් කේ. එන්. පී. ද සිල්වා අනුස්මරණ කුසලානය සඳහා කණ්ඩායම් තරඟ වදින නව පන්දුවාර 20 (T20) තරඟයක් සමඟින් 2025 දී මෙම තරඟකාරීත්වය තවදුරටත් පුළුල් විය.
