սաTurn

03/06/2023

Մեր ամենասիրելի տիեզերագնացնե՜ր, լավ նորություն ենք բերել ձեզ համար🤩
Գիտենք, որ այս հրապարակմանը շատ եք սպասել․ և ուրեմն մեր Human Rights and Gender Equality թիմը բաց է նոր կամավորների հայտագրման համար։ Թիմին միանալու համար խնդրում ենք լրացնել կից հարցումը (վերջնաժամկետը՝ հունիսի 10՝ ժամը 12:00)✅

«Սատուրն»-ը կրթական հասարակական կազմակերպություն է, որի նպատակները հայալեզու ռոսուրսների ավելացումը, հայ երիտասարդության շրջանում կամավորության խթանումը և հայ ո...

20/02/2023

The highlights from our latest seminar❤️
Thanks to our wonderful speakers for an amazing event🇦🇲🇬🇪🇲🇦🇨🇷🇺🇿🇰🇷
Videographers: Maria Ghukasyan, Ilona Artazyan

11/02/2023

Ֆեմինիզմը ԳՏՃՄ(STEM)-ում

Կանայք և աղջիկները շարունակաբար խուսափում են բնագիտական առարկաներ ուսումնասիրելուց իրենց բարձրագույն կրթության ընթացքում՝ սահմանափակ հասանելիության, վերապատրաստման և հնարավորությունների պատճառով։ Կանայք կազմում են Գիտության (Science), Տեխնոլոգիաների (Technology), Ճարտարագիտության (Engineering) և Մաթեմատիկայի (Mathematics) ոլորտի աշխատուժի ընդամենը 28%-ը․ ոլորտ, որտեղ տղամարդիկ հազարամյակներ է, ինչ ճնշող մեծամասնություն են կազմում։

Կանայք STEM մասնագիտություններում

Գենդերային խտրականությունը հատկապես մեծ է ապագայի ամենաարագ աճող և ամենաբարձր վարձատրվող մասնագիտություններում, ինչպիսիք են` համակարգչային գիտությունը և ճարտարագիտությունը: Սեռական խտրականության հիմնական, որոշիչ գործոնը գենդերային կարծրատիպերն են։ STEM ոլորտները դիտվում են որպես արական մասնագիտություններ, և ծնողներն ու ուսուցիչները հաճախ թերագնահատում են աղջիկների մաթեմատիկական ունակությունները դեռևս նախադպրոցական տարիքից։ STEM-ում հաջողության հասնելու համար անհրաժեշտ են վերլուծության հմտություններ, որոնք ձևավորվում են վաղ տարիքից, ինչպես օրինակ` խաղալիքներով խաղալիս։ Ծնողները սովորաբար իրենց տղա երեխաներին նվիրում են խորանարդիկներ, լեգոներ, իսկ աղջիկներին՝ տիկնիկներ։ Արդյունքում՝ ամեն 7 ինժեներներից միայն 1-ն է կին։ Ըստ միջին վիճակագրական հաշվարկների՝ տղա ինժեներները միևնույն աշխատանքի դիմաց մեկ ժամում 5$-ով ավելի են վարձատրվում, քան կանայք։
Չնայած այն հանգամանքին, որ շատ կանայք ուսումնասիրում են բնագիտություն և մաթեմատիկա առարկաները համալսարանում` հավանականությունը շատ քիչ է, որ նրանք հետագայում կշարունակեն զբաղվել իրենց մասնագիտությամբ։ STEM ոլորտի կանանց 91%-ը նշել է գենդերային խտրականությունը` որպես կարիերայի խոչընդոտ։ STEM ոլորտներում ավելի շատ կանանց կրթելը, վերապատրաստելը և աշխատանք տրամադրելը կարող է հանգեցնել ավելի լավ գիտական և ֆինանսական արդյունքների: Դա պայմանավորված է նրանով, որ աշխատուժի բազմազանության բարձրացումը ավելի լայն հեռանկարներ և գաղափարներ է ստեղծում, որոնք կարող են կազմակերպություններին մրցակցային առավելություն տալ:

Իսկ ովքե՞ր են STEM-ի այն կանայք, որոնք փոխեցին աշխարհը գիտության, տեխնոլոգիայի, ճարտարագիտության և մաթեմատիկայի միջոցով:

