04/06/2026
Ստորև ներկայացնում ենք Ալիևի պաշտոնական կայքից կատարված այս նկարի թարգմանությունը և դրա հիմնավոր հակադարձումը.
Մամուլը «Արևմտյան Ադրբեջանում»
19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին Հարավային Կովկասում ադրբեջաներեն մամուլի զարգացման արդյունքում աճեց հետաքրքրությունը նաև Երևանի նկատմամբ։ Այդ ժամանակ Երևանում արդեն ձևավորվում էր գրական և մտավոր միջավայր։ Երևանից սերած մտավորականները, հատկապես ուսուցիչներն ու Երևանի ուսումնական հաստատությունների շրջանավարտները, համագործակցում էին «Էքինչի» (1875–1877), «Քեշքյուլ» (1883–1891), «Կասպի» (1881–1919), «Վոստոչնո-Ռուսսկայա» (1903–1905), «Հայաթ» (1905–1906), «Իրշադ» (1905–1907), «Ֆյույուզաթ» (1906–1907), «Մոլլա Նասրեդդին» (1906–1931) և այլ թերթերի ու ամսագրերի հետ։
Ադրբեջաներեն առաջին մամուլը Երևանում հայտնվել է Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում։ Սակայն Հայաստանի առաջին Հանրապետության (1918–1920) գոյության տարիներին Երևանի նահանգի տարածքում Երևանում ադրբեջաներեն մամուլ չի հրատարակվել։
Ինչպես տեսաք լիովին սուտ է տարածում Ալիևը.
Ադրբեջանական քարոզչությունը հերթական անգամ փորձում է Երևանի և Հայաստանի պատմությունը ներկայացնել «Արևմտյան Ադրբեջանի» կեղծ հայեցակարգի շրջանակներում։
Այն փաստը, որ Ռուսական կայսրության տարիներին Երևանում բնակվել են տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչներ և հրատարակվել են տարբեր լեզուներով թերթեր, որևէ կերպ չի կարող հիմք հանդիսանալ այդ տարածքները «Արևմտյան Ադրբեջան» անվանելու համար։ Նույն տրամաբանությամբ աշխարհի բազմաթիվ քաղաքներ կարելի կլիներ վերագրել այլ պետությունների։
Ավելին, 1918-1920 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունը գտնվում էր գոյամարտի, պատերազմների, գաղթականների հոսքի և պետական ինստիտուտների ստեղծման պայմաններում։ Ադրբեջաներեն մամուլի բացակայությունը չի կարող մեկնաբանվել որպես ազգային խտրականության ապացույց, հատկապես երբ նույն ժամանակաշրջանում հազարավոր հայեր բռնագաղթի և Ցեղասպանության հետևանքով զրկվել էին իրենց հայրենիքից։
Պատմական փաստերը վկայում են, որ Երևանը հազարամյակներով եղել է հայկական քաղաք, իսկ «Արևմտյան Ադրբեջան» եզրույթը ժամանակակից քաղաքական նախագիծ է, որն ուղղված է Հայաստանի Հանրապետության նկատմամբ պատմական և տարածքային հավակնությունների ձևավորմանը։ Մշակութային կամ մամուլի ներկայությունը երբեք չի կարող փոխարինել պատմական, իրավական և ժողովրդագրական իրականությանը։
