Docomomo Armenia

26/12/2025

Season's Greetings with urban textures of Modernist Yerevan!

05/09/2025

Գերմանական BauNetz WOCHE շաբաթաթերթի 678-րդ համարը նվիրված է Երևանին։

Ելենա Մարկուս և Աննա Բրոնովիտչկայաի “Երևան. Մայրաքաղաքի ծնունդը” խորագրով հոդվածը պատմում է Երևանում 20-րդ դարի ճարտարապետական զարգացումների մասին։ Հոդվածի ծավալուն բաժիններից մեկը անդրադարձ է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրին ու դրա կառուման պատմությանը։

Շաբաթաթերթում հրատարակված է նաև հարցազրույց պատկերազարդող ու գրֆիկական ձևավորող, ԴՕԿՕՄՕՄՕ Հայաստանի անդամ Nvard Yerkanian հետ, որում նա պատմում է իր ստեղծագորությունների ու դրանք ոգեշնչող ու հաճախ առարկա՝ հայկական մոդեռնիստական ճարտարապետության մասին։

Հրատարակությանը կարող եք ծանոթանալ հետևյալ հղումով (Գերմաներեն լեզվով)՝

nbsp;

04/09/2025

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Ծիծեռնակաբերդի բարձունքում կանգնած Հայոց ցեղասպանության զոհերի հուշարհամալիրը (ճարտարապետներ Ա․ Թարխանյան, Ս․ Քալաշյան) խորհրդանշական բացառիկ արժեք լինելուց զատ, հայկական մոդեռնիզմի ամենանշանավոր հուշարձաններից մեկն է։ Հայաստանը մոդեռնիստական ճարտարապետության ոլորտում միջազգայնորեն ճանաչելի դարձնող առաջնային կառույցներից մեկը։

Վերջին օրերին համացանցում ու լրատվական միջավայրում շրջանառվում են հուշահամալիրի «վերանորոգման» վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հանրության և մասնագիտական շրջանակներում մտահոգությունների և վրդովմունքի առիթ են դարձել։

ԴՕԿՕՄՕՄՕ-Հայաստանի անդամները ծանոթանալով շրջանառվող լրատվությանը ու գործընթացին, հայտնում են իրենց խիստ մտահոգությունը կատարվողի վերաբերյալ ու հարկ համարում նշել հետևյալը՝
Ինչպես բազմիցս ասվել է, անթույլատրելի է հուշարձանների վերականգնման աշխատանքներն իրականացնել պետական այլ շինարարական աշխատանքների տրամաբանության շրջանակում։ Անհրաժեշտ է ԿԳՄՍ նախարարության կողմից ձևավորել վերականգնողական շինարարական կազմակերպությունների լիցենզավորման իրավական հենք ու պրակտիկա։ Այն հնարավոր կդարձնի հուշարձանների վերականգնման աշխատանքների որակի խիստ մասնագիտական հսկողության ենթարկումը ու հուշարձաններում նմանատիպ (ու բազմաթիվ այլ) անհարիր միջամտությունների կանխումը։

Մոդեռնիստական հուշարձանի վերականգնումն էականորեն տարբերվում է այլ ժամանակաշրջանի հուշարձանների վերականգնումից, ուստի այն պետք է իրականացվի համապարփակ հետազոտական աշխատանքի մասնագիտական փորձագիտությունների հիման վրա միայն։

Ցեղասպանության զոհերի հուշահամալիրի վերականգնման աշխատանքները ու դրանց 300-օրյա ժամանակահատվածը հանրության շրջանում այդ գործընթացի քաղաքական նպատակներ ունենալու մասին մտահոգության առիթ է հանդիսացել։ Հուշահամալիրում անհրաժեշտ է պատշաճ կարգավիճակում ընդունել Ցեղասպանության զոհերի ոգեկոչման տարելիցին հարգանքի տուրք մատուցող այցելուներին ու միջոցառումների կայացման համար անվտանգ հնարավորություն ապահովել։

Մեկ անգամ ևս կոչ ենք անում վերանայել պետական քաղաքականությունը մոդեռնիստական և, առհասարակ, նոր շրջանի ժառանգության պահպանության, հանրահռչակման և վերականգնման վերաբերյալ, ընդլայնել պետության կողմից պահպանվող ցանկերում դրանց ներգրավվածությունը։
ԴՕԿՕՄՕՄՕ-Հայաստան

«Մոդեռն» շարժման փաստագրման ու պահպանության միջազգային կոմիտե՝ Docomomo-ի Հայաստանյան մասնաճյուղ

05/05/2025

Կայացան Ջեյնյան Զբոսանքները Երևանում, 3-րդ մաս և Նոր Նորքի առաջին զանգվածում։

01/05/2025

Ջեյնյան զբոսանք / Ջեյնը ու մոդեռնիստը
Զբոսանք Երևանում, Մայիսի 3-4

Docomomo Armenia Դոքոմոմո-Հայաստանը և urbanlab.am-ը հրավիրում են բոլոր հետաքրքրվողներին մասնակցել Ջեյնյան զբոսանքին (Jane’s walk), որը այս տարի առաջին անգամ տեղի կունենա Երևանի կենտրոնից դուրս թաղամասերում։