Պատմականորեն, այս կանայք մնացել են չճանաչված՝ թույլ չտալով երիտասարդ կանանց տեսնելու նրանց՝ որպես ընդօրինակման արժանի մասնագետների։ Դա փոխելու համար սկսենք ծանոթանալ STEM ոլորտի ամենաազդեցիկ մի քանի կանանց հաջողություններին։
Մարի Կյուրի - պատմության մեջ առաջին և միակ մարդը, որ ստացել է երկու առանձին Նոբելյան մրցանակներ երկու տարբեր գիտություններից։ Նա նախաձեռնել է ճառագայթման հետազոտություններ և հայտնաբերել երկու նոր տարր։
Սեսիլիա Փեյն-Գապոշչկին - աստղագետ և աստղաֆիզիկոս։ Հայտնաբերել է Արևի կազմությունը։ Ժամանակի առաջատար աստղագետ Հենրի Նորիս Ռասելը մերժել է նրա վարկածը և խրախուսել նրան՝ չներկայացնելու իր արդյունքները: Չորս տարի անց նա հրապարակել է իր սեփական հոդվածը՝ նույն եզրակացություններով։
Ռոզալինդ Ֆրանկլին - կենսաֆիզիկոս և գիտնական, ում բացահայտումը հատկանշական է եղել ԴՆԹ-ի կառուցվածքի ուսումնասիրության գործում։ Նրա գործընկերն առանց իր թույլտվության իր աշխատանքով կիսվել է Ջեյմս Ուոթսոնի և Ֆրենսիս Քրիքի հետ։ Այս տեղեկատվության շնորհիվ նրանք կարողացել են կատարել մի քանի հայտնագործություններ և հետագայում արժանացել Նոբելյան մրցանակի:
Ադա Լավլեյս - առաջին կին համակարգչային ծրագրավորողը։ Նրան անվանել են «համակարգչային դարաշրջանի մարգարե»։ Նա առաջինն էր, որ արտահայտել է համակարգիչների ներուժը մաթեմատիկայի սահմաններից դուրս:
Ջենիֆեր Դուդնա - կենսաքիմիկոս և գենետիկ հետազոտող, «CRISPR» գենոմի փոփոխման տեխնոլոգիայի ստեղծողներից մեկը։ «CRISPR»-ը ունի մեծ հեռանկար վերջ տալու հիվանդություններին։

Փետրվարի 11-ը նշվում է որպես Գիտության մեջ կանանց և աղջիկների միջազգային օր։ Եկեք միասին գնահատենք և բարձրացնենք կանանց դերն ու ներգրավվածությունը STEM ոլորտներում։

Թարգմանիչ՝ Ռոզի Մինասյան
Խմբագիր՝ Էլեն Մանուկյան

01/02/2023

Սիրո՞ւմ եք բացահայտել հանրահայտ արվեստագետների կյանքը, գտնել իրենց թաքնված տաղանդները։

10 հետաքրքիր փաստ Ջուզեպպե Վերդիի մասին✨️

Փաստ 1
Չնայած նրան, որ Վերդիի մասին հիշատակություններում հիմնականում նշվում է երաժշտության ասպարեզը, նա աշխատել է նաև ուրիշ ոլորտներում։ Այնուամենայնիվ, չենք կարող անտեսել այն, որ նրան համաշխարհային համբավ են բերել հենց օպերաները, և այժմ տաղանդավոր իտալացին համարվում է մեծագույն կոմպոզիտորներից մեկը` երբևէ աշխատած այս ոլորտում։

Փաստ 2
Ծնվելով գյուղում՝ 18 տարեկան կոմպոզիտորը ուղևորվել է Միլան՝ կոնսերվատորիա ընդանվելու։ Սակայն նրան մերժում են` «դաշնամուրի ցածր մակարդակի տիրապետման» պատրվակով։ Ջուզեպպե Վերդին, սակայն, չի հուսահատվում և սկսում է մասնավոր դասերի հաճախել։ Միլանի այդ կոնսերվատորիան, ուր նա այդպես էլ չընդունվեց, այժմ իր անունն է կրում։

Փաստ 3
1982 թվականին, Իտալիայում նկարահանվում է 9 մասից բաղկացած մինի-սերիալ՝ «Ջուզեպպե Վերդիի կյանքը»-ը, որը նվիրված էր մեծ կոմպոզիտորի ճակատագրին, սիրային կյանքին ու նրա անցած ճանապարհին։ Մինի-սերիալի տարբեր էպիզոդներում հնչում է հենց Վերդիի գրած երաժշտությունը։

Փաստ 4
Վերդին և Ռիչարդ Վանգերը ծնվել են նույն տարում։ Վերջինս օպերային ասպարեզում իր հակառակորդն էր։ Նրանք չէին սիրում իրար, և մինչ օրս պահպանվել են յուրաքանչյուրի բացասական մեկնաբանությունները մյուսի ստեղծագործությունների մասին։

Փաստ 5
Նրա օպերաները ոչ միշտ էին հաջողության հասնում, չնայած «Էրնանի»-ի պրեմիերան այնքան սիրվեց հանդիսատեսի կողմից, որ կոմպոզիտորին բերեց ահռելի գումար։ Նա նույնիսկ կարողացավ կալվածք գնել։ Իսկ ավելի ուշ` իր «Ավազակները» օպերայի պրեմիերային ներկա գտնված Անգլիայի թագուհի Վիկտորիան իր օրագրում օպերան պիտակավորել է որպես «հասարակ և աղմկոտ» երաժշտություն։

