20/05/2026
Ստեփանավանի համայնքապետարանի աշխատակազմի զարգացման ծրագրերի, տուրիզմի, արտաքին կապերի բաժնի պետ Լուսինե Հովհաննիսյանը Քիշնևում մայիսի 20-21-ն անցկացվող ԵՀ «Քաղաքապետերի դաշնագիր՝ Արևելք» ծրագրի 15-ամյակին նվիրված բարձր մակարդակի համաժողովին «Քաղաքապետերի դաշնագիր» նախաձեռնության 15 տարին Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանում․ արդյունքներ և քաղված դասեր» թեմայով պանելային քննարկման ժամանակ ներկայացրել է այն արդյունքները, որոնք Քաղաքապետերի դաշնագիր՝ Արևելք ծրագիրը բերել է ՀՀ համայնքներին։
Նշենք, որ Ստեփանավան համայնքի ղեկավար Արմեն Գրիգորյանը Հայաստանում Քաղաքապետերի դաշնագրի ակումբի փոխնախագահն է։
Լուսինե Հովհաննիսյանը ի պատասխան պանելային քննարկման ընթացքում հնչած հարցերի նշել է․ «Դաշնագրին անդամակցությունը նպաստել է, որ համայնքները ոչ միայն ստանձնեն հստակ պարտավորություններ կլիմայական փոփոխությունների մեղմման և հարմարվողականության ուղղությամբ, այլև զարգացնեն իրենց ինստիտուցիոնալ կարողությունները, կիրառեն ռազմավարական պլանավորում, բարձրացնեն բնակչության իրազեկվածությունը և իրականացնեն էներգախնայողության ու վերականգնվող էներգիայի գործնական ծրագրեր։
Արդյունքում համայնքները դարձել են ավելի պատրաստ՝ դիմակայելու էներգետիկ և կլիմայական մարտահրավերներին և կառուցելու երկարաժամկետ, կայուն զարգացում։ Եթե մեկ բառով նկարագրեի «Քաղաքապետերի դաշնագիր» նախաձեռնությունը, ապա այն կլիներ՝ «կայունություն»։
Հայաստանը բնակչության ծածկույթի առումով «Քաղաքապետերի դաշնագիր՝ Արևելք» նախաձեռնության ամենաակտիվ և ուժեղ համայնքներից է։ Շատ համայնքներում կլիմայական քաղաքականությունը սկսել է դիտարկվել ոչ միայն որպես բնապահպանական հարց, այլ որպես համայնքային զարգացման և տնտեսական կայունության կարևոր բաղադրիչ․ «Հայաստանի համայնքների փորձը ցույց է տալիս, որ առավել արդյունավետ են այն կլիմայական գործողությունները, որոնք անմիջական ազդեցություն են ունենում մարդկանց առօրյա կյանքի վրա։
Առաջին հերթին պետք է նշել էներգաարդյունավետության ծրագրերը՝ բազմաբնակարան շենքերի ջերմամեկուսացումը, փողոցային լուսավորության արդիականումը, կանաչ տարածքների ավելացումը, ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, արևային էներգիայի կիրառումը։
Այս ծրագրերը ոչ միայն նպաստել են արտանետումների նվազեցմանը, այլև զգալիորեն կրճատել են համայնքների ծախսերը և բարելավել բնակիչների կյանքի որակը։
Օրինակ՝ Ստեփանավան համայնքում ջերմամեկուսացվել են 14 բազմաբնակարան շենքեր, ինչից օգտվում են շուրջ 240 ընտանիքներ։ Համայնքում ամբողջությամբ փոխվել է գիշերային լուսավորության համակարգը․ շիկացման լամպերի փոխարեն տեղադրվել են LED լուսատուներ։ Լուսավորության ցանցի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 79,59 կմ, իսկ լուսատուների ընդհանուր քանակը՝ 1874, որոնցից 747-ը LED լամպեր են, իսկ 1127-ը՝ LED լուսատուներ։ Արդյունքում նվազել է էներգիայի սպառումը, բարելավվել է փողոցների անվտանգությունն ու համայնքի ընդհանուր էներգաարդյունավետությունը»։
Խոսելով կարևոր գործոններից՝ ինչպիսին է միջազգային համագործակցությունը, գործընկերային աջակցությունը, բնակիչների ներգրավվածությունը՝ Լուսինե Հովհաննիսյանը նշել է․ «Քաղաքապետերի դաշնագիր՝ Արևելք» նախաձեռնությունը համայնքներին տվել է ոչ միայն ֆինանսական և տեխնիկական գործիքներ, այլ նաև՝ փորձի փոխանակման հարթակ։
Համայնքները սովորել են միմյանցից, ստացել մասնագիտական աջակցություն և կարողանում են ավելի վստահ իրականացնել իրենց ծրագրերը։ Երբ մարդիկ տեսնում են կոնկրետ արդյունքներ՝ ավելի տաք դպրոցներ,բնակարաններ, ավելի անվտանգ և լուսավորված փողոցներ, ավելի մաքուր և կանաչ միջավայր, նրանք սկսում են աջակցել փոփոխություններին և դառնում այդ գործընթացի ակտիվ մասնակիցը։
Այսօր կլիմայական գործողություններն այլևս ապագայի մասին խոսակցություն չեն․ դրանք համայնքների կայուն զարգացման, էներգետիկ անկախության և բնակիչների բարեկեցության ապահովման գործնական միջոց են։ Եվ մեր փորձը ապացուցում է, որ փոքր համայնքներն անգամ կարող են դառնալ մեծ փոփոխությունների առաջնորդներ»։
