Արարատյան արժեքների կրթական հիմնադրամ

12/08/2026

Պատմական հայկական Ռյա Թազա գյուղը Արևելյան Հայաստանի Արագածոտնի մարզում է՝ Ալագյազ համայնքում։ Հինավուրց բնակավայրը 1604 թվականին դարձել է Պարսից թյուրքախոս Շահ Աբբաս Առաջինի հարձակման թիրախ։

📌Հնում կոչվել է Ղոնդախսազ։ Ռյա Թազա է վերանվանվել 1978 թվականին։ Գյուղի անվանումը քրդերենից թարգմանաբար նշանակում է «Նոր Ճանապարհ»։

📜Գյուղի շրջակայքում պահպանվել են Ք․ա․ 2-1 հազարամյակների դամբարանադաշտ, 13-14-րդ դարերի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին, 7-16-րդ դդ․ գյուղատեղի, հին գերեզմաններ։

1603-1604 թթ․ պատերազմ սկսվեց Պարսկաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջև։ Պարսից Շահ Աբբաս առաջինը սկսեց լայնամասշտաբ արշավանք դեպի հյուսիս՝ նպատակ ունենալով գրավել Հայաստանի ամբողջ արևելյան հատվածը, այդ թվում՝ Արցախը, Նախիջևանը, Ջավախքը։

Պարսկական զորքի մեջ կարևոր տեղ էին գրավում թուրքական ղզլբաշ ցեղերը, որոնք աչքի էին ընկնում քրիստոնյաների նկատմամբ իրենց առանձնահատուկ դաժանությամբ։ Հետագայում նրանք չարիք դարձան նաև պարսիկների համար։

‼️1604 թվականի արշավանքի հետևանքով մոտ 605000 հայեր բռնի տեղահանվեցին, որոնց գրեթե կեսը մահացավ դաժան գաղթի ճանապարհին։

📌1604 թվականի Պարսից Շահ Աբբաս Առաջինի արաշավանքի ժամանակ Ռյա Թազա գյուղը ևս հայաթափվել է։

Հետագայում 1828-1830 թթ․ այստեղ հաստատվել են Կարսից և Վանի գյուղերից գաղթած եզդիները։

🇦🇲Ճանաչենք մեր Հայրենիքը, որպեսզի սիրենք ու տեր կանգնենք նրան։

11/08/2026

Նավասարդ՝ Հայ ժողովրդի ծննդյան վկայականը

4518 տարի առաջ օգոստոսի 11-ին տեղի ունեցած Հայոց ձորի ճակատամարտով դրվեց Հայ ժողովրդի ու հայկական պետականության հիմքը՝ իր բնիկ հայրենիքում։

✍🏻Ըստ պատմահայր Մովսես Խորենացու՝ Ք.ա. 2492 թվականին Բաբելոնի արքա Բել Նեմրովթը մեծաքանակ զորք է հավաքում և շարժվում հյուսիս չհնազանդվող Հայկի դեմ։ Հայկը ևս հավաքում է իր զինակիցներին և շարժվում է Բելին դիմագրավելու։ Վանա լճի մոտ Հայկը իր ռազմիկներին ասում է․

«... կամ մեռնենք, և մեր աղխը (ընտանիքը) Բելի ծառայության տակ ընկնի, կամ մեր մատների հաջողությունը նրա վրա ցույց տանք, նրա ամբոխը ցրվի, և մենք հաղթություն տանենք» ։

📌Օգոստոսի 11-ին տեղի ունեցավ Հայոց Ձորի հերոսամարտը։ Տիտանյան Բելի դեմ Հայկ Նահապետի և հայոց զորքի փայլուն հաղթանակով փաստացի սկզբնավորվեց հայ ժողովրդի պատմությունը։ Այս հերոսամարտը կնիքվեց մեր պատմության մեջ որպես հայ ժողովրդի հաղթական և ազատատենչ ոգու վառ ապացույց և խորհրդանիշ։ Ճակատամարտից հետո, ի նշան հաղթանակի, Հայկը հրամայել է սահմանել նոր տոմար, որի սկիզբը հենց այդ հաղթանակի օրն է։

Հայերիս մեջ այդ օրը՝ օգոստոսի 11-ը, կոչվել է Նավասարդ, այսինքն Նոր տարի, և այդ տոնը մեր նախնիները նշել են մեծ հանդիսավորությամբ տոնախմբություններով ու մարզական խաղերով։