Փաստ 6
Ջուզեպպե Վերդիի հայտնի լինելու մասին խոսում է չոր ստատիստիկան, որի համաձայն` նրա երաժշտությունը ներկայումս հանդիսանում է օպերային աշխարհում ամենահաճախ հանդիպողներից։ Վառ օրինակ է «La traviata»-ն, որը օպերայի պատմության մեջ ամենահաճախ կատարվող ստեղծգործությունն է։

Փաստ 7
Ամբողջ կյանքի ընթացքում Վերդին իր ժամանակի մեծ մասը տրամադրում էր ընթերցանությանը։ Դեռ մանկուց նրա մոտ արթնացել էր սեր գրքերի հանդեպ, ընդ որում նա նախընտրում էր լուրջ գրականություն։ 13-14 տարեկան հասակում նա արդեն կարդացել էր Գյոթե, Շիլլեր, Շեքսպիր և այլ հանրաճանաչ դասական գրողների ստեղծագործություններ։

Փաստ 8
Նրա կարիերայի ամենածանր շրջանը դարձավ «Թագավոր մեկ ժամով» օպերան ստեղծելու ժամանակաշրջանը։ Այդ ընթացքում մահացան նրա կինն ու երկու երեխաները, իսկ հենց օպերան վերջիվերջո չհաջողվեց վերջնականացնել։ Դա այնքան ուժեղ հարված էր, որ Վերդին նույնիսկ մտադրություն ուներ ընդմիշտ դադարել օպերաներ գրել։

Փաստ 9
Մինչև հարաբերություններնն օրինականացնելը` Վերդին իր երկրորդ կնոջ հետ ապրել է 11 տարի, ինչը հասարակության մեջ հաճախ սկանդալներ էր առաջացնում։ Երբ երգչուհին որոշեց ավարտել կարիերան, Ջուզեպպե Վերդին որոշեց անել նույնը, սակայն կինը նրան համոզեց շարունակել ստեղծագործել։

Փաստ 10
Կոմպոզիտորի հարաբերությունները կրոնի հետ եղել են բավականին սառը։ Նա երբեք չի քննադատել եկեղեցուն, բայց միևնույն ժամանակ եղել է աթեիստ։ Ջուզեպպե Վերդին եկեղեցական երաժշտությունը հետաքրքիր չէր համարում, այդ իսկ պատճառով չի աշխատել այս ժանրում։

30/01/2023

Խոսքի ազատությունը այլ երկրներում և Հայաստանում

Խոսքի ազատությունը երկար տարիներ է, ինչ դարձել է ոչ միայն պետության ներսում օրենսդրության կարգավորման առարկա, այլև ամբողջ աշխարհում։ Այսօր կան երկրներ, որտեղ այս իրավունքը խիստ կարևորվում է և պետական մակարդակով պաշտպանվում։
ԱՄՆ-ում խոսքի ազատության իրավունքը ավելի լայնորեն է ընդունվում, քան շատ այլ երկրներում։ Ամերիկացիների մեծ մասը աջակցում է ազատ խոսքի, ազատ մեդիայի և համացանցի գաղափարին։ Չնայած շատ երկրներ ընդունում են խոսքի ազատությունը որպես կարևորագույն իրավունք և թույլ են տալիս իրենց ժողովրդին ազատորեն բարձրաձայնել իրենց կարծիքներն ու գաղափարները, որոշ երկրներում իրավիճակն այդպիսին չէ։

Աշխարհի ամենաքննարկվող երկրներից մի քանիսում՝ Հյուսիսային Կորեայում, Բիրմայում, Թուրքմենստանում, Գվինեայում, Լիբիայում, Էրիթրեայում, Կուբայում, Ուզբեկստանում, Սիրիայում և Բելառուսում, մարդու խոսքի իրավունքը հարցականի տակ է դրված։ Այս երկրների ղեկավարներից շատերը խոսքի ազատությունը տեսնում են որպես սպառնալիք իրենց իշխանության պահպանման դեմ։ Լրատվամիջոցները լռեցվում և խստորեն գրաքննվում են։ Օրենքների սահմանափակումը, վախը և ահաբեկումը օգտագործվում են տեղեկատվության տարածումը կանխելու համար: Այս երկրներում մարդիկ չեն կարող ազատ արտահայտել իրենց կարծիքը կամ ստանալ ինֆորմացիա, որը հակասում է այս երկրների կառավարությունների շահերին։

Հյուսիսային Կորեայում ամբողջապես ոտնահարված են մարդու իրավունքները․ մարդկանց կառավարում են վախ և սարսափ տարածելու միջոցով։

