30/08/2026
🚨 ՊԱՐԵԿԱՅԻՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԱՌԿԱՅԾՈՂ ՓԱՐՈՍԻԿՆԵՐԻ ԿԻՐԱՌՄԱՆ ՄԱՍԻՆ
Վերջին օրերին «Ռազմավարությունների ազգային կենտրոն» հիմնադրամը ստացել է բազմաթիվ ահազանգեր քաղաքացիներից այն մասին, որ Պարեկային ծառայության կարգախմբերը նկատվել են առանց միացված վիճակում գտնվող առկայծող փարոսիկներով, որը քաղաքացիների մոտ հարցեր և մտահոգություններ է առաջացրել։
Քանի որ նույնաբովանդակ ահազանգերի թիվը զգալի է եղել՝ ինչպես մեր ֆեյսբուքյան էջի, այնպես էլ Կենտրոնի պաշտոնական կայքում առկա հետադարձ կապի միջոցով, անհրաժեշտ ենք համարում այս հարցի վերաբերյալ ներկայացնել մեր դիրքորոշումը։
✅ Ողջունում ենք Պարեկային ծառայության հրամանատար Գևորգ Զաքարյան որոշումը
«Ռազմավարությունների ազգային կենտրոնը» ողջունում է Պարեկային ծառայության հրամանատար, ոստիկանության պետի տեղակալ Գևորգ Զաքարյանի համապատասխան որոշումը, որով բեկանվել է Պարեկային ծառայության պետի համապատասխան որոշումը։
Մենք այս որոշումը գնահատում ենք որպես կարևոր քայլ՝ պարեկային ծառայության գործունեության ընթացքում համաչափության, կանխատեսելիության, ծառայողական անհրաժեշտության և հանրային վստահության սկզբունքների ամրապնդման ուղղությամբ։
📌 Այս հարցը Կենտրոնի համար նոր չէ
Կարևոր ենք համարում ընդգծել, որ «Ռազմավարությունների ազգային կենտրոնը» այս հարցին անդրադառնում է ոչ թե վերջին օրերի ահազանգերի արդյունքում, այլ հետևողականորեն՝ դեռևս 2024 թվականից։
Այս թեմայով Կենտրոնը բազմաթիվ քննարկումներ է ունեցել ինչպես ՀՀ ՆԳՆ ղեկավար կազմի, այնպես էլ Պարեկային ծառայության ղեկավարության հետ։
Մասնավորապես՝ 2024 թվականի հոկտեմբերին այս հարցի վերաբերյալ առաջարկ և քննարկում ենք ունեցել ՀՀ այն ժամանակվա ՆԳ նախարար Վահե Ղազարյանի հետ։
2024 թվականին այս ուղղությամբ Կենտրոնի կողմից իրականացված աշխատանքը փաստաթղթավորված է նաև համապատասխան գրագրությամբ։
Այսինքն՝ մեր դիրքորոշումը տարիներ շարունակ եղել է հետևողական․ հատուկ լուսային ազդանշանը պետք է օգտագործվի այն ժամանակ և այն նպատակով, երբ դրա կիրառումը իրական ծառայողական անհրաժեշտություն ունի։
🚨 Ինչո՞ւ չենք կարծում, որ փարոսիկը պետք է 24 ժամ միացված լինի
Առկայծող փարոսիկը պարզապես «տեսանելիության ապահովման» միջոց չէ։
Այն ճանապարհային մյուս մասնակիցներին փոխանցում է հատուկ ազդանշան և նրանց վարքագիծը փոխելու ազդակ է տալիս։
Եթե այդ ազդանշանը օգտագործվում է մշտապես՝ անկախ նրանից՝ կա՞ արդյոք իրավախախտում, վթարային իրավիճակ, ճանապարհային վտանգ կամ անհետաձգելի ծառայողական գործողություն, ապա դրա իմաստը կարող է աստիճանաբար արժեզրկվել։
Մեր համոզմամբ՝ պետք է հստակ տարանջատել երկու տարբեր նպատակ.
👮 Պարեկային ծառայության տեսանելիություն
և
🚨 հատուկ/արտակարգ ազդանշանի կիրառում։
Պարեկային ավտոմեքենան կարող է և պետք է լինի տեսանելի՝ առանց այնպիսի ազդանշանի մշտական օգտագործման, որը քաղաքացու համար պետք է նշանակի՝ «այստեղ կա հատուկ իրավիճակ, եղեք առավել զգոն»։
Մշտական օգտագործումը կարող է նաև վարորդների մոտ առաջացնել անհարկի կամ անկանխատեսելի վարքագիծ՝ կտրուկ արգելակում, ճանապարհ զիջելու փորձ, երթևեկության հոսքի անհարկի փոփոխություն և այլն։
Ավելին՝ հատուկ ազդանշանի նկատմամբ քաղաքացիների արձագանքը պետք է պահպանվի հենց այն պատճառով, որ այն սովորական իրավիճակի ազդանշան չէ։
🌍 Միջազգային փորձը նույնպես հիմնված է անհրաժեշտության սկզբունքի վրա
Տարբեր երկրներում կիրառվող մոդելները նույնական չեն, սակայն ոստիկանության ծառայողական մեքենաների արտակարգ լուսային և ձայնային ազդանշանների կիրառման բազմաթիվ կանոնակարգերում ընդհանուր մոտեցումն այն է, որ դրանք կապված են կոնկրետ ծառայողական անհրաժեշտության կամ արտակարգ արձագանքի մակարդակի հետ, այլ ոչ թե ավտոմատ կերպով մշտապես միացված լինելու հետ։