Ջեյն Ջեքոբսի հակակրանքը մոդեռնիստական քաղաքային ​​​​պլանավորման նկատմամբ ոչ մեկին գաղտնի չէ։ Սակայն Երևանի մոդեռնիստական ​​​​թաղամասերի վերափոխումները, հնարավոր է, կվայելէին նրա համակրանքը, քանի որ դրանք ի ցույց են դնում քաղաքներում օրգանական զարգացման առավելությունների վերաբերյալ նրա հիմնական տեսությունները։

Եկեք միասին զբոսնենք Երևանի մոդեռնիստական ​​​​թաղամասերով և ականատես լինենք այնտեղ տեղի ունեցող Ջեյնյան ​​կենսունակությանը, նրա (գրեթե) 110-ամյակի առթիվ։
Զբոսանքները տեղի կունենան Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում (3-րդ մաս, սինթետիկ կաուչուկի գործարանի բնակելի թաղամաս) և Նոր Նորքի 1-ին զանգվածում։

Զբոսանք 3-րդ մասում
Հանդիպման վայր՝ Գ․ Նժդեհ հրապարակ, Սպանդարյանի արձանի դիմաց
Ե՞րբ՝ շաբաթ մայիսի 3, ժամը 11։00
Զբոսավար՝ Սարհատ Պետրոսյան

Զբոսանք 1-ին մասիվում
Հանդիպման վայր՝ Գայի Պողոտա, Գայի արձանի դիմաց
Ե՞րբ՝ կիրակի, մայիսի 4, ժամը՝ 11։00
Զբոսավար՝ Սևադա Պետրոսյան

Զբոսանքները կլինեն հայերեն։

Ջեյն Ջեյքոբս (1916-2006)` ամերիկացի/կանադացի լրագրող, տեսաբան և ակտիվիստ, ում գրությունները, հատկապես “Ամերիկյան մեծ քաղաքների մահը և կյանքը”, մեծ ազդեցություն են թողել 20-րդ դարի երկրորդ կեսի քաղաքային պլանավորման և քաղաքաների զարգացման ընկալման վրա։ Նրա ընկալմամբ քաղաքների պիտի լինեն քաղաքացիակենտրոն, համայնքաստեղծ և օրգանապես զարգացող։

Աշխարհի տարբեր քաղաքներում մայիս ամսվա առջին շաբաթավերջին կազմակեպվում են ամենամյա քաղաքային/համայնքային զբոսանքներ աջակցելու համայնքների զարգացմանը ու ի պատիվ Ջեքոբսի դրանք կոչում են Ջեյնյան զբոսանքներ։

16/04/2025

, ,

Հրատարակվել է Կարեն Բալյանի «Հրազդան» ստադիոն. Մոդեռնիզմի ճարտարապետության գլուխգործոցը» գիրքը:

Գրքում մանրամասն ներկայացված է Կորյուն Հակոբյանի ու Գուրգեն Մուշեղյանի «Հրազդան» ստադիոնը, դրա նախագծման և կառուցման պատմությունը։

Գրքի հետ լույս է տեսել նաև հավելված՝ Գուրգեն Մուշեղյանը «Հրազդան ստադիոնի մասին»։ Գրքույկում տեղ են գտել ստադիոնի վերաբերյալ նրա հոդվածներն ու հարցազրույցները։

Շնորհանդեսը կայացավ 2025 թ․ ապրիլի 15-ին։

Գիրքը հրատարակվել է՝ Newmag գրահրատարակչության կողմից։

Մարզադաշտի լուսանկարը՝ Otheryerevan.am կայքից

02/04/2025

Այցելել անպայման / Must Visit

«Անցյալ ապագայի շունչը» ցուցահանդեսը, որը համադրել է Ռուբեն Արևշատյանը, ստեղծագործական փոխգործակցության արդյունք է արդիության տարբեր պատմական փորձառություն և հիշողություն կրող երկու արվեստագետների միջև:
Մարգրեթ Հոպպեի (Գերմանիա) և Նվարդ Երկանյանի (Հայաստան) նախագծերում ներկայացված են արվեստագետների շատ տարբեր հայացքներ և արտիստական վերընթերցումներ՝ արդիականության պատմության մաս կազմող հայտնի և ոչ այդքան հայտնի ճարտարապետական կառույցների հետ կապված։

Curated by Ruben Arevshatyan, the exhibition "The Spirit of Past Future" is the result of a collaboration between two artists with different historical experiences and memories of modernity. The projects of Margret Hoppe (Germany) and Nvard Yerkanian (Armenia) present very different views and artistic reinterpretations of famous and not so famous buildings that are part of the architectural history of modernity.