Հայաստանում մեծ տեղ է հատկացվում խոսքի ազատությանը և դա կարգավորող իրավական ակտերը Հայաստանի օրենսդրության կարևոր բաղկացուցիչներից են։ ՀՀ Սահմանադրության 42-րդ հոդվածում, որը վերաբերում է կարծիքի արտահայտման ազատությանը, մասնավորապես նշվում է, որ յուրաքանչյուր ոք ունի իր կարծիքն ազատ արտահայտելու իրավունք։ Այս իրավունքը ներառում է սեփական կարծիք ունենալու, ինչպես նաև՝ առանց պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջամտության և անկախ պետական սահմաններից` տեղեկատվության որևէ միջոցով տեղեկություններ ու գաղափարներ փնտրելու, ստանալու և տարածելու ազատությունը։ Նույն հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն՝ պետությունը երաշխավորում է տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և ժամանցային բնույթի հաղորդումների բազմազանություն առաջարկող անկախ հանրային հեռուստատեսության և ռադիոյի գործունեությունը։ Որպեսզի լրատվության միջոցները ճիշտ ծառայեն իրենց նպատակին, դրանք պետք է լինեն անկախ, ազատ և չենթարկվեն գրաքննության։ Սակայն Հայաստանում՝ ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, դեռևս խոսքի ազատությունը ազգային գաղափարախոսության հիմք չի դարձել:

Թարգմանիչ՝ Սյուզաննա Խալաթյան
Խմբագիր և սրբագիր՝ Ռուբեն Սարգսյան

28/01/2023

Have you ever been interested in studying in the USA? Is the culture shock real? Are American people friendly? If you want to know the answers to these questions and a lot more, join our online English seminar on February 4th at 6 pm (GMT+4) to learn about the challenges and experiences of the US Exchange Students.
We are going to have speakers from Armenia🇦🇲, Costa Rica🇨🇷, Georgia🇬🇪, Morocco🇲🇦, South Korea🇰🇷, Panama🇵🇦, Uzbekistan🇺🇿, who will present the Global UGRAD program funded by the US Government and administrated by World Learning.
You can register for the seminar via the link below📑
https://forms.gle/DJz5fTpgzTx6eKnV9

24/11/2022

Հե՜յ, սիրով տեղեկացնում ենք, որ մեր տիեզերական թիմի Human Rights բաժնում կամավորների կարիք կա🚀Հետաքրքրե՞ց։ Լրացրու՛ հայտը և միացի՛ր մեր թիմին🪐
Վերջնաժամկետ` 24.12.22

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScLdpGN9dRsUlam9om-mo-QBMWIZb3yhdnKOavNZPYO8A25SQ/viewform?fbclid=IwAR37qg5GLG9f0lLZu5l2OZYwDsvG9HLBuC-FBpnyj-GCHSrxnh4BRLjzzNo

08/11/2022

Երբևէ երազե՞լ ես ԱՄՆ-ում սովորելու մասին🇺🇸🗽 Իսկ գիտեի՞ր, որ երազանքդ կարող ես հեշտությամբ իրագործել🤩 Եթե ցանկանում ես ԱՄՆ-ում սովորել 1 կիսամյակ՝ լիովին անվճար, ապա մեր այս սաMeet-ը հենց քեզ համար է: Շտապի՛ր գրանցվել առցանց հանդիպմանը մեր bio-յի հղումով❤️🗽

19/10/2022

ESTJ տիպի մարդիկ ավանդույթների և կարգերի ներկայացուցիչներն են: Նրանք ունեն հստակ պատկերացում, թե ինչն է ճիշտ, ինչը՝ սխալ, և կարողանում են ուղղորդել մյուսներին: Ընդունելով ազնվության, նվիրվածության և արժանապատվության արժեքները՝ «Գործադիր» անհատականության տիպի մարդիկ գնահատվում են իրենց հստակ խորհուրդների և առաջնորդության համար:

📌Ուժեղ կողմերը

Ուժեղ: Ուժեղ կամքը հնարավորություն է տալիս ESTJ-ներին չհրաժարվել իրենց համոզմունքներից: Գործադիրներն անխնա պաշտպանում են իրենց գաղափարներն ու սկզբունքները, և պետք է ապացուցվի, որ դրանք ակնհայտորեն և վերջնականապես սխալ են, որպեսզի իրենց դիրքորոշումը փոխվի:

Շիտակ և ազնիվ: Գործադիրներն ավելի շատ են վստահում փաստերին, քան վերացական գաղափարներին կամ կարծիքներին: Ազնիվ վերաբերմունքը և տեղեկատվությունը շատ կարևոր են նրանց համար, ուստի նրանք փորձում են մշտապես վերադարձնել այդ ազնվությունը ազնվությունը (անկախ նրանից, թե մարդիկ ցանկանում են դա, թե ոչ):

