06/06/2026
Колончлогчоос колончлогдогч болсон нь…
Хүмүүсийн дийлэнх нь Европ тив муслимжаж эхэлснийг 2015 оны Сирийн хямрал болон Афгани ба Ирак зэрэг улсуудын тогтворгүй байдал, мөн Ливийн Муаммар Гаддафигийн дэглэм нуран унасан тул цагаачдын асар их урсгал Европыг чиглэснээр энэ бүхэн эхэлсэн гэж боддог. Гэвч Европын муслимжах эхлэл дэлхийн 2-р дайны дараахан тавигдсан байдаг. Дэлхийн дайнд асар их хохирол амсаж, хот тосгодууд нь бүрэн сүйрч, мөн хөдөлмөрийн насны эрчүүдийн хомсдолд орсон Европ тив их сэргээн босголтын ажлыг эхлүүлэхийн тулд ажиллах хүч хайж эхлэв.
Франц улсын хувьд өмнө нь колоничолж байсан Алжир, Конго гэх мэт Африкийн улс орнуудаас ажиллах хүч татаж байсан бол Британичууд харин Энэтхэг, Пакистанаас гол ажиллах хүчээ татав. Харин өөрийн гэсэн колонигүй, улс үндэстнээрээ хоёр хуваагдаж, дайнд ялагдсан Германчууд Турк улстай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулж, Туркээс ажиллах хүч авч эхэлсэн байдаг. Ингэж Европ дахь анхны муслим шашинт суурин иргэд олон тоогоороо орж эхлэв.
Гэхдээ тухайн үед бүгд нөхцөл байдлыг одоогийнхоос эрс өөрөөр бодож байв. Европын ЗГ-ууд ч тэр, орж ирж буй гадны ажилчид ч ялгаагүй, Европт хэдэн жил ажиллаж, мөнгө хурааж байгаад эх орондоо очно хэмээн бодож байлаа. Гэтэл гадны ажилчид ар гэрээ дагуулж ирснээр, Европын улсууд тэдэнд ар гэрээ авчрах боломжийг олгосноор бүх зүйл өөрчлөгдсөн юм. Ар гэрийнхнээ авчирсан гадны иргэдийн хүүхдүүд тухайн улсуудад өсөж торниж, Европ боловсрол эзэмшиж, аажимдаа Европын нийгмийн нэг хэсэг болж эхлэв.
Улмаар 1970-д оноос дэлхий даяар газрын тосны хямрал эхлэхтэй зэрэгцээд Африк болон ойрхи дорнодын улсуудаас Европт ирэх шилжилт хөдөлгөөн зогссон байдаг. Үүний дараа 1990-д он гэхэд Европын удирдлагууд өмнө нь нэгэнт ажлын гэрээгээр орж ирсэн гадны иргэдийг эх орноосоо гаргахаас нэгэнт өнгөрсөн гэдэгтэй эвлэрэв. Иймээс Европын эрх баригчид “олон соёлт нийгэм” байгуулах туршилтыг эхлүүлсэн. Өөрөөр хэлбэл муслим шашинт иргэдийг өөрсдийнх нь үнэт зүйл, итгэл үнэмшлээс татгалзалгүйгээр Европ тивд өөрсдийн амьдралын хэв маяг, үнэт зүйлээ дээдлэн амьдрах боломжийг олгох туршилт хийсэн гэсэн үг. Олон соёлт амьдралыг нэг дээвэр дор цогцлоох явдал...