Օրինակ՝ ԱՄՆ-ի ոստիկանության մի շարք ծառայությունների կարգավորումներում արտակարգ լուսային և ձայնային ազդանշանների կիրառումը կապվում է «emergency response»-ի հետ։ Portland Police Bureau-ի կանոնակարգում, օրինակ, Code 3 ռեժիմը նախատեսված է կրիտիկական իրավիճակների համար և ենթադրում է արտակարգ լուսային և ձայնային ազդանշանների շարունակական կիրառում։
Indiana University Police Department-ի գործող կարգավորումներում սովորական կանչերի դեպքում ոստիկանները պետք է երթևեկեն սովորական ռեժիմով՝ առանց արտակարգ լուսային և ձայնային ազդանշանների, եթե իրավիճակը չի փոխվել կամ սարքավորումների կիրառումը անհրաժեշտ չէ տեսանելիության համար։
Jersey Police-ի հրապարակված տեղեկատվության համաձայն՝ ծառայության արձագանքման տարբեր մակարդակներում կապույտ լուսային և ձայնային ազդանշանների կիրառման անհրաժեշտությունը տարբերակվում է․ արագ արձագանքի դեպքում դրանք սովորաբար չեն համարվում անհրաժեշտ, իսկ անհապաղ արձագանքի դեպքում դրանց օգտագործումը սովորաբար հիմնավորված է։
Այսինքն՝ միջազգային պրակտիկայում ևս կարևոր է ոչ թե «փարոսիկը միշտ միացնե՞լ, թե՞ ոչ» պարզունակ հակադրությունը, այլ երբ, ինչ նպատակով և ինչ ծառայողական իրավիճակում է դրա կիրառումը անհրաժեշտ և համաչափ։
🇦🇲 Հայաստանի պարագայում նույնպես պետք է պահպանվի այս տրամաբանությունը
Նույն սկզբունքը տեսանելի է նաև ՀՀ ճանապարհային անվտանգության ոլորտում․ նույնիսկ ձայնային ազդանշանի կիրառման վերաբերյալ ՆԳՆ ոստիկանության պաշտոնական պարզաբանման մեջ շեշտվում է, որ այն պետք է կիրառվի միայն անհրաժեշտության դեպքում, իսկ անհիմն կիրառումն արգելվում է։
Մեր համոզմամբ՝ նույն տրամաբանությունը պետք է առաջնորդի նաև հատուկ լուսային ազդանշանների կիրառման կարգավորումը։
Հատուկ ազդանշանը պետք է մնա հատուկ ազդանշան։
📌 Եվ սա Կենտրոնի օրակարգի միակ հարցը չէ
Միաժամանակ ցանկանում ենք տեղեկացնել, որ «Ռազմավարությունների ազգային կենտրոնը» այս պահին նախաձեռնում և իրականացնում է քննարկումներ նաև Պարեկային ծառայության և ճանապարհային վերահսկողության ոլորտին առնչվող մի շարք այլ հարցերի և հնարավոր փոփոխությունների վերաբերյալ։
Մասնավորապես, Կենտրոնն առաջիկայում նախատեսում է անդրադառնալ նաև հատուկ կտրոնների՝ այսպես կոչված «нарушиловка»-ների տրամադրման և օգտագործման կարգին։
Մեր համոզմամբ՝ այս մեխանիզմը ևս պետք է լինի հնարավորինս հստակ, կանխատեսելի և վերահսկելի։
Անհրաժեշտ է բացառել իրավիճակները, երբ նույնատիպ հանգամանքներում տարբեր ծառայողներ կամ տարբեր ստորաբաժանումներ կարող են կիրառել էապես տարբեր մոտեցումներ։
Պետք է հստակ գույքագրել՝
🔹 ո՞ր դեպքերում կարող է կիրառվել տվյալ մեխանիզմը,
🔹 ո՞վ և ի՞նչ հիմքով կարող է այն տրամադրել,
🔹 ի՞նչ ընթացակարգով է այն կիրառվում,
🔹 ինչպե՞ս է վերահսկվում դրա օգտագործումը,
Այս ուղղությամբ Կենտրոնը նախատեսում է քննարկումներ համապատասխան ոլորտի պատասխանատուների և շահագրգիռ կողմերի հետ՝ գործող պրակտիկան ուսումնասիրելու, խնդիրները վեր հանելու և անհրաժեշտության դեպքում կոնկրետ բարեփոխումների առաջարկներ ներկայացնելու նպատակով։
————
«Ռազմավարությունների ազգային կենտրոնը» չի դիտարկում այս աշխատանքը որպես որևէ պետական կառույցի կամ ծառայողի գործունեության դեմ ուղղված քննադատություն։
Ընդհակառակը՝ մենք համոզված ենք, որ ուժեղ և պրոֆեսիոնալ պետական համակարգը հենց այն համակարգն է, որը պատրաստ է լսել խնդիրները, քննարկել քննադատությունը և անհրաժեշտության դեպքում փոխել գործող պրակտիկան։
Մենք շարունակելու ենք բարձրաձայնել քաղաքացիներից ստացվող խնդիրները, դրանք քննարկել համապատասխան պետական մարմինների հետ և առաջարկել իրագործելի, հիմնավորված և համակարգային լուծումներ։
Ողջունում ենք այն որոշումները, որոնք նպաստում են ծառայության աշխատանքի բարելավմանը, և պատրաստ ենք աջակցել նման գործընթացներին մասնագիտական քննարկումների և առաջարկությունների միջոցով։
Մեր նպատակը մեկն է՝ ավելի անվտանգ ճանապարհներ, ավելի կանխատեսելի իրավապահ գործունեություն, հավասար վերաբերմունք քաղաքացիների նկատմամբ և ավելի բարձր հանրային վստահություն։
————
Ռազմավարությունների ազգային կենտրոն հիմնադրամ