Հավատարիմ, համբերատար և վստահելի: Գործադիրներն աշխատում են ճշմարտացիության և հուսալիության օրինակ լինելու համար՝ շատ կարևոր համարելով կայունությունն ու անվտանգությունը: Երբ գործադիրներն ասում են, որ ինչ-որ բան կանեն, նրանք պահում են իրենց խոսքը՝ դարձնելով նրանց իրենց ընտանիքի, ընկերությունների և համայնքների շատ պատասխանատու անդամներ:

📌Թույլ կողմերը

Դատապարտող: Գործադիրներն ունեն հստակ պատկերացում, թե ինչն է ճիշտ, իսկ ինչը` սխալ:
Գործադիրների՝ կարգուկանոն ստեղծելու պարտադրանքը հաճախ տարածվում է ամեն ինչի և բոլորի վրա՝ անտեսելով այն տարբերակը, որ գործելու համար կարող է լինել երկու ճիշտ ճանապարհ: Գործադիրները չեն վարանում տեղյակ պահել, թե ինչ են մտածում՝ իրենց պարտքը համարելով շտկել իրավիճակը։

Դժվարանում են արտահայտել իրենց զգացմունքները: Գործադիրների ամենամեծ թուլություններից է զգացմունքների և կարեկցանքի արտահայտումը: Գործադիր անհատականության տիպ ունեցող մարդիկ այնքան են տարվում փաստերով և մեթոդներով, որ մոռանում են մտածել, թե ինչն է ուրախացնում ուրիշներին կամ հենց իրենց:

Ավանդապաշտություն։ Գործադիրները ավանդույթների հավատարիմ հետևորդներ են և երբ հանկարծ ստիպված են լինում փորձել չստուգված լուծումներ, սթրեսի են ենթարկվում: Նոր գաղափարները հուշում են, որ նրանց մեթոդները բավականաչափ լավը չեն, և հրաժարվելով նրանից, ինչ նախկինում միշտ արդյունավետ աշխատել է, վտանգի է ենթարկում հուսալիության մասին նրանց պատկերացումները:

📌 Կարիերայի ուղին

Գործադիրների կարիերայի ուղիները հաճախ նույնքան պարզ են, որքան իրենք: Ապահովելով հետագա ուշադրությունը՝ Գործադիրները տածում են խորը հարգանք ավանդույթի, կայունության և անվտանգության նկատմամբ։ Սրանք հատկություններ են, որոնք դրականորեն են նպաստում պատասխանատվության և հուսալիության բարձրացման հստակ ուղիներով առաջընթացի համար:
ESTJ-ները պետք է խուսափեն կարիերայից, որը պահանջում է ինքնաբերություն կամ անկայունություն․ դուք շատ քիչ դերասան կամ մատուցող ESTJ-ների կհանդիպեք։

📌Գործադիրները աշխատավայրում

Գործադիրները վայելում են լավ կազմակերպված աշխատատանքի եռուզեռը: Կարճ(խարդախ) ճանապարհները անպատասխանատու և անհուսալի են նրանց համար, և նրանք արագորեն կորցնում են հարգանքը այն մարդկանց նկատմամբ, որոնք փորձում են առաջ գնալ՝ ցուցադրելով կամ առաջ մղելով համարձակ, բայց ռիսկային գաղափարներ: Գործադիրները սիրում են զգալ, որ իրենք թիմի մի մասն են: Որպեսզի դա տեղի ունենա, Գործադիրները գրեթե միշտ պատրաստ են ընդունել քննադատությունը, որը կարող է օգնել բարելավելու իրենց արդյունավետությունը, և միշտ հետևում են իրենց շրջապատի կարծիքներին, որպեսզի համոզվեն, որ իրենք և իրենց թիմը տալիս են իրենցից ակնկալվող արդյունքները:

Հեղինակ` Սյուզաննա Խալաթյան

16/10/2022

Ի՞նչ է Օպերացիոն Համակարգը
Հեղինակ` Հեղինե Սարկիսյան

Օպերացիոն համակարգը ծրագրային ապահովման շերտ է` ծրագրերի և սարքավորումների միջև, որը ներկայանալի է դարձնում, այսինքն` պարզեցնում, հեշտացնում եւ համակարգի աշխատանքը դարձնում է ավելի կառավարելի։ Այսինքն՝ այն ստեղծում է հարմար միջերես համակարգչից օգտվողի եւ համագարգչի միջեւ։

Օպերացիոն համակարգերի տեսակներ են ՝ Windows, Linux, MacOS, iOS, Android, Symbian և այլն:

