15/07/2025
Mời xem episodes hồi sinh lúa mùa nổi Mekong kỳ 1
https://creators.spotify.com/pod/profile/mekong-organics/episodes/Hi-sinh-la-Ma-ni-k-1-e35ij7v
🌾 Phục hồi “Hệ sinh thái lúa mùa nổi” – Một nền nông nghiệp bền vững vùng Mekong
Tác giả: TS. Nguyễn Văn Kiền – Người khởi xướng nhóm nghiên cứu liên ngành bảo tồn lúa mùa nổi
Năm 2012, khi chuẩn bị hoàn tất chương trình tiến sĩ tại ĐH Quốc Gia Úc, tôi trăn trở trước tình trạng “được mùa mất giá” của nông dân miền Tây. Trong một buổi chuyện trò cùng Ts. Phạm Hữu Tài và vợ tôi, tôi nêu ý tưởng bảo tồn lúa mùa nổi. Bạn tôi hỏi: “Dân còn lo miếng ăn, sao lo bảo tồn?”. Câu hỏi này khiến tôi suy nghĩ nhiều tuần.
Sinh ra từ gia đình nông dân 4 đời trồng lúa tại Sóc Trăng, tôi hiểu rõ sự lo toan cơm áo gạo tiền. Bảo tồn cần lợi ích thực tế cho nông dân. Một lần tình cờ tại chợ trời Canberra, tôi gặp anh Peter Randall bán gạo hữu cơ giá 10 AUD/kg. Khái niệm gạo “low GI” và “hữu cơ” khi đó còn rất mới với tôi. Sau đó, tôi được mời tham quan trang trại cách Canberra 300 km. Anh Peter làm nông hữu cơ, có lãi và bảo vệ môi trường. Từ đây, tôi bắt đầu hành trình phục hồi lúa mùa nổi.
Tháng 2/2012, tôi đăng bài về lúa mùa nổi trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn, gây chú ý lãnh đạo ngành nông nghiệp An Giang. Từ đó, tôi cùng Đại học An Giang lập nhóm nghiên cứu liên ngành gồm chuyên gia về giống, dinh dưỡng, bảo quản, phân tích chuỗi giá trị và tổ chức ngày hội thu hoạch lúa mùa đầu tiên tại ĐBSCL (11/1/2014).
Tôi vận động nhiều nguồn quốc tế như SEARCA, USAID, SUMERNET, Rufford Foundation, WWF để hỗ trợ nghiên cứu. Túi gạo lúa mùa nổi theo tôi tới Nhật, Úc, Châu Âu và Mỹ. Tại Nhật, tôi tham quan vùng A*O – di sản nông nghiệp được FAO công nhận, và nghĩ đến An Giang: tại sao không?
Chúng tôi đề nghị FAO công nhận lúa mùa nổi là di sản nông nghiệp, và nhận được phản hồi tích cực. Từ mức giá 5,000 đồng/kg (2012), đến năm 2013 dự án đã bán 13,000 đồng/kg; năm 2020 giá đạt 15,000 đồng/kg nhưng không đủ cung.
Thách thức hiện nay là thiếu nước do thủy điện, hạn hán, chuột phá hoại. Nhưng đã có hướng ra: lúa mùa nổi chỉ cần vài tất nước vẫn sống tốt. Chuột vẫn là vấn đề cần cộng đồng cùng giải quyết.
Chúng tôi chưa dừng lại, vì chưa khai thác hết tiềm năng chế biến gạo lúa mùa nổi. Rất may, một nhà khoa học trẻ về dinh dưỡng từ Úc đã cùng thành lập Mekong Nutrition – mô hình chế biến nhỏ giúp nông hộ tham gia chuỗi cung ứng đặc sản, theo cách Nhật Bản và Pháp đã làm.
Hy vọng rằng các đặc sản ĐBSCL sẽ đến được tay người tiêu dùng một cách ngon, đẹp và chất lượng.
Sống Lành Mekong chia sẻ!
Phục hồi “Hệ sinh thái lúa mùa nổi” – Một nền nông nghiệp bền vững vùng MekongTS. Nguyễn Văn Kiền – Người khởi xướng nhóm nghiên cứu liên ngành bảo tồn lúa mùa nổiNăm 2012, khi chuẩn bị hoàn tất chương trình tiến sĩ tại ĐH Qu...
