19/04/2026
شەڕ دەستپێدەکاتەوە بەڵام لە بەرژەوەندی ئێراندا نابێت
چوونکە ئاگربەست سێ رۆژی ماوە و ئەمریکا و ئێران هەڕەشەی توند لە یەکتر دەکەن
نووسینی ئاهورا هەورامی
بەدڵنیاییەوە دەسپێکردنەوەی جەنگ لەم قۆناغەدا دەبێتە هۆی زیان گەیاندن بە ژێرخانی وزە و نەوت وە لاوازکردنی زیاتری دراوی نیشتمانی و مەترسی لەسەر سەقامگیری دەسەڵاتی سیاسی و سەربازی ئێران بەتەواوەتی
ئەم بابەتە لە ناوەندە سیاسی و سەربازییەکاندا مشتومڕێکی زۆری لەسەرە. ئەگەر دوباەر جەنگێکی ڕاستەوخۆ لە ناوچەکەدا ڕووبدات، چەند هۆکارێکی سەرەکی هەن کە دەبنە هۆی ئەوەی هاوسەنگییەکە لە بەرژەوەندی ئێراندا نەبێت
پێدەچێت ناتۆ و زلهێزەکانی وەک بەریتانیا و چەند وڵاتێکی دیکە بەشداری سەربازی لەدژی ئێران بکەن. وە بە ئەگەرێکی زۆرەوە هەموو هێزە کوردییەکان لە ڕۆژهەڵات و هێزی کەمە نەتەوەکانی تر لە ئێران
ئاڵنگارییە سەربازی و تەکنەلۆژییەکان
1- باڵادەستیی ئاسمانی: نەیارانی ئێران (بەتایبەت ئەمریکا و ئیسرائیل) خاوەنی نوێترین فڕۆکەی جەنگین (وەک F-35)، لە کاتێکدا هێزی ئاسمانیی ئێران کۆنە و پشت بە سیستەمی بەرگری دەبەستێت.
2- تەکنەلۆژیای زیرەک: جەنگی نوێ پشت بە درۆن، سیخوڕی ئەلیکترۆنی و هێرشی سایبەری دەبەستێت کە تێیدا ڕکابەرەکانی ئێران وەبەرهێنانی گەورەیان کردووە.
بارودۆخی ناوخۆیی و ئابووری قەیرانی دارایی: گەمارۆ ئابوورییەکان توانای ئێرانیان بۆ پشتیوانیکردنی جەنگێکی درێژخایەن لاواز کردووە.
بە ئەگەری زۆرەوە نارەزایەتییە ناوخۆییەکانی دژی جەنگ وادەکات لەوانەیە چەند بەرەیەک دروست ببێت و گوشارە ناوخۆییەکان زیاد بکات و ببێتە هۆی نائارامی سیاسی لەناو شارەکانداو ئیتر ڕژێمی ئێران کۆتایی پێبێت.
بۆچی جەنگ لە بەرژەوەندی ئێراندا نابێت.چوونکە ئەم دۆخەی ئێستا زۆر هەستیارە
و هەموو جیهان چاوەڕێی سێ رۆژی داهاتوون. ئایا جەنگ دەستپێدەکاتەوە؟ وەڵامەکەی لە نێوان چەند ئەگەرێکی جیاوازدایە کە بەپێی هاوسەنگییە سیاسییەکان دەگۆڕێن
هۆکاری دەستپێکردنەوەی جەنگ
ئەگەر لەماوەی سێ ڕۆژدا ڕێککەوتنێکی نوێ نەکرێت، بەرەکانی شەڕ بەڕووی چەکدا بەکراوەیی دەمێنێتەوە.
هەڕەشە ڕاستەوخۆکان: وتاری توندی بەرپرسانی ئەمریکا و ئێران نیشانەی ئەوەیە کە هیچ لایەکیان نایانەوێت پاشەکشە بکەن
فشاری ناوخۆیی:لە هەردوو وڵاتدا فشار هەیە بۆ ئەوەی وەڵامی سەربازییان هەبێت بۆ پاراستنی "کەرامەتی نیشتمانی"
بۆچی ئەگەری هێوربوونەوە هەیە؟
چوونکە تێچووی زۆری جەنگ: هەردوو وڵات دەزانن جەنگێکی گشتگیر ئابووری و سەقامگیرییان تێکدەدات بۆیە دیپلۆماسی نهێنی: زۆرجار لە پشت پەردەکانەوە وڵاتانی وەک قەتەر یان عومان هەوڵی درێژکردنەوەی ئاگربەست دەدەن.