07/03/2025

ՀԱՅՏԱՐԱՐՈՒԹՅՈՒՆ

Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճի պահպանության քաղաքացիական նախաձեռնությունից 15 տարի անց

Ճարտարապետներ Սպարտակ Կնտեղցյանի ու Թելման Գևորգյանի կողմից 1960-ականներին հեղինակած Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճը հայկական մոդեռնիզմի բացառիկ օրինակներից է, իսկ դեռևես կանգուն դահլիճի ներկա վիճակը Հայաստանում ժառանգության գնահատման ու պահպանության համակարգի հակասական ու խորքային արատավորության լավագույն ցուցիչներից է։

2010 թվականի փետրվարին ամառային դահլիճը հուշարձանների ցուցակից հանելու կառավարության որոշմանն դեմ և դրա պահպանությանը միտված հանրային շարժումը մի կողմից ի ցույց դրեց ժառանգության պահպանության պետական գործիքակազմի անարդյունավետությունը, քաղաքական իշխանության ու մասնավոր շահերի բերումով ժառանգության գույքը իրացնելու գործընթացները զսպելու անկարողությունը, իսկ մյուս կողմից վեր հանեց մեր ոչ վաղ անցյալի ժառանգության ընկալման մեջ հանրային պառակտվածությունը։

Ժառանգության պահպանության գործառույթը իր վրա վերցրած Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճի պաշտպանության քաղաքացիական նախաձեռնության այդ փոքր հաղթանակից 15 տարի անց, մենք դեռ կանգնած ենք պետական համակարգի նույն անգործունեության ու ոչ կոմպետենտության շարունակական մարտահրավերի առջև՝ վկան ամառային դահլիճի այսօրվա լքված ու փակված վիճակն է։ Խնդիրը առավել արտահայտված է դառնում հատկապես երբ այն առնչվում է արդի ճարտարապետական ժառանգությանը, որը անկախությունից մինչ այսօր զուրկ է եղել լայն պատշաճ լուսաբանումից ու հազվադեպ է եղել մասնագիտական ուսումնասիրության առարկա։

Հարկ ենք համարում կրկնել նախաձեռնության և մասնագիտական համայնքի կողմից տարիներով բարձրացվող պահանջները՝ վերականգնել Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճի հուշարձանի կարգավիճակը, մշակել դահլիճի վերականգնման և պահպանման հստակ ծրագիր ու ապահովել մշակված ծրագրի պատշաճ ֆինանսավորումն ու իրականացումը։

Միևնույն ժամանակ կոչ ենք անում նույն ուշադրությանը արժանացնել հայաստանյան մոդեռնիզմի այլ կարևորագույն կառույցներին, ինչպիսիք են՝ Զվարթնոց օդանավակայանը, Ռոսիա կինոթատրոնը և բազմաթիվ այլ արժանի կառույցներ, որոնք հետեւողականորեն չեն ներառվում կառավարության կողմից հաստատվող պետության կողմից պահպանվող հուշարձանների ցուցակներում, մի քանի տարի ունենալով նորահայտ հուշարձանի կարգավիճակի փորձագիտական դրական եզարակացությունը։

Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճի քանդման կանխումը՝ հանդիսանալով առաջին հաջողված քաղաքացիական նախաձեռնություններից մեկը և օրինակ ծառայելով այլ շարժումների, վերահաստատեց, որ նման իրավիճակներում խնդիրների լուծման միակ հույսը պատկան մարմինների վրա հանրային և մասնագիտական ճնշումն է։

Գրեթե նույն իրավիճակում ենք նաև այսօր, երբ ոչ միայն ժառանգության, այլ առհասարակ քաղաքային խնդիրներն ունեն հրատապ լուծման կարիք, ի շարս համազգային մակարդակով գոյաբանական հիմնախնդիրրների։ Ուստի, միանալով ալիևյան բռնակարգի անարդար ու անօրինական գերեվարված մեր հայրենակիցների շուտափույթ ազատման պահանջին, ևս մեկ անգամ կոչ ենք անում բոլոր ասպարեզներում և ուղղություններով շարունակել հաստատակամ և շարունակական քաղաքացիական պայքարը հանուն մեր պետության և հասարակության առջև ծառացած մարտահրավերների լուծմանը։

Փրկենք Մոսկվա կինոթատրոնի ամառային դահլիճը քաղաքացիական նախաձեռնություն / SAVE Cinema Moscow Open-Air Hall

Երևանի ժառանգության պաշտպանության կոմիտե

Դոքոմոմո Հայաստան

27/12/2024

տոնական բարեմաղթանքներ | season's greeting

19/12/2024

Docomomo Armenia-ի առաջին հանրային միջոցառումը՝ Շնորհանդես զրույցի ընթացքումը կայացավ Library for Architecture-ում։ Զրուցեցին Docomomo անդամներ՝ Ռուբեն Արևշատյանը, Սարհատ Պետրոսյանը ու Սևադա Պետրոսյանը Docomomo International-ի, հայաստանյան մասնաճյուղի կատարած աշխատանքների ու ապագա անելիքների մասին։

․․․

Docomomo Armenia's first public event: Presentation in Conversation was held at Library for Architecture. Docomomo members Ruben Arevshatyan, Sarhat Petrosyan and Sevada Petrossian had a conversation about Docomomo International and the Armenian chapter's activities.