Նավասարդ անունը կազմված է երկու բառից՝ նավա-նոր և սարդ-տարի, այսինքն՝ Նոր տարի։

Նոր տարին սկսվում էր Նավասարդի մեկից և տևում մեկ շաբաթ։
Հայկական բոլոր ընտանիքներում Նավասարդը դիմավորում էին մեծ խրախճանքով։ Պատմական Հայաստանում Նոր տարին կրում էր համաժողովրդական բնույթ։

🇦🇲Ճանաչենք, հիշենք և պահպանենք մեր ազգային ավանդույթները։

11/08/2026

Պատմական հայկական Եղիպատրուշ գյուղը Արևելյան Հայաստանի Արագածոտնի մարզում է։

📌Հինավուրց բնակավայրը 1604 թվականին դարձել է Պարսից թյուրքախոս Շահ Աբբաս Առաջինի հարձակման թիրախ։

Եղիպատրուշ նշանակում է՝ չհասած ցորենի հասկ։ Խորհրդային Միության տարիներին գյուղն անվանվել է Մռավյան։ Եղիպատրուշ է վերանվանվել 1991 թվականին։

📌Գյուղում կան Ք․ա․ 3-2-րդ հազարամյակների դամբարաններ, կավե ամաններ և զարդեր։ IV-V դարերում Գնթունիների նախարարական տոհմը կառուցել է մեծ բազիլիկ տիպի եկեղեցի։ Եկեղեցու մոտ կան մի քանի VII-VIII դարերի խաչքարեր։

📜Այս գյուղում է ծնվել Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Եսայի Ա Եղիպատրուշեցին (775-788թթ․)։ Գյուղի անվան հիշատակությունն էլ վերաբերում է հենց այդ կաթողիկոսին և պատմագրության մեջ հիշվում է մինչև 1644 թվականը։ Գյուղում են XIII դարի կաթողիկե եկեղեցիական համալիրը՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի և գավիթ, IV-V դարերի Եղիպատրուշի եկեղեցին։

1603-1604 թթ․ պատերազմ սկսվեց Պարսկաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջև։ Պարսից Շահ Աբբաս առաջինը սկսեց լայնամասշտաբ արշավանք դեպի հյուսիս՝ նպատակ ունենալով գրավել Հայաստանի ամբողջ արևելյան հատվածը, այդ թվում՝ Արցախը, Նախիջևանը, Ջավախքը։

Պարսկական զորքի մեջ կարևոր տեղ էին գրավում թուրքական ղզլբաշ ցեղերը, որոնք աչքի էին ընկնում քրիստոնյաների նկատմամբ իրենց դաժանությամբ։ Հետագայում նրանք չարիք դարձան նաև պարսիկների համար։

‼️1604 թվականի թուրք-պարսկական պատերազմի հետևանքով մոտ 605000 հայեր բռնի տեղահանվեցին, որոնց գրեթե կեսը մահացավ դաժան գաղթի ճանապարհին։

Պարսից Շահ Աբաս Առաջինի արշավանքի ժամանակ Եղիպատրուշը ևս հայաթափվել է։ Հետագայում՝ 1829-1830 թթ․ այստեղ վերահաստատվել են Պարսկաստանից և Ալաշկերտից գաղթած հայերը։

🇦🇲Ճանաչենք մեր Հայրենիքը, որպեսզի սիրենք ու տեր կանգնենք նրան։

10/08/2026

Հայկական պատմական Արծվանիկ գյուղը Արևելյան Հայաստանի Սյունիքի մարզի հնագույն բնակավայրերից է։

📜Բնակավայրն ունի հազարամյակների պատմություն. այստեղ պահպանվել են 4000 տարվա հնության հայկական բնակության հետքեր, Վանի թագավորության ժամանակաշրջանի ամրոցի ավերակներ և դամբարանադաշտեր։

Արծվանիկը նախկինում կոչվել է Երեց վանահայր այնուհետև Սյունյաց եպիսկոպոս Երիցակի անվամբ։

‼️1604 թվականին Արծվանիկը ևս հայտնվեց Շահ Աբաս Առաջինի արշավանքի թիրախում։ Գյուղի հայ բնակչությունը բռնի տեղահանվեց Պարսկաստանի խորքերը, իսկ նրանց փոխարեն այստեղ հաստատվեցին թուրքական քոչվոր ցեղերը։ Հետագայում գյուղը կրկին վերաբնակեցվեց հայերով։

