Alva - Albanian Values - Vlerat Shqiptare

16/06/2026

- Haxhi Genti Lika jeni? - më pyeti një zonjë e bekuar në bulevard.
- Po, - iu përgjigja.
- Faleminderit për çfarë shkruani për Tironën dhe njerëzit e saj.

Për disa çaste mbeta pa fjalë. M’u drodh zemra. Janë disa fjalë që, sado të thjeshta duken, të prekin aty ku nuk mbërrin dot as lavdërimi më i madh.

Pasi e mblodha veten, e pyeta:

- Po ju kush jeni?
- Jam vajza e Sadik Kacelit.

M’u duk sikur koha ndaloi për një çast. Para syve më kaloi figura e një prej emrave më të mëdhenj që ka nxjerrë Tirona. U ndjeva i vogël përballë peshës së atij mbiemri dhe nderit që po më bëhej.

Pranë saj ishte edhe një zonjë tjetër, nga familja e nderuar Qinami.

Nuk e di nëse ato dy zonja e kuptuan sa shumë më dhanë në ato pak minuta. Ndoshta jo. Por unë e di. Ka ditë kur njeriu lodhet, zhgënjehet, mendon se fjalët humbasin rrugës. Dhe pastaj Zoti të dërgon dy njerëz të mirë, të ndalin në mes të bulevardit dhe të kujtojnë se mirësia nuk humbet kurrë.

U largova me sytë e lagur dhe zemrën plot. Sepse njeriu nuk jeton vetëm me bukë. Jeton edhe me një fjalë të mirë, me një buzëqeshje të sinqertë, me një shtrëngim duarsh që vjen nga zemra.

Nektarin e kësaj dite ma dhuruan dy zonja të nderuara, me nur në fytyrë dhe fisnikëri në shpirt.

Zoti i bekoftë!

Dhe Zoti e bekoftë Tironën, që vazhdon të lindë e të rrisë njerëz kaq të mirë.

16/06/2026

14/06/2026

Me një udhëtar të Zotit!
Nga Liridon Mulaj,shkrimtare

Zefin e mora në rrugën Laç–Lezhë, teksa udhëtoja drejt Lezhës. Sapo u afrua te makina, pyetja e parë e tij ishte:

– Sa të ban haku?

– Hip, – i thashë, – se jemi në mes të rrugës.

Ia vura re këmbët e zbathura sapo hipi në makinë. Në dorë mbante një kryq të vjetër, mbështjellë me lule dhe disa uratë.

– Pse je zbathur? – e pyeta menjëherë.

– Isha te kisha e Shna Ndout, – m’u përgjigj ai.

– Po këpucët ku i ke? – e pyeta sërish unë.

– Nuk kam, – ma ktheu. – Kam 30 vjet që e baj në kambë rrugën për në kishë, prej Stajke e deri te Kisha e Laçit.

– Seriozisht? – e pyeta.

– Po, – u gjegj Zefi. – Zoti më ka dhanë ma shumë se i kam kërku. Tash unë kërkoj vuajtjet e Krishtit. I lutem Zotit vetëm për fëmijët e për botën.

Dhe shtoi:

– O Zot, që s’ke kand mbi veti, shëroji të sëmurët e nevojtarët.

E pranoj që u habita. Edhe për faktin se, gjatë rrugës, mbi pesë veta më kishin ngritur dorën për t’i marrë. E unë pikërisht kisha ndalu për Zefin.

– Zef, pse je kaq besimtar? – e pyeta.

– Tri herë kam kenë prag vdekjeje e tri herë më ka pshtu Zoti. Po çka të kërkoj ma shumë unë prej Tij? Tash due që, o Zot, më merr pranë vedi. Unë e kam kry punën teme me këtë botë. Tash i lutem Zotit veç me shku te Ai.

– Sa vjeç je, Zef? – e pyeta prapë nga kureshtja.

– Jam 79 vjeç, – m’u përgjigj Zefi. – Kam kenë tri herë në karrocë e qe çka ka ba Zoti në mue. Jam në kambë e baj kishën çdo vit prej Kryebushati. Çka kërkoj ma shumë prej Tij?

