28/04/2026
Eng⬇️, Русс. ⬇️
«Մենք ենք մեր սարերը» զարգացման գործակալության հրատապ կոչը միջազգային կառույցներին՝ փրկել Արցախի մշակութային ժառանգությունը
____
«Մենք ենք մեր սարերը» զարգացման գործակալությունը խոր ցավով և մտահոգությամբ է հետևում Արցախի հայկական հոգևոր ու մշակութային ժառանգության նկատմամբ շարունակվող ոչնչացման, վանդալիզմի և յուրացման փորձերին։
Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու ոչնչացման փաստերը, Սուրբ Աստվածամոր տաճարի քանդման մասին հաղորդումները, ինչպես նաև սրբավայրերի, գերեզմանոցների, հուշարձանների և հայկական ինքնության տեսանելի նշանների նկատմամբ արձանագրված վանդալիզմի դեպքերը վկայում են ոչ թե առանձին միջադեպերի, այլ վտանգավոր և հետևողական քաղաքականության մասին։
Այս համատեքստում հատկապես մտահոգիչ է վերջին օրերին ադրբեջանական տեղեկատվական դաշտում ակտիվացած վտանգավոր հռետորաբանությունը՝ ուղղված Արցախի խորհրդանիշներից մեկի՝ «Մենք ենք մեր սարերը» հուշարձանի ոչնչացմանը, խեղմանը կամ վերաիմաստավորմանը։ Ստեփանակերտում հայկական ժառանգության ոչնչացման վերջին փաստերն այս վտանգը դարձնում են իրական և հրատապ։
Մշակութային ժառանգության հետևողական ոչնչացումն ու այդկերպ բնիկ ժողովրդի հետքն իր հայրենիքից մաքրելը պարունակում են ցեղասպանության հանցակազմի հատկանիշներ և պետք է դիտարկվեն ոչ միայն որպես մշակութային վանդալիզմ, այլև որպես ինքնության, հիշողության և պատմական իրավունքի դեմ ուղղված հանցավոր քաղաքականություն։
Կոչ ենք անում միջազգային մշակութային, իրավապաշտպան և դիվանագիտական կառույցներին, առաջնահերթորեն UNESCO -ին և ICOMOS -ին, հրատապ և գործուն քայլեր ձեռնարկել՝ կանխելու Արցախի հայկական ժառանգության հերթական անդառնալի կորուստը։ Անհրաժեշտ է ապահովել անկախ մշտադիտարկում, փաստագրում և միջազգային հասանելիություն՝ Արցախի մշակութային ու հոգևոր ժառանգության ներկա վիճակը գնահատելու համար։
Միջազգային հանրության լռությունն ու անգործությունն արդեն իսկ հանգեցրել են ծանրագույն հետևանքների՝ Արցախի հայաթափմանը, օկուպացմանը և հայկական պատմամշակութային ներկայության շարունակական ոչնչացմանը։ Այսօր այդ նույն անգործությունը կարող է դառնալ հերթական անդառնալի կորստի պատճառ։
****
🇬🇧
“We аre Our Mountains” Development Agency: An Urgent Appeal to International Institutions to Save Artsakh’s Cultural Heritage
___
The We аre Our Mountains Development Agency follows with deep pain and concern the ongoing destruction, vandalism, and attempts at appropriation of Artsakh’s Armenian spiritual and cultural heritage.
The documented destruction of St. Hakob Church in Stepanakert, reports on the demolition of the Holy Mother of God Cathedral, as well as recorded acts of vandalism against sanctuaries, cemeteries, monuments, and visible markers of Armenian identity, point not to isolated incidents, but to a dangerous and systematic policy.
In this context, the dangerous rhetoric that has intensified in recent days in the Azerbaijani information space regarding one of Artsakh’s most important symbols - the “We аre Our Mountains” monument - is particularly alarming. This rhetoric appears to prepare the ground for the monument’s destruction, desecration, or reinterpretation. The latest facts of destruction of Armenian heritage in Stepanakert make this threat real and urgent.
The systematic destruction of cultural heritage and, through it, the erasure of an indigenous people’s traces from their homeland contain elements of the crime of genocide and must be regarded not only as cultural vandalism, but also as a criminal policy directed against identity, memory, and historical rights.
We call on international cultural, human rights, and diplomatic institutions - first and foremost UNESCO and International Council on Monuments and Sites (ICOMOS) - to take urgent and effective action to prevent yet another irreversible loss of Artsakh’s Armenian heritage. Independent monitoring, documentation, and international access must be ensured in order to assess the current state of Artsakh’s cultural and spiritual heritage.
The silence and inaction of the international community have already led to grave consequences: the depopulation of Artsakh of its Armenian population, occupation, and the ongoing destruction of Armenian historical and cultural presence. Today, that same inaction may become the cause of yet another irreversible loss.
***
🇷🇺
Агентство развития «Мы - наши горы»: срочный призыв к международным организациям спасти культурное наследие Арцаха
____
Агентство развития «Мы - наши горы» с глубокой болью и тревогой следит за продолжающимся уничтожением, вандализмом и попытками присвоения армянского духовного и культурного наследия Арцаха.
Факты уничтожения церкви Сурб Акоп в Степанакерте, сообщения о сносе кафедрального собора Сурб Аствацацин, а также зафиксированные случаи вандализма в отношении святынь, кладбищ, памятников и видимых символов армянской идентичности свидетельствуют не об отдельных инцидентах, а об опасной и последовательной политике.
В этом контексте особенно тревожной является опасная риторика, активизировавшаяся в последние дни в азербайджанском информационном пространстве и направленная против одного из символов Арцаха - памятника «Мы - наши горы». Подобная риторика, по сути, подготавливает почву для его уничтожения, осквернения или переосмысления. Последние факты уничтожения армянского наследия в Степанакерте делают эту угрозу реальной и неотложной.
Последовательное уничтожение культурного наследия и стирание таким образом следов коренного народа с его родины содержат признаки состава преступления геноцида и должны рассматриваться не только как культурный вандализм, но и как преступная политика, направленная против идентичности, памяти и исторических прав.
Мы призываем международные культурные, правозащитные и дипломатические структуры, в первую очередь UNESCO и ICOMOS, предпринять срочные и действенные шаги для предотвращения очередной невосполнимой утраты армянского наследия Арцаха. Необходимо обеспечить независимый мониторинг, документирование и международный доступ для оценки нынешнего состояния культурного и духовного наследия Арцаха.
Молчание и бездействие международного сообщества уже привели к тяжелейшим последствиям: депопуляции Арцаха от армянского населения, оккупации и продолжающемуся уничтожению армянского историко-культурного присутствия. Сегодня то же бездействие может стать причиной очередной невосполнимой утраты.