📌ՕՀ֊ի գործառույթները

-Թաքցնում է համակարգային բարդությունը
ՕՀ- ն թաքցնում է համակարգչի բարդությունը ծրագրերի, հավելվածներ մշակողների, ինչպես նաեւ մեզ համար: Օրինակ՝ ծրագրերի մշակողները կարիք չունեն անհանգստանալու
սկավառակի և նրա խափանման, նիշերի չպահպանման եւ այլնի համար: Փաստորեն, կոշտ սկավառակի վրա նիշ կարդալու/գրելու մեխանիզմը տարբերվում է նիշը կարդալու եւ գրելու USB կրիչով կամ SSD- ով եղանակներից․ այն ամբողջությամբ կատարվում է ՕՀ֊ի միջոցով: ՕՀ- ն իր վրա է վերցնում ցանցի ռեսուրսների և ապահովումների ավելի բարձր մակարդակի աշխատանքը, որը կոչվում է Socket և տրամադրում որոշ ծառայություններ:

-Ռեսուրսների կառավարում
ՕՀ- ն նաև կառավարում է համակարգչի համար օգտագործվող ռեսուրսները: Այն որոշում է, թե հավելվածի համար ռեսուրսներից քանիսը և որ մեկը պետք է օգտագործվի, նրանց տրամադրում է հիշողություն, օգտագործում է այն պրոցեսորը, որը կարող է տրված հանձնարարությունը կատարել, վերահսկում է համակարգի տարբեր սարքերի ծրագրերի հասանելիությունը և այլն: Այն պատասխանատու է բոլոր տեսակի ռեսուրսների կառավարման և այդ ծրագրերին բաշխման համար:

-Ապահովում է համակարգի աշխատանքի և պաշտպանության ընթացքը.
Երբ մի քանի ծրագրեր միաժամանակ աշխատում են միևնույն համագարգչի վրա, ՕՀ- ն պետք է ապահովի դրանց յուրաքանչյուրի անթերի աշխատանքը: Օրինակ, ՕՀ- ն ֆիզիկական
հիշողության տարբեր մասեր է հատկացնում տարբեր ծրագրերի և համոզվում է, որ դրանք մուտք չեն գործում միմյանց հիշողության մեջ:

📌ՕՀ֊ի էլեմենտները

-Տեսք
Յուրաքանչյուր ՕՀ ունի իր առանձին ոճը։ Տարբեր ՕՀ֊ներում նիշերը տարբեր ձև են բացվում։ Յուրաքանչյուր ՕՀ ունի իր գունային տարբերվող գամաները, առանձնահատկությունները,
հնարավորությունները, գաղտնիության համակարգը։ Օրինակ՝ Լինուքս և Լինուքսի հիմքի վրա ստեղծված գրեթե բոլոր ՕՀ֊ները ունեն Տերմինալ, որը ոչ մի այլ ՕՀ֊ը չունի։

-Մեխանիզմ
Վերոնշյալ տեսքի վրա աշխատելու համար ՕՀ -ն պետք է իմանա մեխանիզմը, այսինքն` իրականացումը կամ այլ քայլեր, որոնք
որոշում են, թե ինչպես կատարել որոշ գործողություններ: Որոշ ընդհանուր մեխանիզմներ են ՝ ստեղծել, պլանավորել, բացել, գրել, հատկացնել և այլն:

-Քաղաքականություն
Քաղաքականությունն այն միջոցներն են, որոնցով կարելի է ընտրել, թե որ գործունեությունը պետք է կատարել, որ ծրագրին, որքան եւ ինչու այդքան հիշողություն և հնարավորություն տրամադրել, որ ծրագրերը թույլ տալ համակարգչի մեջ ներբեռնել, ինչպես պաշտպանել տվյալները եւ այլն։ Օրինակ Լինուքս ՕՀ֊ում խաղեր ներբեռնել հաճախ չի լինում։

Միջուկ եւ Օպերացիոն Համակարգ

ՕՀ -ն այն փաթեթն է, որն անմիջականորեն հաղորդակցվում է համակարգչի և մեր ծրագրերի հետ, մինչդեռ միջուկը ՕՀ -ի ամենացածր մակարդակն է և հանդիսանում է ՕՀ-ի հիմքը համակարգում: Այն առաջին ծրագրերից է, որը բեռնվում է գործարկման ժամանակ: Այն լուծում է մնացած գործարկման, ինչպես նաև ծրագրային ապահովման մուտքի/ելքի հարցումները ՝ դրանք թարգմանելով համակարգչային լեզվի (1֊երի եւ 0֊ների)։

📌Օգտվողի/միջուկի պաշտպանության սահման

-Օգտագործողի ռեժիմ
Օգտագործողի ռեժիմում կատարող կոդը չունի սարքավորում կամ տեղեկատու հիշողություն, անմիջականորեն մուտք գործելու հնարավորություն: Օգտագործողի ռեժիմում աշխատող կոդը պետք
է պահանջի ծառայություններ միջուկից `System Calls- ի միջոցով` սարքավորում կամ հիշողություն մուտք գործելու համար: Մեր ծրագրերի մեծ մասն աշխատում է այս ռեժիմում:

