Instituti i Studimeve Politike / Institute for Political Studies

29/10/2026

Parlamenti përfaqëson qytetarët dhe ka monopolin e procesit ligjvënës. Në simbolikën e tij në sistemet demokratike parlamenti quhet “Tempull i demokracisë”. Shqipëria mbetet një demokraci hibride, ku progresi demokratik bashkëjeton me pengesa dhe mangësi në jetësimin e demokracisë funksionale dhe shtetit të së drejtës.

Instituti i Studimeve Politike (ISP) e monitoron parlamentin dhe vazhdimisht ka kërkuar prej tij reflektim nga gabimet e kaluarës dhe aplikimin e standardeve sa më të përafërta me vendet anëtare në BE. Mbi të gjitha, transparencë, konsultim, debat demokratik, llogaridhënie, kontroll të ekzekutivit, garanci për më shumë demokraci dhe shtet të së drejtës.

Shqipëria është prej disa muajsh në situatë proteste dhe mosbesimit të thellë midis qytetarëve dhe politikës. Në vend që parlamenti të trajtojë me seriozitet institucional problematikat dhe rrugëzgjidhjet, ai ke hequr dorë nga roli primar kushtetues në demokraci: nuk ka debat mbi krizën as rrugëzgjidhjet, nuk ka komisione hetimore dhe as llogaridhënie të qeverisë, nuk ka nisma ligjore reflektuese dhe as qasje konstruktive në diskutimet parlamentare.

Sot ishte show i radhës, incidente, akuza, votime pa debat dhe vendimmarrje në funksion të nevojave emergjente të ekzekutivit pa transparencë dhe llogaridhënie. Një tregues tjetër që i jep të drejtë mosbesimit qytetar ndaj elitës politike dhe parlamentit, sidomos brezit më të ri, i cili mbetet edhe brezi më i hapur, më europian dhe më aktiv në artikulimin e frymës antikorrupsion dhe ideve zhvillimore në Shqipëri.

Koha për politikë të pastër, llogaridhënie, transparencë, integritet dhe rol kushtetues të Kuvendit të RSH, sfidë që përbën edhe fokusin e angazhimit të ISP.

National Endowment for Democracy
Kuvendi i Shqipërisë

22/10/2026

ISP rekomandon një qasje më të strukturuar ndaj dekriminalizimit dhe integritetit publik, ndërtimin e një kulture të qëndrueshme institucionale, ku partitë, Kuvendi, institucionet e drejtësisë, media dhe shoqëria civile të kontribuojnë në forcimin e standardeve të përgjegjësisë publike.

 Procedurat e shpejta parlamentare të shoqërohen me garanci për transparencë dhe informim.
 Interpelancat dhe masat disiplinore të zbatohen sipas kritereve të qarta dhe proporcionale.
 Të përcaktohet një kuadër i qartë për menaxhimin e protestave dhe për hetimin e incidenteve.
 Mbështetja për SPAK-un dhe gjykatat të jetë parimore, jo sipas çështjes.
 Përgjegjësia politike të mos varet vetëm nga vendimi gjyqësor.
 Të forcohet mbikëqyrja parlamentare e shërbimeve të inteligjencës.
 Reforma territoriale të shoqërohet me kritere të publikuara, analizë ndikimi dhe konsultim real.
 Gazetarët dhe liria e medias të mbrohen nga presioni publik i zyrtarëve.
 Platformat e komunikimit partiak të shoqërohen me tregues publikë dhe të matshëm.

Instituti i Studimeve Politike (ISP) është duke realizuar projektin “Promovimi i llogaridhënies së zyrtarëve të zgjedhur” mbështetur nga NED (National Endowment for Democracy). Pikëpamjet e shprehura në këtë material janë përgjegjësi e ISP-së.