ترس لە کاردانەوەکان: وەک ئاماژەم پێدا، ئەگەر ئێران هەست بکات جەنگەکە لە بەرژەوەندی ئەو نابێت، ڕەنگە پەنا بۆ نەرمی نوواندن ببات.
وە دواجار کێ براوە دەبێت؟
لە جەنگی هاوچەرخدا چەمکی "براوە" گۆڕاوە؛ ئەمریکا باڵادەستی تەکنەلۆژی و ئاسمانی هەیە،
بەڵام ئێران خاوەنی هێزی نافەرمی و میلیشیاو گرووپی چەکدارە لە ناوچەکەدا کە دەتوانێت زیانی گەورە بگەیەنێت.بە ناڕاستەو خۆ
چوونکە بەڕای من وە خوێندنەوەم بۆ بابەتەکان و وە
زۆربەی چاودێرانی سیاسی پێیان وایە کە نە ئەمریکا و نە ئێران جەنگی ڕاستەوخۆیان ناوێت.
ئەوەی دەیبینین زیاتر "جەنگی دەروونی" و "فشار"ە بۆ بەدەستهێنانی ئیمتیازی زیاتر لە کاتی ئاگربەستدا.
بەڵام، هەمیشە ئەگەری هەڵەیەک یان سەرکێشییەک هەیە کە هەموو شتێک بتەقێنێتەوە.
ئەگەر ئەمە ڕووبدات چی ڕوودەدات؟ بێگومان دۆڕاوەکە دیارە.
چۆن .؟ کاتێک باس لە جەنگێکی ڕاستەوخۆ لەنێوان ئێران و ئەمریکا دەکەین، هاوکێشەکە زۆر ئاڵۆزتر و مەترسیدارتر دەبێت. بەپێی شیکردنەوە سەربازییەکان، ئەگەر ئەم جەنگە ڕووبدات، چەند خاڵێکی سەرەکی دەبنە هۆی ئەوەی زیانەکان بۆ ئێران زۆر گەورەتر بن
گەمارۆی دەریایی و ئاسایشی وزە
گەرووی هورمز: ئێران هەمیشە وەک کارتێکی گوشار بەکاریهێناوە، بەڵام لە کاتی جەنگدا، ئەمریکا بە هێزی دەریایی (وەک کەشتی پێنجەم) هەوڵی کۆنترۆڵکردنی دەدات.داڕمانی ئابووری: هێرش بۆ سەر کێڵگە نەوتییەکان و پاڵاوگەکان دەبێتە هۆی وەستانی هەناردەی نەوت، کە تاکە سەرچاوەی بژێوی حکومەتی ئێرانە.
جەنگی موشەکی و بەرگری ئاسمانی
تەکنەلۆژیای ئەمریکا: ئەمریکا خاوەنی سیستەمی بەرگریی پێشکەوتووە (وەک پاتریۆت و تاد) کە دەتوانن زۆربەی موشەکەکانی ئێران پوچەڵ بکەنەوە.
گورزی دوورمەودا: فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکان و موشەکە زیرەکەکانی ئەمریکا دەتوانن ناوەندە هەستیارەکانی ئێران بپێکن بەبێ ئەوەی فڕۆکەوانەکانیان بخەنە مەترسییەوە
سەقامگیری ناوخۆیی نارەزایەتی گشتی: جەنگ گوشاری دارایی بۆ سەر خەڵک زیاد دەکات، ئەمەش دەبێتە هۆی سەرەهەڵدانەوەی ناڕەزایەتییە ناوخۆییەکان کە لەوانەیە لە کۆنترۆڵی دەسەڵات دەربچێت.
گۆشەگیری: لە جەنگێکی ئاوادا، ئێران هاوپەیمانە هەرێمییەکانی (وەک حیزبوڵا و گروپەکانی تر) دەکەونە ژێر هێرشی توند و ناتوانن وەک پێویست هاوکاری تاران بکەن
هاوپەیمانییە هەرێمییەکان
بەرەی یەکگرتوو: زۆربەی وڵاتانی کەنداو و ڕۆژاوا لە یەک بەرەدا کۆدەبنەوە دژی هەژموونی ئێران، ئەمەش گۆشەگیرییەکی دیپلۆماسی و سەربازی بۆ تاران دروست دەکات.گۆڕانی هاوکێشەی گرووپە وەلائییەکان: هێرشە بەردەوامەکان بۆ سەر گرووپە نزیکەکانی ئێران لە یەمەن و ، لوبنان و عێراق، توانای ئەو وڵاتەی بۆ بەکارهێنانی "جەنگی بەوەکالەت" کەم کردووەتەوە.
نووسینی ئاهورا هەورامی
