09/06/2026
Nga Parqet
Shqipëria ka mbrojtur natyrën e saj që prej viteve 1920, kur u miratua ligji i parë për mbrojtjen e pyjeve.
Më 20 prill 1966, në një ditë të vetme, u shpallën gjashtë parqe kombëtare: Llogara, Divjaka, Butrinti, Dajti, Lura dhe Tomorri. Në atë kohë, koncepti i zonës së mbrojtur ishte i qartë: territori konsiderohej i pandashëm dhe i paprekshëm.
Gjatë viteve 1990–2015, pavarësisht sfidave të tranzicionit, Shqipëria vazhdoi të zgjerojë rrjetin e zonave të mbrojtura. Në vitin 2015 u krijua AKZM-ja, institucioni i parë i dedikuar ekskluzivisht mbrojtjes së natyrës. Deri në vitin 2017, sipërfaqja e mbrojtur kishte arritur në 17.5% të territorit kombëtar.
Pastaj gjërat filluan të ndryshonin.
Ligji 81/2017 solli konceptin e "zonifikimit". Çdo zonë e mbrojtur u nda në nënzona dhe, për herë të parë, u krijua mundësia që me vendim qeverie të lejoheshin ndërtime në pjesë të caktuara brenda tyre. Ideja e zonës së mbrojtur si një territor i vetëm dhe i pandashëm ndryshoi rrënjësisht.
Hapi tjetër erdhi shpejt.
Pjesë të caktuara nisën të hiqeshin fizikisht nga kufijtë e zonave të mbrojtura, pikërisht aty ku planifikoheshin zhvillime ndërtimore. Rasti më i dokumentuar është ai i aeroportit të Vlorës, territori i të cilit ndodhej brenda Peizazhit të Mbrojtur Vjosa–Nartë, të shpallur me VKM nr. 680 të vitit 2004. Kufiri i zonës u ndryshua me vendim qeverie. Organizatat mjedisore dokumentuan rastin përmes analizave GIS dhe ngritën dy procese gjyqësore që vazhdojnë ende sot.
Megjithatë, në mars 2023, Shqipëria shpalli Parkun Kombëtar të Lumit të Egër Vjosa — të parin në Europë. Sipërfaqja e mbrojtur u zgjerua në 21.4% të territorit dhe numri i zonave arriti në 801.
Bota e vuri re.
Por i njëjti sistem ligjor tashmë kishte vrima strukturore.
Më 22 shkurt 2024, në një seancë parlamentare që zgjati më pak se shtatë minuta, u miratua Ligji 21/2024 me 74 vota pro dhe asnjë votë kundër. Ndërtimi i resorteve turistike u lejua edhe brenda kategorive I dhe II të IUCN-së — zonat me nivelin më të lartë të mbrojtjes në botë.
Jashtë Parlamentit
