31/07/2026
Sipas Institutit për Studime Politike (ISP), reforma e vitit 2014 ishte e domosdoshme. “Modeli i vjetër nuk ishte më funksional. Kishte ndryshuar demografia, kishte ndryshuar shpërndarja e popullsisë dhe ishte i nevojshëm një organizim i ri territorial.” Ai kujton se reforma e parë u mbështet nga ekspertë dhe institucione ndërkombëtare, të cilët hartuan analiza dhe dokumente që shërbyen si bazë për vendimmarrjen.
Me 2014 procesi u deformua nga politika. Opozita nuk mori pjesë në reformë dhe, duke qenë me vetëm një palë politike, në momentin e fundit grupet lobuese brenda PS e aleatëve të vet krijuan bashki të personalizuara në zona të caktuara, duke krijuar xhepa të vegjël, në funksion të votës në parlament”, argumenton ISP. Ndikim pati edhe nga grupe të caktuara interesi. "Sidomos ata që quhen oligarkë, për të zgjeruar territoret e tyre dhe për të krijuar, sidomos në zonat bregdetare, bashki të cilat krijonin akses në realizimin e planeve dhe projekteve ekonomike, siç rezultoi më vonë”. Por problemi më i madh, argumenton ai, nuk ishte vetë harta: “Kompetencat kryesore mbetën në duart e qeverisë qendrore.”
“Një reformë territoriale ka vlerë kur bëhet reforma dhe jepet kompetenca, jepet buxheti, delegohet përgjegjësi dhe bëhet një pushtet vendor solid dhe funksional. Jo të bësh reformën dhe të mbash kompetencat kryesore, siç bëri qeveria qendrore, dhe prandaj të gjitha projektet e mëdha nga Velipoja në Sarandë janë vendimmarrje e qeverive qendrore”, shton më tej ISP.
Shqipëria ka nevojë për një rishikim të reformës së vitit 2014, sidomos në aspektin e kompetencave, në menaxhimin më të mirë të aseteve publike dhe në lidhjen e qytetarëve me shtetin. Komisioni i reformës, i ngritur si dypartiak, nuk bazohet në të drejtën e vetos. “Do të thotë se bazohet në shumicë votash, kështu që mazhoranca e ka shumicën e votave dhe nuk kishte presion nga opozita për të ndikuar në vendimmarrje. Mungoi faza e vlerësimit, çfarë ka shkuar mirë dhe çfarë ka shkuar keq për të çuar pastaj një vendimmarrje të re. Ne kemi retorikë politike, por nuk kemi dokumente të shkruara që e provojnë këtë gjë”, u shpreh Krasniqi, duke shtuar se mazhoranca pranon gabimet që kanë ndodhur, por jo fryrjen e administratës lokale pasi e sheh si bazë kryesore të punësimit.
“Vendimmarrja nuk është e komisionit, as e bashkëkryetarëve; është e niveleve shumë të larta politike, për sa kohë që z. Rama e ka bërë të qartë se si e do parlamentin dhe qeverisjen vendore: si shtojcë të qeverisjes qendrore”. Shqipëria është rasti i parë në Evropë ku kryeministri, gjatë një mandati, ka mbledhur disa herë kryetarët e bashkive dhe u ka kërkuar llogari. “U ka urdhëruar shkarkimin e stafit dhe ata i kanë shkarkuar. Është një koncept krejtësisht antidemokratik për të treguar që pushteti qendror praktikisht e ka lënë plotësisht në hije pushtetin vendor dhe koncepti i z. Rama është i tillë për reformën e re”.
Reforma duhet të ishte pjesë e një modeli të ri të qeverisjes vendore dhe jo thjesht një rishpërndarje territoriale. Ai sjell edhe një krahasim me vendet e Bashkimit Evropian. “Shqipëria po hyn në BE dhe duke dashur të hyjë në BE duhet të pranojë standardet e BE-së. Na rezulton se koha për reformë në vendet e BE-së ka zgjatur tre deri në shtatë vjet. Kurse në Shqipëri duan ta bëjnë për tre deri në shtatë muaj, ky është dallim i madh”, argumenton Krasniqi, duke shtuar se në BE qytetarët pyeten përmes referendumeve dhe asambleve të përfaqësimit. “Në Shqipëri nuk pyeten as asambletë, as këshillat bashkiakë, as elementet e tjera. Bëhet një konsultim formal ku dalin pro dhe kundër, zakonisht sipas linjave partiake, por nuk ndodh asgjë, mendimet nuk merren në konsideratë dhe nuk ka një tregues matës për të treguar që qytetarët i mbështesin”, shton më tej Afrim Krasniqi.
Komenti i plote i Erisa Kryeziu / Faktoje
https://citizens.al/2026/07/30/reforma-territoriale-nje-harte-e-re-nuk-zgjidh-problemet-e-vjetra/