-Միջուկի ռեժիմ
Միջուկի ռեժիմում կատարող կոդը ամբողջական և անսահմանափակ մուտք ունի հիմքում ընկած ապարատին: Այն
կարող է կատարել պրոցեսորի ցանկացած ցուցում և մուտք գործել հիշողության ցանկացած հասցե: Միջուկի ռեժիմը հիմնականում վերապահված է օպերացիոն համակարգի ամենացածր մակարդակի առավել վստահելի գործառույթներին:
Ծրագրի անունից համակարգչային ռեսուրսների վերահսկման և կառավարման նպատակին հասնելու համար օպերացիոն համակարգը պետք է ունենա հատուկ արտոնություններ։ ՕՀ-ն պետք է գործի միջուկի ռեժիմում: Մինչդեռ բոլոր ծրագրերը գործում են օգտագործողի ռեժիմում: Եթե ցանկանում եք, որ ՕՀ -ն կատարի որոշակի գործողություն կամ ծառայություն, ինչպիսին է հիշողություն տրամադրելը, սկավառակից որոշ նիշեր մուտք գործելը, ցանցային ռեսուրս մուտք գործելը և այլն, ապա այն պետք է հստակորեն կանչի System Calls-ը, որը ծրագրերի և ՕՀ -ի միջև հաղորդակցման միջոց է: ՕՀ֊ի եւ նրա թարգմանիչների միջոցով կատարված գործողությունները փոխակերպվում են մեքենայական լեզվի։

📌System Calls֊ Համկարգչային զանգեր

Համակարգային զանգը ծրագրային եղանակ է, որով համակարգչային ծրագիրը պահանջում է ծառայություն ՕՀ -ի միջուկից: Սա կարող է ներառել սարքավորումների հետ կապված
ծառայություններ, ինչպիսիք են կոշտ սկավառակից ֆայլեր մուտք գործելը, նոր գործընթացների ստեղծումը, կատարումը և այլն: Սա կարող է ներառել սարքավորումների հետ կապված ծառայություններ (օրինակ ՝ կոշտ սկավառակի սկավառակ մուտք գործելը կամ սարքի տեսախցիկ մուտք ունենալը), նոր գործընթացների ստեղծում և կատարում, ինչպես նաև հաղորդակցություն ինտերգրալ միջուկային ծառայությունների հետ, ինչպիսին է գործընթացի պլանավորումը:Օպերացիոն համակարգի հիմնական ծառայություններ
Օպերացիոն համակարգը մատուցում է մի շարք ծառայություններ։ Ոմանք ուղղակիորեն կապված են հիմքում ընկած սարքավորումների հետ, ինչպիսիք են պլանավորումը կամ
հիշողության կառավարումը, իսկ մյուսները կապված են ավելի բարձր մակարդակի ծառայություններ հետ, ինչպիսին է ֆայլային համակարգը:

Օպերացիոն համակարգի կողմից օգտագործողի հարմարության համար մատուցվող որոշ ծառայությունների օրինակները նշված են ներքևի հատվածում.

Օպերացիոն համակարգի կարևոր աշխատանքներից է տարբեր մուտքային/ելքային սարքերի կառավարումը՝ ներառյալ մկնիկը, ստեղնաշարը, դիպչիչը, սկավառակները, ցուցադրման ադապտերները, USB սարքերը, բիտ քարտեզագրված էկրանը, LED-ը, անալոգային-թվային փոխարկիչը, միացման/անջատիչը, ցանցային միացումները, աուդիո մուտքագրումը, տպիչները և այլն:

Օպերացիոն համակարգը օգտվողից թաքցնում է սարքավորման մանրամասները ` ելքային գործողությունների արդյունավետ և պաշտպանված օգտագործման համար:

Օգտվողին կարող է անհրաժեշտ լինել սկավառակից ֆայլ կարդալ/գրել: Օպերացիոն համակարգը տրամադրում է այս ծառայությունը:

Օգտվողը չպետք է անհանգստանա երկրորդային պահեստավորման կառավարման համար:

Օգտվողը տալիս է ֆայլ կարդալու կամ գրելու հրաման և տեսնում է իր առաջադրանքը կատարված:

Կան դեպքեր, երբ գործընթացները պետք է շփվեն միմյանց հետ ՝ տեղեկատվություն փոխանակելու համար: Դա կարող է լինել նույն համակարգչում կամ տարբեր համակարգիչներում աշխատող գործընթացների միջև: Այս ծառայությունը մատուցելով ՝ օպերացիոն համակարգը օգտվողին ազատում է գործընթացների միջև հաղորդագրություններ փոխանցելու անհանգստությունից:

📌Սխալի հայտնաբերում։
Սխալը համակարգի մի մասն է, որը կարող է առաջացնել ամբողջական համակարգի անսարքություն: Նման իրավիճակից խուսափելու համար օպերացիոն համակարգը մշտապես վերահսկում է սխալները հայտնաբերելու համակարգը: Սա օգտվողին ազատում է համակարգի տարբեր մասերում տարածվող և անսարքության պատճառ հանդիսացող սխալների անհանգստությունից:

