01/11/2025
🕯 1. November - Dziady. Der Tag des Gedenkens an die Vorfahren | 1 лістапада - Дзяды. Дзень памяці продкаў
Dziady ist eines der tiefgründigsten und ältesten Rituale des belarusischen Volkes. Es ist der Tag, an dem die Lebenden der Verstorbenen gedenken - Kerzen anzünden, beten, Speisen und Blumen zu den Gräbern bringen, damit die Seelen der Ahnen Erinnerung und Nähe spüren können.
In der Volkskultur ist Dziady nicht nur Trauer, sondern ein stilles, lichtvolles Wiedersehen mit der Erinnerung: Die Vorfahren sind gegenwärtig - durch das Gebet, durch die Stille, durch das gesprochene Wort.
Zu Sowjetzeiten war dieses Ritual als „heidnischer Brauch“ verboten. Doch bereits in den 1980er Jahren holten die Belarus:innen Dziady ins öffentliche Leben zurück - als familiären und nationalen Gedenktag. Dziady wurde zu einem Tag der Erinnerung an Ermordete, Verfolgte, zu Tode Gefolterte. Zu einem Symbol historischen Gedenkens, des Würde- und Freiheitskampfes - für die Wahrheit und für das eigene Land.
Seit 2020 ist das Gedenken persönlich und schmerzhaft geworden.
Nach den Präsidentschaftswahlen 2020 und den darauf folgenden beispiellosen und andauernden Repressionen mussten viele Belarus:innen das Land verlassen. Tausende, darunter auch wir, die belarusische Diaspora in Österreich, können nicht zurückkehren, da ihnen Strafverfolgung, Verhaftung, Verhöre oder Gefängnis drohen.
In diesen fünf Jahren haben viele von uns Eltern, Großeltern oder nahe Angehörige verloren. Wir konnten nicht zurückkehren, um sie ein letztes Mal zu sehen. Wir konnten nicht „Leb wohl“ sagen, nicht umarmen, nicht die Hand halten. Wir konnten keine Blumen ans Grab bringen. Wir konnten uns nicht einmal verabschieden.
Aber wir erinnern uns.
Wir hören. Wir ehren. Wir bewahren.
Eine Kerze im Fenster - unser Symbol.
Das Gedenken - unser Widerstand.
Die Liebe - unsere Brücke zu denen, die nicht mehr da sind.
📝 Zum vollständigen Text auf unserer Website:
https://belarus-diaspora.at/all-categories-de/news/dziady-2025-2-2
#Дзяды #НашыКоды #Памяць
🕯 1 лістапада - Дзяды. Дзень памяці продкаў
Дзяды - адзін з найглыбейшых і найстаражытнейшых абрадаў беларускага народа. Гэта дзень, калі жывыя ўспамінаюць тых, хто адышоў, запальваюць свечкі, моляцца, нясуць стравы і кветкі на магілы, каб душы продкаў адчулі памяць і прысутнасць.
У народнай традыцыі Дзяды - гэта не толькі жалоба, але і светлая сустрэча з памяццю: прадкі прысутнічаюць побач - праз малітву, праз цішыню, праз слова.
У савецкі час гэтыя абрады былі забароненыя як "рэшткі язычніцтва". Але ўжо ў 1980-х беларусы вярнулі Дзядоў у грамадскае жыццё - як сямейнае і нацыянальнае свята. Дзяды сталі днём ушанавання забітых, рэпрэсаваных, закатаваных. Сімвалам гістарычнай памяці, змагання за годнасць, праўду і сваю краіну.
Пасля 2020 года памяць стала асабістай і балючай.
Пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і наступных беспрэцэдэнтных і неспынных рэпрэсій многія беларусы былі вымушаныя пакінуць радзіму. Тысячы - у тым ліку і мы, беларусы дыяспары ў Аўстрыі - не могуць вярнуцца дадому з-за пагрозы крымінальнага пераследу, арыштаў, допытаў і турмаў.
За гэтыя пяць гадоў у многіх з нас памерлі бацькі, бабулі, дзяды, блізкія. Мы не змаглі вярнуцца, каб пабачыць іх у апошні раз. Не змаглі сказаць «да пабачэння», абняць, трымаць за руку. Не змаглі пакласці кветкі на магілу. Не змаглі нават развітацца.
Але мы памятаем.
Мы чуем. Мы шануем.Мы захоўваем.
Свечка на акне - наш сімвал.
Памяць - наш супраціў.
Любоў - наш мост з тымі, каго ўжо няма.
📝 гл. таксама на нашым сайце:
https://belarus-diaspora.at/all-categories-de/news/dziady-2025-2-2