E vështroja Zefin që fliste e kërkonte falje, se sipas tij po më lodhte, e ndërkohë unë isha krejt i ngazëllyer për një njeri si ai.

-Kam pesë fëmijë! Zoti mi ruajt. I kam dy në Kanada me letra. Punojnë. I them djalit sa herë. Hatri i Zotit jepja atij punëtori diçka ma shumë, së paku nji herë në dy muej se e di Zoti si ta kthen. Mos mendoftë për fukaranë, i kam thanë djalit, kurrë mos i gëzosh ato pare.

A të kanë ndihmuar, e pyeta unë!
-Posi jo. Ma kanë ba shpinë e re, e katandi sa të duesh. Paj çka due ma shumë unë. Vuajtjet e Krishtit, ato due tash- tha Zefi. E vura re qe iu njomën sytë.
Pak para se të mbërrinim në Lezhë, e pyeta:

– O Zef, si e shpjegon ti pse vdesin djemtë e rinj?

– Paj, edhe Krishti vdiq në lule të moshës, 33 vjeç, – tha ai dhe shtoi: – A duhet të vdiste Ai? Vdekja asht kapërcim, e të rinjtë janë pranë Zotit, se ata i vyejnë ma shumë atje se këtu.

Pasi më pyeti për emrin, i tregova se jam gazetar, por edhe shkrimtar, dhe se Zefi ishte personazh adekuat për një tregim.

– Kam dashtë shumë, – tha, – me u ba frat. Pengu i jetës seme ky asht. Me m’u kthye edhe nji herë 15 vjeç, e me m’thanë: “Kishe me pasë gruan ma të bukur në botë e me jetu në shtetin që don”, apo “don me zgjedh Zotin?”, kisha zgjedh 100 herë Zotin. I kjosha falë atij të lumit. Unë nuk due ma të mira, se Zoti më ka dhanë ma shumë se duhet. Unë due vuajtjet e Krishtit.

Para se të zbriste, i kërkova një foto Zefit, ndërkohë që më la edhe porosinë e tij të fundit:

– Kryqin e Krishtit mos e lakmo për pare e rehati të trupit. Send nuk të vyen para shpirtit.

Dhe zbriti nga makina.

E pashë në pasqyrë sesi më përshëndeti me dorë edhe prej larg.

E pyeta veten si është e mundur njeriu ta dojë kaq shumë Zotin. Pse unë ndalova për Zefin, ndërkohë që më kishin kërkuar t’i merrja edhe të tjerë rrugës? Ai ishte vetëm një burrë i vjetër që priste në diell anash rrugës, zbathur e me uratë në duar.

Dhe m’u kujtua, ndër të tjera, ajo që më tha Zefi në makinë:

– Zoti asht edhe krojet tona në malësi. A e ke pa që nuk shterren kurrë? Si ndryshe mundet, veç dorës së Zotit?

Sonte është nata e Shna Ndout, për të cilën u kujtova vetëm kur takova Zefin.

Ndonjëherë njerëzit marrin formën e mesazheve dhe vijnë të na thonë atë që shpesh nuk arrijmë ta shquajmë.

Zefi është një i tillë.

14/06/2026

Historia e dhimbshme e aktorit Prokop Mima, si i shkatërroi karrierën dollia për Nexhmije Pagarushën…

Kjo është historia e panjohur e aktorit të madh të teatrit dhe kinematografisë shqiptare, Prokop Mima. Ai ishte një aktor të cilin në periudhën e Monarkisë së Zogut familja e kishte dërguar që të studionte për Farmaci, në Padova të Italisë por, pas tre vitesh studimi, ai u detyrua që të kthehej në atdhe.

Ai u kthye pa e marrë diplomën. Mima ishte dhënë pas filmave, muzikës, dëfrimeve dhe kitarës.
U arrestua nga komunistët në nëntorin e ‘44-ës së bashku me shokun e tij të ngushtë, Sandër Prosi, të akuzuar si pjestarë të Rinisë së Ballit Kombëtar.