📌Պաշտպանություն։
Հաշվի առնելով բազմաթիվ օգտվողներ ունեցող համակարգչային համակարգը և մի քանի գործընթացների միաժամանակյա կատարումը՝ տարբեր գործընթացները պետք է պաշտպանված լինեն միմյանց գործունեությունից: Պաշտպանությունը վերաբերում է համակարգչային համակարգով սահմանված ռեսուրսներին, ծրագրերի, գործընթացների կամ օգտագործողների հասանելիության վերահսկման մեխանիզմին կամ միջոցին:

ՕՀ- ն այս բոլոր ծառայությունները հասանելի է դարձնում System calls֊ի միջոցով, որոնցից մի քանիսը հայտնի են Windows- ի և Linux- ի համար:

13/10/2022

Ի՞նչ է նշանակում ESFJ

ESFJ-ը հապավում է, որն օգտագործվում է Քեթրին Բրիգսի և Իզաբել Մայերսի կողմից ստեղծված անհատականության տասնվեց տեսակներից մեկը նկարագրելու համար: Այն բացվում է որպես Extroverted, Sensing, Feeling, Judging: ESFJ-ը մարդ է, որը էներգիա է ստանում ուրիշների հետ անցկացրած ժամանակից (Extroverted), կենտրոնանում է փաստերի և մանրամասների, այլ ոչ թե գաղափարների և հասկացությունների վրա (Sensing), որոշումներ է կայացնում՝ հիմնվելով զգացմունքների և արժեքների վրա (Feeling) և նախընտրում է միշտ պլանավորել և կազմակերպել սեփական կյանքը, այլ ոչ թե լինել ինքնաբուխ և ճկուն (Judging): ESFJ-ները երբեմն կոչվում են Մատակարար անձեր՝ ուրիշների մասին գործնական ձևով հոգալու նրանց հետաքրքրության պատճառով:
ESFJ-ները կարևորում են հավատարմությունն ու սովորություններին հետևելը: Սովորաբար ընտանիքն ու ընկերներն իրենց առաջնահերթություններն են: Նրանք շատ մեծահոգի են, շրջապատին հեշտորեն են ժամանակ, ջանքեր և զգացմունքներ տրամադրում։ Նրանք հաճախ ընդունում են ուրիշների մտահոգությունները այնպես, կարծես դրանք հենց իրենցն են, և փորձում են օգտագործել իրենց նշանակալի կազմակերպչական տաղանդները՝ այլ մարդկանց կյանքը կարգի բերելու համար: ESFJ-ները Մայերս Բրիգգսի տիպաբանության ամենահաճախ հանդիպող տեսակներից են, կազմում են Երկիր մոլորակի բնակչության 12%-ը:

ESFJ-ի գլխավոր արժեքները

ESFJ-ները գործում են խիստ բարոյական կոդեքսի համաձայն և սպասում են, որ ուրիշներն վարվեն նույն կերպ: Նրանք հաճախ ամեն ինչ տեսնում են սևի և սպիտակի, ճիշտի և սխալի տեսանկյունից, և սովորաբար չեն ամաչում կիսվել ուրիշների վարքագծի վերաբերյալ իրենց գնահատականներով: ESFJ-ները ձգտում են ներդաշնակության և համագործակցության և կարծում են, որ դա լավագույնս իրագործվում է, երբ բոլորը հետևում են նույն կանոններին: Այսպիսով՝ նրանք կարգուկանոնի զգացում ունեն և հաճախ ստանձնում են այնպիսի դերեր, որոնք թույլ են տալիս նրանց աշխատել սոցիալական կարգի պահպանման համար:
ESFJ-ները հակված են առանց վարանելու ստանձնել կազմակերպչի դերը և ցանկանում են վստահ լինել, որ բոլորի մասին հոգ են տանում։ Դերերը, ինչպիսիք են՝ հանձնաժողովի ղեկավարը, միջոցառումների պլանավորողը և կամավորը, լավ են համապատասխանում ESFJ-ներին:

Հայտնի ESFJ-ներից են՝ Արիանա Գրանդեն, Ջո Բայդենը, Թեյլոր Սվիֆթը, Ջենիֆեր Լոպեսը և այլոք:

12/10/2022

Հե՜յ, սիրով տեղեկացնում ենք, որ մեր տիեզերական թիմի Eco բաժնում կամավորների կարիք կա🚀Հետաքրքրե՞ց։ Լրացրու՛ ներքևում տեղադրված հայտը և միացի՛ր մեր թիմին🪐

Վերջնաժամկետը` 30.11.2022

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfg3xf2WhzGzFDI8dY_Cs0T7oSC145RTU_ceGrwtFqiUVd_Mw/viewform