19/07/2026
ՀԱՅԱՍՏԱՆԸ՝ ԱՌԱՋԻՆ ԱՆԳԱՄ ԱԶԳԱՅԻՆ ՏԱՂԱՎԱՐՈՎ “UIA World Congress Barcelona 2026” ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՃԱՐՏԱՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԿՈՆԳՐԵՍՈՒՄ
2026 թվականի հունիսի 28-ից հուլիսի 2-ը Իսպանիայի Թագավորության Բարսելոնա քաղաքում տեղի ունեցավ Ճարտարապետների միջազգային միության (UIA – International Union of Architects) համաշխարհային կոնգրեսը՝ UIA World Congress Barcelona 2026։ Աշխարհի խոշորագույն ճարտարապետական այս իրադարձությունը միավորեց տասնյակ երկրների հազարավոր ճարտարապետների, հետազոտողների, քաղաքաշինարարների և ոլորտի առաջատար մասնագետների՝ քննարկելու ժամանակակից ճարտարապետության, քաղաքների ապագայի, մշակութային ժառանգության, կլիմայական մարտահրավերների և կայուն զարգացման հիմնախնդիրները։
Կոնգրեսի գլխավոր կարգախոսն էր «Becoming. Architectures for a Planet in Transition» («Դառնալ. ճարտարապետություն փոփոխությունների մեջ գտնվող մոլորակի համար»), որն արտացոլում էր ժամանակակից աշխարհի շարունակական փոխակերպումները և ճարտարապետության դերը դրանց արձագանքելու գործում։ Կոնգրեսի օրակարգը ներառում էր հարյուրավոր զեկուցումներ, հանդիպումներ, կլոր սեղաններ, ցուցահանդեսներ, մասնագիտական քննարկումներ, աշխատաժողովներ և ազգային տաղավարների ներկայացումներ, որոնք անցկացվում էին Բարսելոնայի մի շարք մշակութային և հանրային նշանակության հարթակներում։
Հայաստանի Ճարտարապետների պալատը, այս տարի ներկայացավ առանձնահատուկ ձևաչափով. Հայաստանն առաջին անգամ UIA համաշխարհային կոնգրեսի պատմության ընթացքում հանդես եկավ առանձին ազգային տաղավարով։ Սա կարևոր ձեռքբերում էր ոչ միայն Հայաստանի ճարտարապետական համայնքի, այլև երկրի միջազգային մշակութային ներկայացվածության համար։ Հատկանշական է, որ հայկական ճարտարապետական համայնքը UIA-ի կազմում ներգրավված է կազմակերպության հիմնադրումից ի վեր՝ սկզբում ԽՍՀՄ ճարտարապետների միության կազմում, իսկ Հայաստանի անկախացումից հետո՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության ներկայացուցիչ։
Հայկական ազգային տաղավարը ներկայացվում էր «Becoming. A Transition Through the Centuries» («Դառնալ. անցում դարերի միջով») խորագրով։ Ցուցադրության գաղափարախոսությունը ներկայացնում էր հայկական ճարտարապետությունը որպես մշտական վերափոխումների և շարունակական զարգացման գործընթաց՝ սկսած Հայկական լեռնաշխարհի հնագույն քաղաքակրթություններից, քրիստոնեական ճարտարապետության ձևավորումից և միջնադարյան ստեղծագործական վերելքից մինչև 20-րդ դարի մոդեռնիզմն ու անկախ Հայաստանի նոր որոնումները։ Տաղավարի հիմնական ուղերձն այն էր, որ հայկական ճարտարապետական ինքնությունը երբեք չի եղել անփոփոխ երևույթ. այն ձևավորվել է պատմական անցումների, մշակութային փոխազդեցությունների և ստեղծագործական վերաիմաստավորման շնորհիվ։ Տաղավարի իրականացումը հնարավոր դարձավ ՀՀ ԿԳՄՍ նախարարության օժանդակության և SNKH ճարտարապետական արվեստանոցի կողմից իրականացված հետաքրքիր համադրման աշխատանքների շնորհիվ։
Հայաստանի պաշտոնական պատվիրակությունը գլխավորում էր ՀՀ Ճարտարապետների պալատի նախագահ Ալեքսանդր Բադալյանը։ Պատվիրակության անդամները մասնակցեցին կոնգրեսի պաշտոնական միջոցառումներին, UIA-ի աշխատանքային նիստերին, հանդիպումներին, քննարկումներին, դիտարկվեցին նաև մասնագիտական համագործակցության նոր հնարավորություններ։
Հայաստանի ազգային տաղավարն արժանացավ մասնագետների և այցելուների մեծ հետաքրքրությանը։ Այցելուները հնարավորություն ունեցան ծանոթանալու հայկական ճարտարապետության բազմադարյա զարգացման ընթացքին, պատմական ժառանգության և ժամանակակից ճարտարապետության փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև այն գաղափարին, որ ճարտարապետությունը ոչ միայն ձևավորում է ֆիզիկական միջավայրը, այլև հանդիսանում է մշակութային հիշողության, ինքնության և շարունակական զարգացման կրողը։
UIA World Congress Barcelona 2026-ին Հայաստանի ազգային տաղավարի ներկայացումը կարևոր քայլ էր հայկական ճարտարապետությունը միջազգային հարթակում առավել տեսանելի դարձնելու ուղղությամբ։ Այն դարձավ նոր հնարավորություն՝ ներկայացնելու Հայաստանի ճարտարապետական ժառանգությունն ու ժամանակակից ստեղծագործական ներուժը, խորացնելու միջազգային մասնագիտական կապերը և ամրապնդելու հայկական ճարտարապետական ուրույն դիմագիծը համաշխարհային ճարտարապետական հանրության համար։