National Endowment for Democracy
Ardi Stefa

Raporti i plote: Nga polarizimi te kriza e legjitimitetit – Diskursi publik dhe politik (korrik–shtator 2026) ne link:

Përmbledhje Ekzekutive Periudha korrik–shtator 2026 paraqitet nga monitorimi si një fazë e polarizimit të lartë politik dhe institucional, ku përplasja

18/10/2026

15/10/2026

Siguria e gazetarëve dhe mundësia e qytetarëve dhe shoqërisë civile për të mbikëqyrur ushtrimin e pushtetit publik janë thelbësore për llogaridhënien demokratike. Shprehim solidaritetin tonë me gazetarët, punonjësit e medias, mbrojtësit e të drejtave të njeriut dhe aktorët e mbikëqyrjes publike që përballen me dhunë, frikësim apo pengim. Mbetemi të angazhuar për mbrojtjen e sigurisë, lirive themelore dhe të drejtës së tyre për të mbikëqyrur pushtetin publik pa frikë apo hakmarrje.

I bëjmë gjithashtu thirrje Kuvendit të Shqipërisë të ushtrojë përgjegjësitë e tij mbikëqyrëse përmes organizimit të një seance dëgjimore parlamentare mbi incidentet e përsëritura ndaj gazetarëve dhe aktorëve të mbikëqyrjes publike, reagimin e institucioneve kompetente dhe zbatimin e mekanizmave ekzistues të mbrojtjes. Në këtë seancë duhet të përfshihen institucionet përgjegjëse dhe përfaqësuesit e gazetarëve dhe të shoqërisë civile, ndërsa gjetjet dhe rekomandimet e saj duhet të bëhen publike dhe të ndiqet zbatimi i tyre.U kërkojmë institucioneve përgjegjëse të informojnë publikisht mbi veprimet e ndërmarra, rezultatet e tyre dhe masat e miratuara për parandalimin e incidenteve të ngjashme.

Gjithashtu, i bëjmë thirrje Bashkimit Evropian, Këshillit të Evropës dhe OSBE-së t’i ndjekin nga afër këto zhvillime dhe t’i ngrenë këto shqetësime në dialogun e tyre me autoritetet shqiptare. Mbrojtja efektive e gazetarëve, liria e shprehjes, llogaridhënia institucionale dhe pjesëmarrja kuptimplotë qytetare janë pjesë thelbësore e angazhimeve të Shqipërisë në kuadër të Grupkapitullit 1 – Themeloret, veçanërisht Kapitullit 23 për Gjyqësorin dhe të Drejtat Themelore. Progresi drejt anëtarësimit në BE duhet të vlerësohet jo vetëm përmes angazhimeve ligjore, por edhe përmes zbatimit efektiv të tyre në praktikë.

Përgjegjësia për ruajtjen e rendit publik nuk mund të justifikojë përdorimin joproporcional të forcës, dhunën apo pengimin e raportimit të pavarur dhe të veprimtarisë legjitime të mbikëqyrjes në interes publik. Dhuna ndaj gazetarëve, pavarësisht nga kush ushtrohet, është e papranueshme. Kur incidente të tilla përsëriten pavarësisht paralajmërimeve të vazhdueshme, efektiviteti i mekanizmave mbrojtës dhe i llogaridhënies institucionale kthehet në një çështje urgjente të interesit publik.

ISP është pjesë e deklarimit të shoqërisë civile dhe organizatave ndërkombëtare në fushën e medias.

14/10/2026

Për ekspertët e çështjeve zgjedhore, mazhoranca ka përgjegjësinë kryesore politike për ta jetësuar këtë reformë në përputhje me rekomandimet e OSBE/ODIHR-it dhe standardet e përcaktuara nga Komisioni i Venecias, por kjo reformë duhet të bëhet me konsensus parlamentar.

“Konsensusi parlamentar buron nga vetë natyra e reformës zgjedhore, e cila përcakton rregullat e konkurrimit politik dhe, për këtë arsye, nuk mund të trajtohet si çështje e një mazhorance të vetme”, tha për BIRN-in Afrim Krasniqi nga Instituti i Studimeve Politike.

“Përvoja shqiptare ka treguar se reformat e bazuara në konsensus kanë pasur më shumë qëndrueshmëri, ndërsa ndërhyrjet e njëanshme në rregullat e lojës kanë prodhuar tensione dhe kriza politike”, shtoi ai. Sipas ISP, nëse reforma do të përfshijë edhe ndryshime kushtetuese, nevoja për konsensus bëhet edhe më e madhe.