Lirimi nga burgu dhe rikthimi në Radio-Tirana ku me dy partnerët e tij, Besim Levonja dhe Behije Çela, vazhduan “Ora gazmore”.

Karriera e gjatë në teatër dhe kinematografi, incidenti në Kosovë që do t’i kushtonte jo pak. Kështu pasi propozoi të ngrinte dolli për Nexhmije Pagarushën u bë nxjerrja në pension në vitin 1976, në kulmin e karrierës së tij. Nga kjo ai u v ra rëndë shpirtërisht dhe u mbyll brenda vetes e shtëpisë së tij. Në këtë kohë ai kujdesej për lulet, deri sa ndërroi jetë në 1986-ën.
Student i farmacisë në Padova – Prokopi lindi në qytetin e Durrësit në vitin 1920. Prokopi i vazhdoi studimet në Tiranë, pranë gjimnazit klasik në vitin 1938. Pas mbarimit të shkollës në verën e atij viti ai u rikthye përsëri në qytetin e Durrësit, ku vazhdonte të banonte familja e babait.

Arsyeja e rikthimit në qytetin e Durrësit, ishte se familja Mima kishte pronë të tyre një farmaci, dhe asnjë prej asaj familjeje nuk kishte diplomën e duhur për të punuar aty. Prokopi u zgjodh prej familjes së babait tij që të shkonte për të studiuar në degën e Farmacisë në Universitetin e Padovas, në Itali. Kjo ndodhi pasi fitoi një të drejtë studimi nga ana e qeverisë së Monarkisë së Zogut ku kryeministër ishte Mehdi bej Frashëri.

Në shtatorin e vitit 1938, i përcjellë nga të afërmit e tij në portin e Durrësit, Prokopi 18-vjeçar u nis për në drejtim të Italisë. Në bankat e auditorëve dhe laboratorëve të atij universiteti, ai qëndroi për tre vite por, pa mundur dot që të kthehej në Shqipëri me diplomën e farmacistit në xhep.

Prokopi i ri dhe me pasionet e moshës u dha i tëri pas filmave, teatrove dhe muzikës me kitaren që e kishte mësuar dhe luante si një profesionist i vërtetë por, kjo bëri t’i linte anash, mësimet e farmacisë.

Asokohe ai lidhi një miqësi të ngushtë me familjen e aktores së njohur Eleni Qirici, nga qyteti i Korçës. Kjo familje jepte shfaqje të ndryshme në qytetet italiane. Ai, nën shoqërinë e tyre kalonte së bashku me ta mbrëmjet nën tingujt magjik të kitarës dhe serenatave korçare. Me një ndjenjë nostalgjie të madhe për vendin e tij që kishte kohë pa e parë. Kështu, aty nga korriku i vitit 1941, Prokopi u kthye për në qytetin e Tiranës, pranë familjes së tij, nga ku ishte larguar prej afro tre vitesh.

Arrestohet nga komunistët – Pas kthimit në Tiranë, Prokopi u muar me disa lloje punësh për t’i ardhur në ndihmë familjes por pa harruar për asnjë çast pasionin e tij kinematografinë dhe teatrin.

Kështu asokohe, me anë të dy – tre shokë të tij që punonin në Radio-Tirana, ai mundi të afrohej aty dhe të punonte për një kohë të gjatë, duke bërë emisione të ndryshme. Që pas kthimit nga Italia, Prokopi u aktivizua me korin e Kishës Orthodokse në Tiranë, kjo e ndihmoi mjaft për të filluar punën në Radio-Tirana.

Aty nga fundi i vitit 1942, Prokopi me Sandër Prosin, shokun e tij të ngushtë, thirren nga rinia nacionaliste e Tiranës (simpatizantët e Mit’hat Frashërit), për të interpretuar në pjesën “Vilhelm Tel”, që ata po përgatisnin ta shfaqnin.
Provat për këtë shfaqje ata i bënin në kinema “Rex” nën kujdesin e Fiqiret Fterës. Thirrja që rinia nacionaliste e Tiranës iu bëri Prokopit e Sandrit, nuk ishte thjeshtë prej talentit të tyre por pasi ata të dy ishin dhe simpatizantë të atij grupimi politik dhe kalonin një pjesë të mirë të kohës në atë rreth shoqëror.