Гэвч энэ бүхэн тийм ч амар байсангүй. 2010-д оны үеэс эхлэн Германы канцлер Ангела Меркел ба Британийн ЕС Дэвип Камерон зэрэг улс төрчид “олон соёлт нийгэм” байгуулах туршилт бүтэлгүйтсэнийг бүрэн хүлээн зөвшөөрч эхэлсэн байдаг... Гэтэл 2015 онд Сирийн иргэний дайн дэгдэв. Сирид дайн эхэлснээс бүс нутгийн улс орнууд тэр чигтээ хөдөлгөөнд орж, ойрхи дорнодод эмх замбараагүй байдал ноёрхож эхлэв. Ядаж байхад 2011 онд Ливи улсад Муаммар Гаддафигийн дэглэмийг устгасан явдал нь бүс нутгийн тогтворгүй байдалд бүр илүү оч өгч, үр дүнд нь ард түмнүүдийн их нүүдэл эхлэв.
Арга ч үгүй, аюулгүй газарт эсэн мэнд амьдрахын тулд хүмүүс ар гэрийнхнээ дагуулан гэр орноо орхиж, газрын дундад тэнгис болон Туркээр дамжин Европт очихоор бүх аргийг эрэлхийлж эхлэв. Гэтэл яг энэ үед буюу 2015 онд Германы канцлер Ангела Меркел “бид чадна” хэмээх алдарт ишлэлээ хэлснээр Европ тив үүд хаалгаа муслим цагаачдад албан ёсоор нээв. Гэвч энэ нь ЕХ-ны дотоод улс төрд маш том хагарал үүсгэсэн юм. Учир нь Польш, Унгар тэргүүтэй төв ба зүүн Европын улс орнууд өөрийн нутагт цагаачид авахгүй байхаар шийдэж Европын холбооны дүрэм журмыг эсэргүүцэж эхэлсэн бөгөөд өнөөдрийг хүртэл тухайн байр сууриа тэд баримталсаар байна.
Иймээс баруун Европын улс орнууд л муслим цагаачдыг авч эхлэв. Зөвхөн 2015 онд гэхэд 1 сая муслим цагаачид Европт хөл тавьж, улмаар 2016 онд 1.4 сая гэх мэт явсаар өдгөө 10 жилийн дотор буюу 2025 оны байдлаар нийт 10 сая гаруй муслим цагаачид Европт албан ёсны бүртгэлтэйгээр орж ирэв.
Хамгийн гол нь тэдгээр бүх цагаач хүмүүсийг Европын улс төрийн удирдлагууд Европын нутагт Европын хэм хэмжээнээс тусдаа буюу өөрсдийнх нь үнэт зүйлсийг дээдлэн амьдрах боломжоор хангасан явдал нь Европ тивд хамгийн том аюулыг дэгдээсэн юм. Баруун Европын үнэт зүйл болох либерал ардчилал, эмэгтэйчүүдийн эрх, шашин ба төр хоёр тусдаа байх гэх мэт ойлголтууд нь муслим цагаачдын үнэт зүйлстэй зөрчилдөж эхлэв. Ингэснээр Европын улс орнуудын дотор давхар муслимуудын хууль муслимийн нийгэмлэгүүдэд үйлчилж эхэлжээ. Нэг ёсондоо бол нэг дээвэр доор хоёр өөр хууль албан бус байдлаар зэрэгцэн оршиж эхэлсэн гэсэн үг.
Энэ бүхэн нь улам даамжирсаар 2015 оны Парисын халдлага, 2016 оны Брюссельс болон Берлины халдлага гэх мэтээр терроризмын аюулыг дэгдээж, Европын ард иргэд өөрсдийн улс орнуудад аюулгүй тайван амьдрах боломжгүй болсоон Европ тивд өнөөдөр хэт барууны үндсэрхэг үзэлтэй намууд улс төрийн тайзанд шинэ тоглогчид болон гарч ирэх нөхцөл бүрдэж эхэлжээ гэж... Европын жишээнээс хэд хэдэн чухал сургамж авч болохоор харагдаж байгааг та бүхэн олж анзаарсан байх гэж найдаж байна.
Энэ сэдвийн дэлгэрэнгүй мэдээллийг дараах холбоосоор хүлээн авна уу: https://www.youtube.com/watch?v=FVFeiYnuhCE