Kërkesa e Kushtetutës për një shumicë të cilësuar votash e bën të domosdoshëm kompromisin politik midis mazhorancës dhe opozitës. Ai sugjeron se çdo debat mbi këtë çështje nuk duhet të kufizohet vetëm te numri i deputetëve, por të përfshijë edhe çështje të tjera që lidhen me arkitekturën institucionale, përfaqësimin politik dhe funksionimin e demokracisë. “Pikërisht për këtë arsye, çdo ndërhyrje kushtetuese duhet t’i nënshtrohet një procesi serioz, të hapur, transparent dhe gjithëpërfshirës, me pjesëmarrjen e institucioneve, opozitës, ekspertëve dhe shoqërisë civile”, thekson ai.

Kreu i grupit parlamentar të PS-së, Taulant Balla, paralajmëroi të martën se mazhoranca do të realizojë reformën zgjedhore me ose pa opozitën, deklaratë që, sipas shoqërisë civile dhe opozitës, rrezikon legjitimitetin e zgjedhjeve.

12/10/2026

“Mbështetje për Ciklin e Procesit Zgjedhor në Shqipëri” (SECA) është projekti i përbashkët i Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës, i cili ka mbështetur 7 nisma të shoqërisë civile që mbulojnë monitorimin zgjedhor dhe qeverisjen demokratike, edukimin qytetar dhe të zgjedhësve, pjesëmarrjen dhe përfshirjen, të drejtat e personave me aftësi të kufizuara, gazetarinë investigative dhe atë të interesit publik, monitorimin e medias dhe integritetin e informacionit.

Instituti i Studimeve Politike (ISP) është prej tyre.

Projekti dhe nismat u prezantuan në një takim pune me Komisionerin e Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi. Qëllimi është adresimi i dimensioneve kryesore të ciklit zgjedhor dhe kontributi në monitorimin e integritetit zgjedhor dhe të llogaridhënies institucionale, me fokus tek reforma zgjedhore, financimi i fushatave, keqpërdorimi i burimeve publike dhe zbatimi i detyrimeve zgjedhore. Monitorimi, kërkimi dhe analiza do të gjenerojnë evidencë për rekomandime dhe dialog me administratën zgjedhore dhe institucionet e tjera përkatëse, thuhet në linçimin e projektit, duke vijuar se gjithashtu projekti do të kontribuojë në forcimin e rolit të shoqërisë civile dhe medias si aktorë të rëndësishëm në promovimin e proceseve zgjedhore transparente, gjithëpërfshirëse dhe llogaridhënëse në Shqipëri.

𝐌𝐛𝐞̈𝐬𝐡𝐭𝐞𝐭𝐣𝐞 𝐩𝐞̈𝐫 𝐬𝐡𝐨𝐪𝐞̈𝐫𝐢𝐧𝐞̈ 𝐜𝐢𝐯𝐢𝐥𝐞 𝐝𝐡𝐞 𝐦𝐞𝐝𝐢𝐚𝐧 𝐩𝐞̈𝐫 𝐧𝐣𝐞̈ 𝐫𝐨𝐥 𝐦𝐞̈ 𝐚𝐤𝐭𝐢𝐯 𝐧𝐞̈ 𝐩𝐫𝐨𝐜𝐞𝐬𝐞𝐭 𝐳𝐠𝐣𝐞𝐝𝐡𝐨𝐫𝐞

Në kuadër të projektit të përbashkët të Bashkimit Evropian dhe Këshillit të Evropës “Mbështetje për Ciklin Zgjedhor në Shqipëri” (SECA), përfaqësuesit e organizatave të shoqërisë civile dhe medias, përfituese të skemës së granteve, u takuan me Komisionerin Shtetëror të Zgjedhjeve për të prezantuar nismat e tyre. Këto nisma synojnë të forcojnë rolin e shoqërisë civile dhe medias në rritjen e transparencës, gjithëpërfshirjes dhe llogaridhënies.

🔗 Më shumë informacion: https://go.coe.int/N4nq3

KQZ Shqiperi European Union in Albania

11/10/2026

International IDEA dhe Parlamenti Evropian janë angazhuar në modernizimin digjital të Kuvendit të Shqipërisë, institucion që ISP e monitoron prej vitesh dhe drejt të cilit ka adresuar rekomandime të shumta, përfshirë ato lidhur me nevojën e transparencës.

