Foundation for the Preservation of Wildlife and Cultural Assets

11/06/2026

Գիտե՞ք, որ ցամաքային գիշատիչների շարքում արջերն ունեն ամենախոշոր և բարդ կառուցվածք ունեցող ուղեղներից մեկը 🐻 ուղեղի և մարմնի զանգվածի հարաբերակցությամբ նրանք հավասարվում են որոշ պրիմատների։

Արջերը չեն թափառում աննպատակ. նրանք իրենց գլխում ձևավորում են տարածքի իրական «կոգնիտիվ քարտեզներ»: 🐾 Սա նշանակում է, որ հարյուրավոր քառակուսի կիլոմետրեր ընդգրկող արեալում նրանք ֆենոմենալ ճշգրտությամբ հիշում են աշխարհագրական բոլոր կետերը, թաքստոցներն ու ջրի աղբյուրների տեղերը։

🤓 Սակայն ամենազարմանալին նրանց տարածական ժամանակային հիշողությունն է: Արջը ոչ միայն հիշում է, թե կոնկրետ որ ձորում կամ ժայռի փեշին է աճում վայրի տանձենին, թզենին կամ կաղնին, 🍐🍊🍎 այլև հստակ գիտի, թե տարվա որ ամսին, որ շաբաթվա ընթացքում և նույնիսկ օրվա որ ժամին է այդ բերքը հասունանալու կամ սնունդն ամենաառատը լինելու։ Նրանք կարող են տարիներ անց ճիշտ նույն սեզոնին վերադառնալ կոնկրետ ծառի մոտ՝ սնվելու համար:

Մասնակցիր պահպանությանը և դու 👉 https://www.fpwc.org/donate

#ԳորշԱրջ #ՎայրիԲնություն #Հայաստան

09/06/2026

Կորպորատիվ պատասխանատվություն հանուն կենսաբազմազանության. «Պեռնո Ռիկար Արմենիա»-ի թիմը՝ CWR-ում 🌳 Որակյալ ալկոհոլային խմիչքների արտադրության և բաշխման համաշխարհային առաջատարներից մեկի հայաստանյան ներկայացուցչությունը՝ «Պեռնո Ռիկար Արմենիա»-ն, իր կայուն զարգացման գլոբալ ռազմավարության շրջանակում միացել է FPWC-ի բնապահպանական նախաձեռնություններին:

Ընկերության թիմն այցելել է Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարան (CWR)՝ իրականացնելու ծառատունկ։ Սա գործնական քայլ է տարածքի դեգրադացված էկոհամակարգերի և էկոլոգիական միջանցքների վերականգնման ուղղությամբ:

🌱 Էկո-տուրի և կանաչ հյուրընկալության ողջ ընթացքը համակարգվել է SunChild Eco Tours-ի կողմից, որը մասնագիտացված է Հայաստանում կայուն զբոսաշրջության խթանման գործում:

Շնորհակալություն ենք հայտնում «Պեռնո Ռիկար Արմենիա»-ի գործընկերներին բնապահպանական հանձնառության և արդյունավետ համագործակցության համար:

Pernod Ricard Armenia

05/06/2026

Այսօր Շրջակա միջավայրի համաշխարհային օրն է։ 🌍 FPWC-ն Arcadia հիմնադրամի սատարմամբ իրականացվող Endangered Landscapes & Seascapes Programme (ELSP) ծրագրի շրջանակներում, ազդարարում է իր ռազմավարական նախագծերից մեկի մեկնարկը՝ «Գետային էկոհամակարգերի և դեգրադացված անտառների վերականգնումը Վայոց ձորում»:

🌳 Լանդշաֆտի միավորում. 80,000 հեկտար տարածքի վրա անտառների և գետերի էկոլոգիական վերամիավորում:
💧 Հիդրոլոգիական վերականգնում. Եղեգիսի հովտում գետերի բնական հոսքերի և առափնյա գոտիների ռեաբիլիտացիա:
🐆 Կենսաբազմազանություն. Միգրացիոն միջանցքների ամրապնդում բեզոարյան այծի, հայկական մուֆլոնի և կրիտիկական վիճակում գտնվող կովկասյան հովազի համար:
🤝 Համայնքների հզորացում. Բնակիչների ակտիվ ներգրավվածություն բոլոր փուլերում և էկոտուրիզմի զարգացում:

📖 Ծրագրի մանրամասներին ծանոթացեք մեր պաշտոնական կայքում. 👉 [https://www.fpwc.org/hye/contents/newsPress/a-systems-approach-to-climate-change-and-ecosystem-restoration-in-vayots-dzor]

03/06/2026

Կլիմայական դիմացկունություն 🌞 Ցանկացած անտառվերականգնման ծրագրի հաջողությունը չափվում է ոչ թե տնկված սերմերի քանակով, այլ տարիներ անց դրանց կենսունակության ցուցանիշով: FPWC ջերմատանն այսօր կիրառվում են թիրախային տնկման հայեցակարգի տեխնոլոգիաներ՝ աշնանային տնկումներին ընդառաջ:

🌳 Մինչ բաց վայրի բնություն տեղափոխվելը, տնկիները ջերմատանը անցնում են ադապտացիոն փուլեր, որպեսզի հարմարվեն ջերմաստիճանային տատանումներին և կլիմայական սթրեսներին:

🌿 Բուսատեսակների ընտրությունը կատարվում է հաշվի առնելով տեղի կարիքները. աճեցվող բույսերն ապագայում ծառայելու են որպես ապաստարան և կեր տարածաշրջանի էնդեմիկ կենդանատեսակների, այդ թվում՝ թռչունների և խոշոր կաթնասունների համար:

✅ Մենք ձևավորում ենք կլիմայական փոփոխություններին դիմակայող լանդշաֆտներ, որտեղ մարդու միջամտությունը նվազագույնի է հասցված, իսկ բնական ինքնավերականգնման մեխանիզմները՝ մաքսիմալացված:

01/06/2026

Հայաստանի Հանրային Ռադիո -ի եթերում խոսել ենք շատ կարևոր խնդրի մասին 🤓

👉

Մարդ-արջ «կոնֆլիկտն» ահագնացել է հատկապես վերջին տասը տարիներին և հատկապես՝ Վայոց ձորի մարզում։ Արջե

27/05/2026

🌍 FPWC-ն և WRC-ն՝ EAZA Conservation Forum 2026-ին. Ռուբեն Խաչատրյանը՝ գլխավոր բանախոս

Մայիսի 18-23-ը Գերմանիայի Քրոնբերգ քաղաքում տեղի ունեցավ Եվրոպական կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների ասոցիացիայի (EAZA) բնապահպանական հեղինակավոր ֆորումը։ Հայաստանը ներկայացնում էին FPWC հիմնադիր-տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանը և WRC կենդանիների խնամքի համակարգող Նարինե Փիլոյանը։

🎤 Ֆորումի լիագումար նիստին Ռուբեն Խաչատրյանը հանդես եկավ որպես գլխավոր բանախոս՝ ներկայացնելով բնապահպանական գլոբալ քաղաքականության մեխանիզմներն ու Հայաստանում վայրի բնության պահպանության հաջողված փորձը։

🐾 Ֆորումի հագեցած օրակարգի կենտրոնում էին կենդանիների խնամքի ու տեղափոխման էթիկական չափանիշները, մարդ-վայրի բնություն (մասնավորապես՝ խոշոր գիշատիչների) կոնֆլիկտների մեղմումն ու փրկարար կենտրոնների դերը գլոբալ որոշումների կայացման մեջ։

💬 «Այսօրինակ միջազգային հարթակները մեզ հնարավորություն են տալիս գտնել ավելի ճկուն ու արդյունավետ լուծումներ մեր տեղական խնդիրների համար»,- նշել է FPWC տնօրեն Ռուբեն Խաչատրյանը։

Մասնակցությունը ֆորումին ևս մեկ կարևոր քայլ է՝ Հայաստանում կենդանիների խնամքի և իրավունքների պաշտպանության լավագույն համաշխարհային ստանդարտները ներդնելու ճանապարհին։

25/05/2026

🌲 859 նոր տնկված ծառ Երկրի օրվան նվիրված մեր sms արշավի արդյունքում 👉 սա է մեր ընդհանուր նվերը մոլորակին։

🌳 Միասին մենք հասանք հրաշալի արդյունքի։ Քո ամեն փոքր աջակցությունը վերածվեց կանաչ ապագայի հիմքի։

Արշավից զատ, դու կարող ես ցանկացած պահի կատարել քո նվիրատվությունը և օգնել մեզ խնամել ու պահպանել մեր անտառներն ու վայրի բնությունը։

✨ Աջակցի՛ր մեր ծրագրերին ցանկացած ժամանակ 👉 https://www.fpwc.org/donate 🔗

Շնորհակալություն, որ բնության կողքին ես: Այս 859 ծառերը դեռ երկար ժամանակ կհիշեցնեն մեր միասնական ուժի մասին։

#ԿանաչԱպագա #Ծառատունկ #859Ծառ #երկրիօր

23/05/2026

🌍 FPWC ծրագրերի տնօրեն Սոնա Քալանթարյանը մասնակցել է BESPIN տարածաշրջանային եռակողմ հանդիպմանը

Մայիսի 19-ից 21-ը Հյուսիսային Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպյեում տեղի է ունեցել Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանային BESPIN եռակողմ երկխոսությունը` «Կենսաբազմազանության և կլիմայական գիտելիքների համակարգված կիրառումը հանուն տրանսֆորմացիոն գործողությունների» թեմայով:

Այս կարևորագույն միջազգային հարթակում Վայրի բնության և մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամը (FPWC) ներկայացրել է հիմնադրամի ծրագրերի տնօրեն Սոնա Քալանթարյանը:

💡 Կենսաբազմազանության կորուստն ու կլիմայի փոփոխությունը փոխկապակցված են, և դրանց դեմ առանձին պայքարելն այլևս անարդյունավետ է:

💡 Ինչպես գիտական տվյալները (IPBES և IPCC) ճիշտ կիրառել ազգային քաղաքականությունների ու ճանապարհային քարտեզների մշակման մեջ:

FPWC-ի մասնակցությունն այս ֆորումին ևս մեկ կարևոր քայլ է՝ Հայաստանում իրականացվող բնապահպանական ծրագրերը միջազգային առաջադեմ փորձին համապատասխանեցնելու ճանապարհին, հատկապես այս աշնանը Հայաստանում կայանալիք UN COP17-ին ընդառաջ։