Kjo gjë do të ishte dhe arsyeja kryesore e arrestimit të tij. Lidhur me këtë, vëllai i tij Milto tregonte: ”Ka qenë fundi i tetorit të vitit 1944, ndonëse lufta për çlirimin e Tiranës nuk kishte mbaruar, pjesa lindore e qytetit ishte e lirë.

“Në shtëpinë tonë erdhën disa partizanë dhe kërkuan Prokopin. ‘Kemi pak punë me të sa për një sqarim, dhe përsëri ai do të kthehet në shtëpi’, thanë ata. Por ai nuk u kthye, pasi u dërgua i lidhur dhe u izolua në malin e Dajtit.

Aty në atë kohë kishin izoluar shumë nga ish-politikanët e ushtarakët e lartë që kishin shërbyer në qeveritë e mbretit Zog dhe atë të periudhës së pushtimit të vendit. Pak ditë pas mbarimit të Luf tës, të gjithë ata i zbritën në Tiranë dhe i dërguan te “Burgu i vjetër” (sot Mine Peza).
Prokopi ishte nga të fundit që shkoi në atë burg ato ditë atë e liruan pasi nuk kishin gjetur dot prova kompromentuese për të”.

Sipas Miltos, arsyeja e vërtetë e arrestimit të Prokopit nuk ishte vetëm dyshimi që ata kishin për të si pjesëmarrës në rininë nacionaliste të Ballit Kombëtar. Por dhe fakti tjetër se një i afërmi i tyre, (Jovan Mima), kishte marrë pjesë në radhët e rinisë Ballit dhe ishin vrarë në përpjekjet me forcat partizane.

Në Radio-Tirana e Teatrin Popullor pas mbarimit të Luftës, me kërkesën e shokëve të tij që punonin në Radio-Tirana, Prokopi u thirr që të punonte përsëri në atë vend ku kishte punuar dhe gjatë Luftës. Një ndihmë të madhe për këtë gjë, i dha atij Pjetër Gjergji me origjinë nga Shkodra.
Ky emision vazhdoi për afro tre vite. Emisioni ishte shumë i mirëpritur nga dëgjuesit e asaj kohe. Në vitet e para të pasluftës, Prokopi bënte pjesë në Korin e Shtetit (së bashku me vëllanë, Milton dhe motrën Pavlinën) dhe bëri disa turne në vëndet e Evropës Lindore.

Incidenti në Kosovë – Aty nga fillimi i viteve 1970, gjatë një turneu në që Teatri Popullor bëri në Kosovë. Mori pjesë dhe Prokopi me një nga rolet e tija të arrira, atë të Dom Markut, te “Cuca e Maleve e Loni Papës.

Gjatë darkës që artistët kosovarë shtruan për nder të vëllezërve të tyre nga atdheu amë, Prokopi u ngrit dhe propozoi që të ngrihej një dolli për këngëtaren e famshëme Nexhmije Pagarusha.

Pas fjalëve të Prokop Mima për dollinë e Pagarushës, shoqëruesit e delegacionit shqiptar u nxinë dhe i bënë me shenja e shkelje këmbe nën tavolinë, që ai të mos fliste. Kjo gjë desh i kushtoi shumë, pasi akoma pa mbaruar mirë ajo darkë, shoqëruesit e delegacionit me marifet e tërhoqën pak mënjanë dhe i thanë:

“A nuk e di ti, se ne dollitë i ngremë vetëm për partinë dhe shokun e Enver?!” Lidhur me këtë ngjarje, bashkëshortja e tij, Eli na tregonte: “Në turneun e dytë që do të bënte ai grup në Kosovë, Prokopin nuk e planifikuan. Atë e zëvëndësuan me një aktor tjetër. U lodh shumë. Shkoi disa herë zyrave të administratës shtetërore për ta rregulluar atë gjë.

“Më në fund e lejuan që të shkonte, por rolin e tij më shumë e interpretoi ai aktori tjetër. Atë dolli, Prokopit ja mbajtën “vath në vesh”, dhe ja kujtonin shpesh. Prokopin e nxorrën në pension në vitin 1976. Ai në këtë kohë ishte në kulmin e karrierës dhe aftësive të tija aktoreske. Ai u largua zëmërthyer nga skena e atij teatri ku kishte interpretuar më shumë se 80 role”, kujtonte bashkëshortja e tij, për fundin e karrierës së Prokop Mima.
Ndër rolet më të arrira të tij, mbahen mënd: Zbisheku, te “Morali i znj. Dulskaja”, Dom Marku te “Cuca e Maleve”. Gjenerali gjerman te “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, Xhivola te “Arturo Ui”. Dhe Stefan Ahurja te filmi televiziv “Emblema e dikurshmë”, (realizim i Radio-Televizionit Shqiptar), etj.

Lidhur me rolin e Zbishekut regjisori i njohur, Mihallaq Luarasi, është shprehur: “Zbisheku i Mimës, është një trupëzim original. Me atë rol Mima vërtetoi rishtazi talentin e tij dhe ndjenjën e hollë të nuhatjes së stilit të autorit. Duke na dhënë një krjim aktorial që nuk do të harrohet lehtë”.

I harruar… – Pak kohë pasi Prokop Mima doli në pension, Teatri Popullor rivuri në skenë “Arturo Ui” të Breht-it. U detyruan dhe e thirrën Prokopin që të luante përsëri Xhivolën. Lidhur me këtë, regjisori dhe aktori tashmë i ndjerë, Rikard Ljarja, ish-student I tij, kujtonte:

“Kur erdhi momenti që Kopi do të dilte në skenë, salla shpërtheu në duartrokitje. Publiku i shumtë e kishte ndjerë largimin e tij nga skena dhe si rrallë në ndonjë vepër, roli i tij “Xhivola”, u luajt me aq mjeshtëri, sa e eklipsoi rolin kryesor të asaj drame”.

14/06/2026

Kur At Zef Pllumi printe besimtarët, gjatë pelegrinazhit në kishën e Shna Ndout në Laç, në fillim vitet '90.

14/06/2026

🇦🇱✨️Vila Rustica dhe kisha paleokristiane të njohura ndryshe si Mozaiku i Tiranës, janë një shembull shumë domethënës i lashtësisë së këtij territori që u zbulua rastësisht në vitin 1972, gjatë ndërtimit të një blloku pallatesh. Mendohet të ketë qenë pjesë e një banese të tipit rural (vila rustica) të ndërtuar në shekullin I pas Krishtit.
🇦🇱✨️Në shek. III pas Krishtit vendbanimi mendohet se u zëvendësua nga një kompleks godinash, të ndara në dy pjesë në pars urbana (pjesa për banim e vilës) dhe në pars rusticae (pjesa prodhuese e vilës) të cilat po ashtu kishin funksion bujqësor.
🇦🇱✨️Më vonë në shek. IV-V pas Krishtit vendin e vilës romane duhet ta ketë zënë një kishë paleokristiane. Kisha është ndërtuar në sallën qendrore të banesës rurale. Si të gjitha kishat e kësaj periudhe (gjysma e dytë e shek. IV pas Krishtit) edhe këtu kemi një riorganizim të ambienteve të brendshme. Brendësia ka tashmë një aks gjatësor dinamik pikërisht si rezultat i hyrjes përballë altarit, që theksohet nga ritmi i arkadave. Arkitektura e kishës është e thjeshtë.
🇦🇱✨️Gjatë transformimit të banesës në objekt kulti janë përdorur tulla, me simbole kryqesh, të datuara këto në periudhën e Perandorit Kostandin I (306-337). Ambientet ndihmëse në anën veriore të ndërtesës janë përshtatur nga ato të banesës.
🇦🇱✨️Mozaiku përmban motive gjeometrike e floreale por edhe motive tipike të Krishtërimit të hershëm, si gërsheti i stilizuar, rozetat e peshqit.

12/06/2026

😡😡
🇦🇱🙏