Ekspertët ndërkombëtarë paraqitën rekomandime për forcimin e kapaciteteve institucionale, sigurinë kibernetike, transparencën dhe zhvillimin e një ekosistemi digjital të integruar, në përputhje me standardet evropiane.

Instituti i Studimeve Politike (ISP) ishte pjesë e organizatave të shoqërisë civile që morën pjesë në konsultimet me ekspertët, duke ndarë përvojën dhe vlerësimet e tij mbi funksionimin, monitorimin dhe transparencën parlamentare.

Modernizimi digjital i Kuvendit është një mundësi e rëndësishme për rritjen e efikasitetit institucional, forcimin e llogaridhënies dhe afrimin me praktikat e Parlamentit Evropian.

A full-cycle 360° ICT Assessment of the Albanian Parliament was completed by Mr Ludovic Delépine, Head of Unit, Directorate-General for Information Technologies and Cybersecurity, from 21 until 25 September, in partnership with the European Parliament under the project “Strengthening the Alba...

10/10/2026

Reforma e re territoriale u miratua në parlament. Pa konsensus, e pa plotë dhe e kontestuar, përfshirë edhe nga bashkitë që u shkrinë. Në kalendarin e punës së komisionit përkatës ishte parashikuar një paketë ligjesh e përbashkëta, harta territoriale, ligji i ri mbi organizimin dhe funksionimin e qeverisjes vendore dhe ligji mbi buxhetin vendor. Krahas komisionit funksionon edhe një komision tjetër i posaçëm që ka përgjegjësinë për reformën e re zgjedhore, e cila ndërlidhet me reformën territoriale. Ku jemi? U miratua ndarja e re (harta), por pa dy ligjet e tjera të paketës, të cilat ende nuk janë hartuar. Do të ketë një komision tjetër për kompetencat, përgjegjësitë dhe buxhetin, pra procesi do të marrë shumë kohë derisa të kuptohet ndryshimi real i reformës, harta në vetvete nuk është reformë, por pjesë e reformës në tërësi.

Nga ana tjetër aktualisht kemi në fuqi dy ligje të kundërta, njëra që njeh bashkitë dhe qarqet si njësi vendore, ku bashkitë shfaqen si unitet administrativo territorial dhe një tjetër, i sapo miratuar, ku ligjërohet se bashkitë përbën nga qytetet. Emërtimi “qytet” si entitet nuk ekziston në ligjin aktual. Por nëse ndryshimet e hartës marrin formë zyrtare për 1-2 javë, e pritshme, kjo do të kemi një konflikt ligjor midis emërtimeve aktuale vendore (ligji i vjetër në fuqi) dhe emërtimeve e organizimit të ri (ligji tjetër i ri). Ky është vetëm një detaj, - por ka edhe të tjera, madje në të njëjtin nen.

Për shembull, ligji i ri (ndarja) përcakton se “Organizimi dhe përfaqësimi i bashkisë mbështeten në parimin e përfaqësimit proporcional të qyteteve përbërëse, në përpjesëtim me popullsinë e tyre”. E thënë me fjalë të thjeshta, mund të ketë një formulë ligjore sipas të cilës, p.sh., banorët e Maliqit (të shkrirë) të përfaqësohen me kuotë në këshillin bashkiak Korcë (bashkia e re). Kjo mbetet një formulë unike, një eksperiment, më shumë si premtim politik sesa akt që realisht mund të sjell përfaqësim proporcional. Për më tepër, miratimi dhe detyrimi duhej të ishte pjesë e Kodit Zgjedhor dhe ligjit të ri mbi qeverisjen vendore, jo pjesë e ligjit për hartën territoriale. Dhe në komisionin e reformës zgjedhore ka veto, d.m.th., duhet konsensus politik, kushtëzim që nuk e kishte komisioni mbi ndarjen territoriale.

Instituti i Studimeve Politike (ISP) ka monitoruar procesin e punës së dy komisioneve dhe po vijon ta bëj, duke iniciuar me parlamentin edhe tryeza pune ndërinstitucionale (shkurt 2026), si dhe duke adresuar raporte, gjetje dhe rekomandime. Të njëjtën gjë do vijojmë, por ndërkohë ISP përsërit rekomandimin klasik te parlamenti: sa herë bëhet një ligj, do të duhet të ketë një komentar të ligjit, për të shpjeguar termat, konceptet dhe rastet e shprehjeve me shumë kuptime/interpretime. Kjo është kërkesë bazike për ligje të rëndësishme, sidomos ato sektoriale dhe reforma të mëdha, Shqipëria duhet të ndjek standarde të tilla, dhe në këtë kontekst, si për legjislacionin vendor ashtu edhe për Kodin (e ri) Zgjedhor.

Kuvendi i Shqipërisë
European Union in Albania

08/10/2026

Integriteti i zgjedhjeve është thelbësor për një demokraci përfaqësuese dhe funksionale. Integriteti kërkon rregulla të qarta dhe të barabarta ligjore, transparencë dhe llogaridhënie, konkurrim efektiv dhe përfaqësim të balancuar gjinor, besim dhe pjesëmarrje publike në proces. Instituti i Studimeve Politike (ISP) dhe Rrjeti i Grave “Barazi në Vendimmarrje” (EDM) sapo kanë nisur zbatimin e projektit “Monitoring Electoral Integrity and Gender-Responsive Participation” i mundësuar nga Bashkimi Evropian dhe Këshilli i Evropës, ky i fundit institucion zbatues dhe me ekspertizë të thelluar në çështjet zgjedhore dhe të demokracisë. Angazhimi ynë përfshin periudhën 2026-2028 dhe që ka të bëjë me monitorim & analizë & adresim & sensibilizim lidhur me elementë të rëndësishëm të integritetit zgjedhor, kuadri ligjor (reforma zgjedhore dhe aktet nënligjore), rolin dhe aktet e institucioneve të përfshira në zgjedhje, evidenca dhe problematika lidhur me përfaqësimin gjinor, për transparencën dhe përgjegjshmërinë e institucioneve.

Sot ekipet drejtuesie të ISP dhe EDM u takuan me Komisionerin Ilirjan Celibashi për të prezantuar angazhimin e tyre dhe për të diskutuar elementë të bashkëpunimit. Dy organizatat ndajnë vlerësimin mbi rolin thelbësor të KQZ në proces dhe e vlerësojmë atë dhe kryesisht Komisionerin e Zgjedhjeve për gatishmërinë dhe korrektesën në bashkëpunim, si dhe rolin e vullnetin për angazhim në funksion të integritetit të standardeve zgjedhore.

European Union in Albania
Council of Europe Office in Tirana
KQZ Shqiperi
Kuvendi i Shqipërisë

06/10/2026

Kuvendi duhet të kontrollojë ekzekutivin dhe ta mbajë atë llogaridhënës. Ky është një nga funksionet thelbësore në një demokraci. Me të drejtë raportet tona dhe të BE kanë konfirmuar mungesën e këtij kontrolli dhe qasjen e limituar në jetësimin e katër funksioneve kushtetuese të Kuvendit. Ideja e ditës së zgjedhësve është që deputetët të sjellin shqetësimet e zonave ose vendit, qeveria të mbaj shënim dhe të j*p përgjigje, qytetari të krijojë një lidhje më organike me institucionin përfaqësues. Qeveria ka krijuar edhe një ministër për parlamentin, e cila në rastet ekstreme të mungesës së shumicës së qeverisë mbush boshllëkun institucional, por dje përsëri u konstatua se qeveria e injoron parlamentin, nga e kontrolluar bëhet kontrolluese dhe dominuese mbi Kuvendin, dhe as ministrja përkatëse nuk është në detyrë. Një pamje që flet shumë dhe që do të duhej të ishte shoqëruar me ndërprerjen e seancës për të detyruar qeverinë/ministrat përgjegjës të jenë në seancë për të dëgjuar dhe adresuar shqetësimet e qytetarëve përmes deputetëve të zonës. Nuk ndodhi, nuk po ndodh prej kohësh.

Lajm i mirë kur një deputet thotë atë që duhet të thotë, gjë që ndodh rrallë e më rrallë në parlamentin shqiptar. Përgëzime për deklarimin.