16/06/2026
❗️ Përgjigje për Deklaratën e KM
Organizatat mjedisore në Shqipëri shprehin qëndrimin se deklaratat e Kryeministrit për projektin në Zvërnec nuk ndryshojnë faktin që vendimmarrja për zhvillimin e zonës ka ecur përpara pa u mbështetur në studime të plota fizibiliteti, të dhëna shkencore, transparencë dhe vlerësim të integruar të ndikimeve mjedisore dhe ekonomike. Sipas tyre, deri tani nuk janë publikuar studime konkrete apo dokumente që justifikojnë projektin, pavarësisht deklaratave për përfitime ekonomike.
Theksohet se rasti i Zvërnecit nuk ka të bëjë me “heqje procedurash penguese”, por me respektimin e kufijve ligjorë dhe detyrimeve ndërkombëtare për mbrojtjen e natyrës. Vlerësimet mjedisore dhe konsultimet publike nuk konsiderohen formalitete, por kushte thelbësore për të përcaktuar nëse projekti duhet të lejohet apo jo. Sipas qëndrimit të organizatave, ligji dhe shkenca duhet të jenë bazë e parë e vendimmarrjes, ndërsa politika duhet të vijë më pas.
1. Prona private dhe zonat e mbrojtura
Organizatat argumentojnë se pronësia private nuk jep të drejtën për të zhvilluar projekte brenda zonave të mbrojtura. Edhe nëse toka është private, shteti ka detyrimin të mbrojë peizazhet e mbrojtura dhe aksesin publik, sidomos në brezin bregdetar, i cili nuk mund të privatizohet ose të kufizohet.
Gjithashtu, rrethimi i lejuar nga KKTU pa vlerësim mjedisor paraprak dyshohet se ka cenuar aksesin publik dhe ka shtrirë kufizime në zonë bregdetare që ligjërisht duhet të mbetet e hapur për qytetarët.
2. Konflikti i pronësisë dhe siguria juridike
Sipas reagimit, nuk është e saktë të thuhet se konfliktet e pronësisë nuk ndikojnë zhvillimin e një projekti. Edhe pse regjistrimi në kadastër krijon një prezumim pronësie, ai nuk e bën titullin të pakontestueshëm dhe nuk përjashton procese gjyqësore apo masa sigurimi.
Kjo krijon pasiguri të madhe për investimet, pasi askush nuk mund të ndërtojë mbi një pronë që mund të jetë objekt anulimi apo konflikti ligjor. Organizatat kërkojnë sqarim se çfarë garancish ka marrë KKTU për këto raste dhe theksojnë se shteti nuk duhet të anashkalojë konfliktet pronësore.
3. Vlerësimi i Ndikimit në Mjedis (VNM)
Reagimi kundërshton qasjen ku leja zhvillimore jepet para vlerësimit të plotë mjedisor. Sipas tyre, VNM duhet të bëhet në fazën e hershme të projektit, kur ende ekzistojnë alternativa reale, përfshirë mosrealizimin e projektit.
Dhënia paraprake e lejeve dhe rrethimeve krijon “fakt të kryer” dhe e kthen VNM-në në një justifikim formal të vendimit politik, jo në instrument të pavarur vendimmarrjeje.
Po ashtu, vihet në dyshim baza shkencore mbi të cilën KKTU ka vendosur zhvillimin në këtë zonë, sidomos në raport me dokumente strategjike si PINS Bregdeti dhe Shqipëria 2030, të cilat e konsiderojnë zonën si territor natyror me fokus ekoturizmin dhe mbrojtjen e vlerave ekologjike.
4. Ndryshimet ligjore për Zonat e Mbrojtura (2024)
Organizatat pranojnë se ligji i vitit 2024 nuk e ndryshoi emërtimin e zonave të mbrojtura, por argumentojnë se ai dobësoi mbrojtjen reale të tyre. Sipas tyre, u zgjeruan aktivitetet e lejuara, përfshirë ndërtimet turistike të nivelit të lartë, u hoq nënzonimi dhe u ul niveli i mbrojtjes së zonave të ndjeshme ekologjikisht.
Theksohet se Kategoria V lejon përdorim të kufizuar dhe të qëndrueshëm të territorit, jo zhvillime të mëdha urbane apo projekte me ndikim të lartë.
E gjithë deklarata e plotë 🔗: https://mjedisisot.info/pergjigje-per-deklaraten-e-km/