Արծվանիկն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Սյունյաց ազատագրական մարտերին։

❗Այս գյուղում է թաղված նաև Սյունիքի 18-րդ դարի դավաճան մելիք Ֆրանգյուլը։ Նա թուրքական զորքերին օգնեց շրջանցել հայկական անառիկ դիրքերը և գաղտնի արահետով մոտենալ հայոց ռազմավարական կենտրոններին։

Դավիթ Բեկի հավատարիմ զինակիցները Մելիք Ֆրանգյուլին սպանեցին և թաղեցին գյուղի գերեզմանոցից հեռու՝ մերժված մարդկանց կողմից։ Մինչև այսօր մարդիկ թքում են դավաճանի գերեզմանին։

🎥Բնակավայրի մասին այլ հետաքրքիր մանրամասները տեսանյութում.

🇦🇲Ճանաչենք մեր Հայրենիքը, որպեսզի սիրենք և տեր լինենք նրան։

07/08/2026

01/08/2026

📣ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ

«Արարատյան արժեքների կրթական հիմնադրամ»-ի նախաձեռնած «ԻՄ ԾՆՆԴԱՎԱՅՐԻ ՊԱՏՄՈՒԹՅՈՒՆԸ» ստեղծագործական մրցույթին ներկայացվել է 51 հայտ։ Սա վկայում է ակտիվ մասնակցության և մրցույթի նկատմամբ մեծ հետաքրքրության մասին։

Ուրախալի լուր բոլոր նրանց համար, ովքեր չէին հասցրել ուղարկել կամ ամբողջացնել իրենց ստեղծագործական աշխատանքը։

📌Հաշվի առնելով ամառային արձակուրդային շրջանը և ընդառաջելով ստացված խնդրանքներին՝ հայտերի ընդունման վերջնաժամկետը երկարաձգվում է օգոստոսի 10-ը ներառյալ։

Հիշեցնենք ներկայացվող ստեղծագործությունը պետք է լինի մասնակցի ծննդավայրի ամբողջական պատմության ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝

📌 Անվան ծագումը
📌 Առաջին բնակիչները ե՞րբ են հաստատվել
📌 Բնակավայրում ի՞նչ պատմամշակութային արժեքներ կան պահպանված
📌 Բնակավայրը արդյոք գոյություն ունեցե՞լ է 1604 թվականի Շահ Աբբասի արշավանքից առաջ, եթե այո, ապա ի՞նչ անուն է ունեցել
📌 Բնակավայրի հնագույն տոհմերը
📌 Բնակավայրում 1828-30 թվականներին այլ վայրերից տեղափոխված հայեր հաստատվե՞լ են
📌 Բնակավայրը տուժե՞լ է արդյոք 1915 թվականի թուրքերի իրագործած Հայոց ցեղասպանության հետևանքով
📌 Բնակավայրի մասնակցությունը պատերազմական գործողություններին
📌 Բնակավայրի մասնակցությունը Արցախի ազատագրական պայքարին
📌 Բնակավայրի հերոսները
📌 Բնակավայրի այսօրվա բնակիչների հիմնական զբաղմունքը և պատկերացումը հայրենիքի ապագայի վերաբերյալ։

👥 Մրցույթին կարող են մասնակցել բոլորը՝ անկախ տարիքից, ովքեր կներկայացնեն առավել ամբողջական աշխատանք։

📩 Ստեղծագործությունները հարկավոր է ուղարկել [email protected] էլեկտրոնային փոստին՝ նամակի վերնագրում պարտադիր նշելով՝ «Իմ ծննդավայրի պատմությունը»:

📝 Ստեղծագործության մեջ պարտադիր պետք է առկա լինեն հեղինակի՝

1️⃣ անուն, ազգանուն, հայրանունը,
2️⃣ ծննդյան օրը, ամիսը, տարեթիվը, ծննդավայրը,
3️⃣ կարգավիճակը (դպրոցական, ուսանող, կամ մասնագիտական ոլորտ)
4️⃣ հեռախոսի համարը և էլեկտրոնային փոստի հասցեն:

⚠️ Առանց վերոնշյալ տվյալների հայտերը չեն դիտարկվում։

🏆 Լավագույն ստեղծագործությունները կստանան պատվոգրեր, արժեքավոր մրցանակներ և կհրապարակվեն։

📞 Հարցերի դեպքում կարող եք զանգահարել +37491456367 հեռախոսահամարին կամ գրել նամակ [email protected] էլեկտրոնային փոստին: